I KZP 14/11

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  26  PAŹDZIERNIKA  2011  R. 
I  KZP  14/11 
 
W razie złożenia rzeczy do depozytu sądowego na podstawie art. 231 
§ 1 k.p.k., koszty przechowania i utrzymania rzeczy w należytym stanie, o 
których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o 
likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. Nr 208, poz. 1537 ze zm.) ponosi 
ta jednostka sektora finansów publicznych (prokuratura albo sąd), która 
wydała orzeczenie w tym przedmiocie (do czasu uiszczenia ich przez 
uprawnionego do odbioru rzeczy – art. 8 ust. 2 tej ustawy). 
 
Przewodniczący: sędzia SN 
 P. Kalinowski. 
Sędziowie SN: K. Cesarz (sprawozdawca), J. Dołhy. 
Prokurator Prokuratury Generalnej: B. Mik. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z zażaleń Komendanta Wojewódzkiego 
Policji w Ł. na postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 1 
czerwca 2011 r. i z dnia 10 czerwca 2011 r., o odmowie poniesienia przez 
prokuraturę kosztów, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 
października 2011 r., przekazanego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez 
Sąd Rejonowy w Ł. postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r., zagadnienia 
prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: 
 
„Czy »składnica«, o której mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu 
obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, to tylko 
miejsce przechowywania przedmiotów o niedużej objętości (np. biuro 
podawcze czy pomieszczenie dla dowodów rzeczowych), czy też każde 

 
 
2 
miejsce przechowywania przedmiotów, niezależnie od ich wielkości (np. 
biuro podawcze, pomieszczenie dla dowodów rzeczowych, magazyn, 
parking depozytowy Komisariatu bądź Komendy Policji)?” 
 
postanowił o d m ó w i ć  podjęcia uchwały. 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Przedstawione zagadnienie prawne powstało na kanwie następującej 
sytuacji procesowej. 
Podczas dochodzenia prowadzonego w sprawie paserstwa pojazdów 
Policja w dniu 11 marca 2010 r. w wyniku przeszukania zatrzymała 
samochód marki „VW Transporter”. Pojazd ten następnego dnia został 
przyjęty na parking strzeżony Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. (dalej 
KWP) jako depozyt nr (...) na wniosek Komendy Miejskiej Policji w Ł. 
W dniu 26 sierpnia 2010 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w Ł. 
postanowił umorzyć dochodzenie o czyn z art. 291 § 1 k.k., wobec braku 
znamion czynu zabronionego, a następnie m.in. samochód ten „wobec 
nieustalenia właściciela złożyć do depozytu sądowego”. Kolejnym 
postanowieniem z dnia 17 lutego 2011 r. prokurator tej prokuratury na 
podstawie art. 231 § 1 k.p.k. w zw. z art. 323 § 1 k.p.k. złożył do depozytu 
sądowego ten pojazd „przechowywany na parkingu depozytowym Komendy 
Wojewódzkiej Policji w Ł.” Po rozpoznaniu zażalenia osoby, której 
odebrano pojazd, Sąd Rejonowy w Ł. w dniu 25 marca 2011 r. utrzymał w 
mocy to postanowienie. 
W dniu 31 marca 2011 r. KWP wystawiła notę księgową obciążającą 
prokuraturę kwotą 110 zł za parkowanie pojazdu w marcu 2011 r., zaś w 
dniu 30 maja 2011 r. – analogiczną notę, ale dotyczącą miesiąca – maj. 

 
 
3 
Postanowieniami, odpowiednio z dnia 1 i 10 czerwca 2011 r. 
prokurator Prokuratury Rejonowej w Ł. na podstawie art. 93 § 3 k.p.k. 
postanowił „odmówić poniesienia przez prokuraturę kosztów parkowania 
pojazdu” w tych miesiącach, argumentując następująco: po pierwsze, za 
przechowanie w postępowaniu karnym zabezpieczonego samochodu 
nalicza się ryczałt w kwocie 40 zł, w myśl § 3 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu 
obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (Dz. U. Nr 
108, poz. 1026 ze zm., dalej – rozporządzenie) i po drugie, KWP nie jest 
wyodrębnioną jednostką budżetową, której przysługiwałoby wynagrodzenie 
za parkowanie pojazdów zabezpieczonych w postępowaniu karnym, lecz 
jednostką organizacyjną Policji realizującą zadania administracji rządowej w 
sferze publicznej. 
Zażalenia na te postanowienia złożył komendant KWP, podnosząc, że 
powinien mieć zastosowanie ust. 3 § 3 rozporządzenia, a nie ust. 1 tego 
przepisu oraz wnosząc o zmianę zaskarżonych postanowień i przyznanie 
wynagrodzeń, na które opiewają noty, albo uchylenie tych orzeczeń.  
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. na podstawie art. 626 a k.p.k. 
nie przychylił się do zażaleń, podzielając argumenty zawarte w 
zaskarżonych postanowieniach i skierował te zażalenia do Sądu. 
W 
uzasadnieniu 
postanowienia, 
zawierającego 
przedstawione 
zagadnienie, Sąd Rejonowy podkreślił, że: 
– chodzi „po prostu” o to, czy strzeżony parking samochodowy jest 
„składnicą”, a samochód tam przechowywany jest „złożony” w rozumieniu § 
3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, bo w przeciwnym wypadku miałby 
zastosowanie ust. 3 tego przepisu, 
– od wydania przez Sąd Najwyższy uchwały z dnia 17 września 1997 
r., I KZP 16/97, OSNKW 1997, z. 11 – 12, poz. 95, stan prawny uległ 
zasadniczej zmianie, 

 
 
4 
– w przykładowo załączonych do akt orzeczeniach i pismach sądy 
powszechne odstępowały od przyjętej w tej uchwale wykładni, optując za 
szerokim rozumieniem pojęcia „składnica” oraz przedstawił argumenty na 
poparcie przeciwstawnych wykładni. 
Prokurator Prokuratury Generalnej we wniosku z dnia 8 września 
2011 r. wniósł o odmowę podjęcia uchwały, stwierdzając, że nie zostały 
spełnione wymogi z art. 441 § 1 k.p.k. do wystąpienia z zagadnieniem 
prawnym. Sąd przekazujący je nie rozważył zwłaszcza kwestii, czy 
prokurator był uprawniony do wydania zaskarżonych postanowień o 
odmowie ponoszenia kosztów, skoro obie noty księgowe zostały 
wystawione na podstawie załączonej do akt umowy z dnia 20 sierpnia 2010 
r. zawartej pomiędzy KWP w Ł. (zleceniobiorcą), a Prokuraturą Okręgową 
w Ł. (zleceniodawcą). W myśl tej umowy, zleceniobiorca przyjmuje na 
prowadzony przez siebie parking depozytowy samochody i inne środki 
transportu w celu wykorzystania ich do celów procesowych (§ 1), po 
zakończeniu każdego miesiąca wystawia zleceniodawcy notę (fakturę), 
naliczając opłaty za przechowanie pojazdów na podstawie załączonego do 
umowy cennika (§ 4), zaś w sprawach nie uregulowanych tą umową mają 
zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego (§ 6). Ponadto, obie noty 
dotyczą okresu przechowywania pojazdu po prawomocnym zakończeniu 
postępowania karnego. Notami tymi została obciążona Prokuratora 
Okręgowa w Ł., która była stroną umowy (a nie Prokuratura Rejonowa). 
„Kwestia ewentualnej odmowy zapłaty (...) nie powinna więc być 
przedmiotem postanowienia wydanego w postępowaniu karnym, lecz 
odpowiednich instrumentów prawa cywilnego”. Wreszcie, wobec tego, że 
rzeczony samochód od co najmniej 25 marca 2011 r. nie był już dowodem 
rzeczowym, lecz przedmiotem złożonym do depozytu sądowego, to koszty 
jego składowania powinien ponosić sąd. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 

 
 
5 
Warunkiem wystąpienia z zagadnieniem prawnym w trybie art. 441 § 
1 k.p.k., jest wyłonienie się zagadnienia przy rozpoznawaniu środka 
odwoławczego, przez co rozumieć należy merytoryczne odniesienie się 
sądu do zasadności tego środka i następnie wydanie jednego z 
rozstrzygnięć przewidzianych w art. 437 § 1 k.p.k. (Przepis art. 441 § 1 
k.p.k. 
może 
mieć 
zastosowanie 
wyjątkowo 
także 
wówczas, 
gdy 
sformułowane zagadnienie prawne dotyczy dopuszczalności środka 
odwoławczego). Jednak do rozpoznania istoty zażalenia w tej sprawie nie 
mogło dojść już z powodu zasygnalizowanego we wniosku prokuratora 
Prokuratury Generalnej. Postępowanie przygotowawcze zakończyło się 
jego umorzeniem w dniu 26 sierpnia 2010 r. Po prawomocnym umorzeniu 
takiego postępowania prokurator na gruncie Kodeksu postępowania 
karnego jest uprawniony jedynie do: przekazania sprawy innemu organowi 
(art. 18 k.p.k.), sygnalizowania uchybień (art. 19 k.p.k.), wydania 
postanowienia co do dowodów rzeczowych stosownie do przepisów art. 
230 – 233 (art. 323 § 1 k.p.k.), wystąpienia z wnioskiem do sądu o 
orzeczenie przepadku tytułem środka zabezpieczającego (art. 323 § 3 
k.p.k.), wnioskowania, aby sąd zniszczył utrwalone zapisy rozmów i 
przekazy informacji (art. 238 § 3 i 4 oraz art. 241 k.p.k.), orzekania w 
przedmiocie kosztów postępowania przygotowawczego, a więc powstałych 
w tym postępowaniu (art. 626a k.p.k.), dokonania niezbędnych czynności 
dowodowych w celu sprawdzenia okoliczności uzasadniających wydanie 
postanowienia o podjęciu lub wznowieniu postępowania przygotowawczego 
i orzeczenia o kosztach tylko tych czynności (art. 327 § 3 k.p.k.). W 
niniejszej sprawie prokurator nie był zatem władny do wypowiadania się w 
trybie art. 626a k.p.k. co do kosztów powstałych po prawomocnym 
umorzeniu dochodzenia, czyli do wydania w dniach 1 i 10 czerwca 2011 r. 
postanowień 
o 
odmowie 
poniesienia 
przez 
prokuraturę 
kosztów 
przechowania pojazdu. Nie ma więc znaczenia, że postanowienia te wydał 

 
 
6 
prokurator Prokuratury Rejonowej, a nie prokurator obciążonej notami 
księgowymi Prokuratury Okręgowej, skoro i ten ostatni nie byłby 
uprawniony do orzekania w tym przedmiocie. 
W tej sytuacji jest oczywiste, że nie istniała podstawa formalna, 
wskazana w art. 93 § 3 k.p.k. i powołana w zaskarżonych postanowieniach, 
do ich powzięcia. Przepis ten stanowi również, że są one wydawane w 
postępowaniu przygotowawczym. Decyzje wydane przez prokuratora poza 
tym postępowaniem nie były więc czynnościami procesowymi, mimo 
nadania 
im 
szaty 
prawnej 
postanowień. 
Prokurator 
bezpośrednio 
przełożony powinien zatem uchylić te decyzje na podstawie art. 8a ust. 1 
ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2008 r. Nr 7, 
poz. 39 ze zm.), zamiast rozpatrywania zażaleń przez prokuratora 
nadrzędnego i kierowania ich do sądu. Skoro nie były to decyzje 
procesowe, 
to 
nie 
podlegały 
trybowi 
określonemu 
w 
Kodeksie 
postępowania karnego, o którym mowa w art. 8a ust. 2 ustawy o 
prokuraturze. Dlatego też Sąd Rejonowy nie powinien przystąpić do 
rozpoznawania zażaleń. Możliwość taka ze wskazanych wyżej powodów w 
ogóle nie aktualizowała się. Rozważenia wymagała natomiast kwestia 
pozostawienia zażaleń bez rozpoznania jako niedopuszczalnych z mocy 
ustawy z uwagi na wniesienie ich od pozornych tylko czynności 
procesowych. Wszak brak substratu zaskarżenia wyklucza możliwość 
złożenia środka odwoławczego. 
Dlatego przedstawione zagadnienie prawne nie mogło się wyłonić 
przy rozpoznaniu środka odwoławczego. Tym samym, nie zostały spełnione 
przesłanki z art. 441 § 1 k.p.k. przekazania zagadnienia prawnego Sądowi 
Najwyższemu, a w konsekwencji nie podlegało ono rozstrzygnięciu przez 
ten Sąd. 
Należy więc ograniczyć się do uwag, które mogą okazać się pomocne 
przy określaniu kosztów przechowywania zatrzymanych przedmiotów oraz 

 
 
7 
ustaleniu podstaw i podmiotów uprawnionych do określania i ponoszenia 
tych kosztów. 
Przede wszystkim, nie straciły na aktualności argumenty zawarte w 
uchwale z dnia 17 września 1997 r., I KZP 16/97, co do znaczenia słów 
„składnica” i „złożone”, pomimo zastąpienia rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości i Obrony Narodowej z dnia 13 grudnia 1996 r. w sprawie 
obliczania wydatków w postępowaniu karnym (Dz. U. Nr 149, poz. 709), na 
kanwie którego Sąd Najwyższy dokonał wykładni tych określeń, 
rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1998 r. w 
sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w 
postępowaniu karnym (Dz. U. Nr 111, poz. 705), a następnie identycznie 
zatytułowanym rozporządzeniem z dnia 18 czerwca 2003 r. W obecnym 
rozporządzeniu użyto tych wyrazów w analogicznym kontekście. Wskazana 
przez Sąd Rejonowy zmiana kolejności unormowań nie ma wpływu na 
wyniki interpretacji. „Składnicą” nie jest więc policyjny parking samochodów, 
na którym zostały one umieszczone i są przechowywane. 
Wydatki związane z przechowywaniem zajętych w postępowaniu 
karnym takich przedmiotów (rzeczywiste, a nie łącznie z wynagrodzeniem) 
określa się w wysokości przedstawionej „w rachunku wystawionym przez 
uprawniony podmiot przechowujący” (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). O 
wydatkach 
tych, 
powstałych 
w 
postępowaniu 
przygotowawczym, 
rozstrzygnie prokurator na podstawie art. 626a k.p.k. i art. 618 § 1 pkt 4 
k.p.k. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, obciążając nimi Skarb Państwa. 
Do tej podstawy zwrotu wydatków poniesionych przez uprawniony podmiot 
przechowujący nawiązuje wspomniana wyżej umowa zawarta w dniu 20 
sierpnia 2010 r. pomiędzy KWP a Prokuraturą Okręgową. Zleceniobiorca 
zobowiązał się przyjmować pojazdy na parking dla „wykorzystania ich do 
celów procesowych”. Cele te ziściły się (wygasły) wraz z umorzeniem 
dochodzenia. 

 
 
8 
Artykuł 231 § 1 k.p.k., na podstawie którego prokurator złożył 
samochód do depozytu sądowego, stanowi, że przepisy o likwidacji 
depozytów i nieodebranych rzeczy stosuje się odpowiednio. Obecnie 
przepisy te zawarte są w ustawie z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji 
niepodjętych depozytów (Dz. U. Nr 208, poz. 1537 ze zm. – dalej u.l.n.d.). 
Ustawa dotyczy depozytów znajdujących się w dyspozycji jednostek 
sektora finansów publicznych (art. 1). Jednostkami tymi są m.in. organy 
ochrony prawa, a więc prokuratury (zob. art. 2 ust. 2 tej ustawy w zw. z art. 
9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – Dz. U. Nr 
157, poz. 1240, w zw. z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o 
prokuraturze) i sądy. W myśl definicji legalnej, zamieszczonej w ustawie o 
likwidacji niepodjętych depozytów, są nimi m.in. rzeczy zatrzymane, co do 
których zapadło prawomocne orzeczenie o złożeniu do depozytu sądowego 
(art. 2 ust. 1 lit. b). Ustawa ta wielokrotnie posługuje się pojęciem 
„przechowujący depozyt”. Z jej treści, a zwłaszcza z art. 1, art. 7 ust. 2 i art. 
9 ust. 1 wynika, że przechowującym depozyt jest prokurator, jeżeli to on 
złożył rzecz do depozytu sądowego, albo sąd, gdy o tym orzekł. 
Przechowującym depozyt nie jest więc przechowawca w rozumieniu art. 
835 k.c. „Przechowującego depozyt” nie należy również utożsamiać z 
„uprawnionym podmiotem przechowującym”, o którym mowa w § 3 ust. 3 
rozporządzenia. Skoro przechowującym depozyt jest ten, kto złożył rzecz 
do depozytu sądowego, to na tym podmiocie (prokuraturze albo sądzie) 
ciąży obowiązek pokrywania kosztów przechowania depozytu i utrzymania 
go w należytym stanie, wyszczególnionych w art. 8 ust. 1 u.l.n.d. 
Uprawniony 
podmiot 
przechowujący, 
wskazany 
w 
§ 
3 
ust. 
3 
rozporządzenia, nie będzie się mógł ubiegać o zwrot wydatków na 
podstawie tego przepisu po prawomocnym umorzeniu postępowania 
przygotowawczego, bowiem rozporządzenie to, jak wynika z jego tytułu, 
dotyczy wydatków Skarbu Państwa wyłącznie w postępowaniu karnym. 

 
 
9 
Podmiot ten (tu KWP) może jednak żądać zwrotu dalej ponoszonych 
kosztów od prokuratora na podstawie art. 8 ust. 3 u.l.n.d., skoro w myśl art. 
231 § 1 zd. 2 k.p.k., przepisy tej ustawy (u.l.n.d.) stosuje się odpowiednio 
po złożeniu rzeczy do depozytu sądowego. Koszty te będą miały charakter 
publicznoprawny, co wyklucza dochodzenie ich przed sądem cywilnym 
(użycia „odpowiednich instrumentów prawa cywilnego”, jak sugeruje się we 
wniosku prokuratora Prokuratury Generalnej – zob. przedmiot regulacji 
Kodeksu cywilnego i podmioty stosunków cywilnoprawnych, w tym umowy 
przechowania – art. 1 k.c. w zw. z art. 33¹ § 1 k.c., a także uchwała SN z 
dnia 9 lutego 2007 r., III CZP 161/06, OSNC 2008, z. 1, poz. 4, wyrok SN z 
dnia 3 października 2007 r., IV CSK 159/07, Lex nr 619643). 
Jeżeli to sąd złożył rzecz, np. samochód do depozytu sądowego i jest 
ona przechowywana, np. na parkingu KWP, to sąd, jako przechowujący 
depozyt, pokrywać będzie koszty określone w art. 8 ust. 1 u.l.n.d. 
Obowiązek stosowania tego materialnego przepisu wynika z odesłania 
zawartego we wspomnianym wyżej art. 231 § 1 zd. 2 k.p.k. 
Podstawą procesową orzekania będzie zaś art. 626 § 2 k.p.k., 
określający, że w razie konieczności dodatkowego rozstrzygnięcia o 
kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenia w tym przedmiocie 
wydaje sąd (pierwszej instancji – art. 2 pkt 1 k.k.w.). 
W razie ustalenia uprawnionego do rzeczy i wyrażenia przez niego 
woli jej odbioru, rzecz zostanie mu wydana m.in. po uiszczeniu przez niego 
tych kosztów (art. 8 ust. 2 u.l.n.d.). 
Powyższe uwagi są wyrazem przekonania, że skutki, w tym – 
finansowe, decyzji procesowych ponoszą organy, które je podejmują, jako 
gospodarze poszczególnych faz postępowania. Nawet gdy prokurator nie 
poleci zatrzymania rzeczy, to obowiązany jest zatwierdzić tę czynność, jeśli 
rzecz nie będzie zwrócona (art. 230 § 1 k.p.k.). Przechowywanie jej (tu – 
samochodu) na parkingu policyjnym, po zakończeniu dochodzenia lub 

 
 
10 
śledztwa, nie jest realizacją zadań Policji jako organu postępowania. 
Policja, żądając od prokuratora albo sądu zwrotu wydatków (kosztów) 
przechowania i utrzymania rzeczy w należytym stanie, nie występuje jako 
organ postępowania, ale jest uprawnionym podmiotem przechowującym w 
postępowaniu karnym (§ 3 ust. 3 rozporządzenia) albo, po jego 
zakończeniu i złożeniu rzeczy do depozytu sądowego, sui generis 
przechowawcą z ograniczonymi roszczeniami wynikającymi z art. 8 ust. 1 
u.l.n.d., choć podobnymi tylko do przysługujących z art. 842 k.c., wobec 
prokuratora albo sądu, czyli według nazewnictwa ustawy o likwidacji 
niepodjętych depozytów – wobec przechowujących depozyt. 
Inaczej mówiąc, w razie złożenia rzeczy do depozytu sądowego na 
podstawie art. 231 § 1 k.p.k., koszty przechowania i utrzymania rzeczy w 
należytym stanie, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 18 
października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. Nr 208, 
poz. 1537 ze zm.) ponosi ta jednostka sektora finansów publicznych 
(prokuratura albo sąd), która wydała orzeczenie w tym przedmiocie (do 
czasu uiszczenia ich przez uprawnionego do odbioru rzeczy – art. 8 ust. 2 
tej ustawy). 
Mając na uwadze przytoczone rozważania Sąd Najwyższy orzekł jak 
w postanowieniu.