I KZP 13/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpoznał wniosek Prokuratora Generalnego dotyczący rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego w kwestii podstawy prawnej orzekania kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności w wyroku łącznym. Problem dotyczył sytuacji, gdy łączone są kary pozbawienia wolności orzeczone za zbiegające się przestępstwa, z których część wykonania była warunkowo zawieszona, a część nie, w stanie prawnym obowiązującym po 8 czerwca 2010 r. W orzecznictwie wykształciły się dwa stanowiska: jedno wskazujące na konieczność stosowania zasady lex severior retro non agit i odwoływanie się do art. 4 § 1 k.k., drugie zaś uznające, że zmiana wykładni art. 89 § 1 k.k. nie uzasadnia stosowania zasad intertemporalnych. Sąd Najwyższy, analizując ewolucję przepisów art. 89 k.k. i uwzględniając wprowadzenie art. 89 § 1a k.k., uznał, że podstawę prawną stanowi art. 85 k.k. w zw. z art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 89 § 1a k.k., a normy te mają charakter materialnoprawny, co wymaga stosowania reguł intertemporalnych z art. 4 § 1 k.k. Uchwała rozstrzyga, że po 8 czerwca 2010 r. podstawę prawną wymierzenia w wyroku łącznym bezwzględnej kary pozbawienia wolności, w wyniku połączenia kar z warunkowym i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania, stanowi art. 85 k.k. w zw. z art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 89 § 1a k.k., z uwzględnieniem zasad intertemporalnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (1)
Czy podstawę prawną bezwzględnej kary pozbawienia wolności orzeczonej w wyroku łącznym, w wyniku połączenia kar tego rodzaju wymierzonych za zbiegające się przestępstwa z warunkowym zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania stanowi - w stanie prawnym obowiązującym od dnia 8 czerwca 2010 r. - przepis zawarty w art. 89 § 1 k.k., czy też wprowadzony ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. art. 89 § 1a k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po dniu 8 czerwca 2010 r. podstawę prawną wymierzenia w wyroku łącznym bezwzględnej kary pozbawienia wolności orzeczonej w wyniku połączenia kar pozbawienia wolności wymierzonych za zbiegające się przestępstwa z warunkowym zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania stanowi art. 85 k.k. w zw. z art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 89 § 1a k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wprowadzenie art. 89 § 1a k.k. stanowi zmianę normatywną, a nie tylko zmianę wykładni, co wymaga stosowania zasad intertemporalnych z art. 4 § 1 k.k. Przepisy te mają charakter materialnoprawny, a ich interpretacja po 8 czerwca 2010 r. prowadzi do wniosku, że podstawą prawną jest art. 85 k.k. w zw. z art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 89 § 1a k.k.
Przepisy (5)
Główne
k.k. art. 89 § § 1
Kodeks karny
Do dnia 8 czerwca 2010 r. w sytuacji, gdy za zbiegające się przestępstwa wymierzono karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a nie były spełnione przesłanki określone w art. 69 k.k., brak było podstawy do wymierzenia kary łącznej. Pozytywna odpowiedź na pytanie o przesłanki warunkowego zawieszenia ewentualnej kary łącznej otwierała możliwość zastosowania art. 89 § 1 k.k. Odpowiedź negatywna prowadziła do odstąpienia od połączenia orzeczonych kar i umorzenia postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego.
k.k. art. 89 § § 1a
Kodeks karny
Wprowadzony ustawą z dnia 5 listopada 2009 r., wszedł w życie 8 czerwca 2010 r. Wprost przewiduje możliwość orzeczenia w wyroku łącznym bezwzględnej kary pozbawienia wolności, jeśli wszystkie podlegające łączeniu kary pozbawienia wolności orzeczone zostały z warunkowym zawieszeniem ich wykonania. Od dnia 8 czerwca 2010 r. stało się możliwe połączenie węzłem kary łącznej o charakterze bezwzględnym, kary pozbawienia wolności orzeczonej z zastosowaniem instytucji warunkowego zawieszenia jej wykonania z karą rodzajowo tożsamą o charakterze bezwzględnym.
k.k. art. 85
Kodeks karny
W zw. z art. 89 § 1 i § 1a k.k. wynika norma kompetencyjna, wskazująca na konieczność wymierzenia w wyroku łącznym kary łącznej, gdy połączeniu podlegają odpowiednie kary rodzajowe niezależnie od zastosowanego warunkowego zawieszenia ich wykonania, przy jednoczesnym wskazaniu na możliwość warunkowego zawieszenia kary łącznej, gdy chociażby co do jednej z kar jednostkowych zastosowano środek probacyjny.
Pomocnicze
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Reguły intertemporalne, które należy stosować w przypadku zmiany normatywnej, aby ustalić, która z ustaw jest względniejsza dla sprawcy. Dotyczy to sytuacji, gdy co najmniej jedno z przestępstw zostało popełnione przed wejściem w życie nowej ustawy (8 czerwca 2010 r.).
u.SN art. 60 § § 1 i § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna dla Prokuratora Generalnego do wystąpienia z wnioskiem o podjęcie uchwały mającej na celu rozstrzygnięcie występujących w orzecznictwie rozbieżności w wykładni prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wprowadzenie art. 89 § 1a k.k. stanowi zmianę normatywną, a nie tylko zmianę wykładni, co uzasadnia stosowanie zasad intertemporalnych z art. 4 § 1 k.k. • Przepisy dotyczące kary łącznej mają charakter materialnoprawny, co pozwala na stosowanie zasady lex severior retro non agit. • Jednolita wykładnia sądowa art. 89 § 1 k.k. przed wprowadzeniem § 1a wypełniła ten przepis nową treścią, co również uzasadnia stosowanie zasad intertemporalnych.
Odrzucone argumenty
Zmiana wykładni art. 89 § 1 k.k. po wejściu w życie art. 89 § 1a k.k. nie uzasadnia stosowania zasad intertemporalnych, gdyż nie jest to zmiana normatywna.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie występujących w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych rozbieżności w wykładni prawa • zasada lex severior retro non agit • reguły intertemporalne zawarte w art. 4 § 1 k.k. • normy wynikające z powołanych przepisów mają także charakter materialnoprawny • jednolita wykładnia sądowa regulacji dotyczącej warunkowego zawieszenia wykonania orzeczenia o karze łącznej wypełniła nieobowiązujący już art. 89 k.k. nową treścią
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Cesarz
członek
Tomasz Grzegorczyk
członek
Andrzej Ryński
członek
Andrzej Siuchniński
członek
Andrzej Stępka
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii interpretacji przepisów prawa karnego materialnego, mającej bezpośredni wpływ na wymiar sprawiedliwości i sytuację prawną wielu osób. Rozstrzygnięcie SN wyjaśnia zawiłości intertemporalne w prawie karnym.
“Kiedy kara łączna bez zawieszenia jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia zawiłości prawa karnego po zmianach przepisów.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.