I KZP 10/05

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  20  KWIETNIA  2005  R. 
I KZP 10/05 
 
Przedmiotem kontroli dokonywanej w trybie art. 337 § 1 k.p.k. są wa-
runki formalne aktu oskarżenia, także te określone w art. 335 § 1 k.p.k., a 
więc wskazanie uzgodnionych z oskarżonym kar lub środków karnych i ich 
wymiaru. Jeżeli natomiast akta sprawy wskazują na braki postępowania 
przygotowawczego związane bezpośrednio z wnioskiem określonym w art. 
335 § 1 k.p.k., to sąd przekazuje sprawę prokuratorowi w trybie art. 345 § 1 
k.p.k., chyba że wykonanie niezbędnych czynności przez sąd nie powodo-
wałoby znacznych trudności. 
 
Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. 
Sędziowie SN: K. Cesarz, F. Tarnowski (sprawozdawca). 
Prokurator Prokuratury Krajowej: A. Herzog. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Tadeusza Z. po rozpoznaniu, przedsta-
wionego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd Rejonowy w B., posta-
nowieniem z dnia 12 stycznia 2005 r., zagadnienia prawnego wymagają-
cego zasadniczej wykładni ustawy: 
 
„Czy umieszczony w akcie oskarżenia wniosek prokuratora złożony w 
trybie art. 335 § 1 k.p.k. o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie 
uzgodnionych kar lub środków karnych, w przypadku braków polegających 
na jego niewystarczającym sprecyzowaniu – poprzez nieumieszczenie we 
wniosku koniecznych elementów kar i środków karnych wynikających z 
prawa materialnego takich jak np. wskazanie rozmiaru obowiązku napra-
wienia szkody, podstawy prawnej jego orzeczenia, wskazanie podmiotu 

 
2 
uprawnionego z tego tytułu, które to elementy wymagają dodatkowych 
uzgodnień z oskarżonym, podlega: 
1. zwrotowi wraz z aktem oskarżenia, którego część stanowi, Proku-
raturze celem jego uzupełnienia w trybie art. 337 § 1 k.p.k.? 
2. czy też cała sprawa podlega przekazaniu Prokuraturze celem uzu-
pełnienia postępowania przygotowawczego w trybie art. 345 § 1 k.p.k. w 
związku z koniecznością uzupełniającego przesłuchania oskarżonego i 
odebrania od niego zgody na te elementy wniosku z art. 335 § 1 k.p.k., któ-
re nie zostały umieszczone we wniosku, choć winny się w nim znaleźć?” 
 
p o s t a n o w i ł   odmówić podjęcia uchwały. 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
Przedstawione przez Sąd Rejonowy w B. zagadnienie prawne wyło-
niło się w następującej sytuacji procesowej. 
Sąd Rejonowy Wydział VI Grodzki w B., postanowieniem z dnia 20 
września 2004 r. zwrócił Prokuratorowi Rejonowemu w B. akt oskarżenia 
wraz z wnioskiem w trybie art. 335 § 1 k.p.k. celem wskazania, czy obo-
wiązek naprawienia szkody dotyczy całej szkody, czy jej części, w jakiej 
wysokości i na czyją rzecz, a nadto podstawy prawnej orzeczenia, to jest 
art. 46 k.k. lub art. 72 § 2 k.k. 
Postanowienie to zaskarżył prokurator zarzucając obrazę art. 337 § 1 
k.p.k., zważywszy że do aktu oskarżenia został załączony pełny wniosek o 
wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, ze wskaza-
niem obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego – firmy Po-
lkomtel S.A. z siedzibą w W. 
Sąd Rejonowy w B., w składzie trzech sędziów, postanowieniem z 
dnia 12 stycznia 2005 r., rozpoznając zażalenie uznał, że wyłoniło się za-

 
3 
gadnienie prawne sformułowane na wstępie, które w trybie art. 441 § 1 
k.p.k. przekazał do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. W uzasadnieniu 
tego postanowienia Sąd Rejonowy wskazał na wątpliwości jakie budzi 
ewentualna dopuszczalność poddania kontroli formalnej wniosku złożone-
go przez prokuratora w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Nieuwzględnienie takiego 
wniosku z powodu wad formalnych lub nieuzgodnienia niektórych jego 
elementów z oskarżonym, a więc z przyczyn leżących po stronie prokuratu-
ry, naruszałoby gwarancje procesowe oskarżonego, który ma prawo do 
skorzystania z „instytucji dobrowolnego poddania się karze”. Prawidłowo 
sporządzony wniosek określony w art. 335 § 1 k.p.k. stanowi podstawowy 
warunek sprawności postępowania jurysdykcyjnego oraz zgodności treści 
zapadłego wyroku z porozumieniem zawartym z podejrzanym (oskarżo-
nym). 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
1. Skuteczne wystąpienie z zagadnieniem prawnym wymaga speł-
nienia warunków określonych w art. 441 § 1 k.p.k. Na temat tych warunków 
wypowiadał się wielokrotnie Sąd Najwyższy prezentując poglądy, aprobo-
wane w nauce, w świetle których: zagadnienie prawne może być sformuło-
wane przez sąd odwoławczy tylko wówczas, gdy wyłoni się przy rozpozna-
waniu środka odwoławczego oraz wymaga „zasadniczej wykładni ustawy”; 
musi wystąpić istotny problem interpretacyjny, związany z wykładnią kon-
kretnego przepisu, który w praktyce sądowej jest rozbieżnie interpretowa-
ny, albo przepisu sformułowanego wadliwie lub niejasno; istnieje ścisły 
związek między ustaleniami faktycznymi dokonanymi w sprawie a treścią 
pytania prawnego; wyjaśnienie wątpliwości interpretacyjnych jest niezbęd-
ne dla rozstrzygnięcia sprawy; przedmiotem pytania prawnego nie może 
być sposób rozstrzygnięcia sprawy lub konkretnej sytuacji procesowej 
(zob.: uchwała z dnia 19 sierpnia 1999 r. I KZP 23/99, OSNKW 1999, z. 9–
10, poz. 50; uchwała z dnia 16 marca 1999 r. I KZP 3/99, OSNKW 1999, z. 

 
4 
5–6, poz. 29; ostatnio postanowienie z dnia 26 lutego 2004 r. I KZP 41/03, 
niepubl.; a także R. A. Stefański: Instytucja pytań prawnych do Sądu Naj-
wyższego w sprawach karnych, Kraków 2001, s. 254–261, 296, 352–371). 
W niniejszej sprawie przekazane przez Sąd Rejonowy w B. pytanie 
prawne nie spełnia w oczywisty sposób powyższych warunków. Samo po-
stanowienie o zwrocie prokuratorowi aktu oskarżenia wraz z wnioskiem o 
skazanie bez rozprawy wydane zostało z naruszeniem art. 337 § 1 k.p.k., 
bowiem zgodnie z treścią tego przepisu w takim wypadku decyzję podej-
muje prezes sądu w formie zarządzenia. Wprawdzie uchybienie to do-
strzegł Sąd Rejonowy w trakcie rozpoznawania zażalenia Prokuratora Re-
jonowego w B., jednakże pomimo braku warunków przewidzianych w art. 
441 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z zagadnieniem prawnym, 
uznając, że wyłoniło się ono w postępowaniu odwoławczym i wymaga za-
sadniczej wykładni ustawy. 
Szczegółowa analiza toku dotychczasowego postępowania w spra-
wie oraz prawidłowości podejmowanych decyzji, upoważnia jednak do 
stwierdzenia, że przekazane pytanie prawne nie ma w istocie znaczenia 
dla rozstrzygnięcia wniesionego środka odwoławczego, ani też – wbrew 
przytoczonym wywodom – nie wystąpił ważny dla praktyki sądowej pro-
blem interpretacyjny, związany z wykładnią konkretnego przepisu, który 
jest rozbieżnie rozumiany i stosowany. Wątpliwości sądu ograniczają się 
głównie do zasadności oraz podstawy prawnej podjętej decyzji, a nade 
wszystko wynikają z nienależytego rozumienia treści przepisów proceso-
wych, obowiązujących po wejściu w życie ustawy z dnia 10 stycznia 2003 r. 
o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego ... (Dz. U. Nr 17, poz. 
155). 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił odmówić 
podjęcia uchwały. 

 
5 
2. Stanowisko to nie oznacza jednak, że nie istnieją w ogóle jakie-
kolwiek wątpliwości związane ze stosowaniem w praktyce instytucji skaza-
nia bez rozprawy, zwłaszcza po wejściu w życie unormowań wprowadzo-
nych przez ustawę nowelizacyjną z 2003 r. 
Truizmem jest stwierdzenie, że nowela do Kodeksu postępowania 
karnego z dnia 10 stycznia 2003 r. znacznie rozszerza możliwość skazania 
oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy, co jest zgodne z intencją 
ustawodawcy, który dążył do uproszczenia i przyspieszenia postępowania 
karnego. Na uwagę zasługuje fakt, że uzupełniony został przepis art. 337 § 
1 k.p.k. przez poddanie kontroli warunków formalnych aktu oskarżenia tak-
że wymogów przewidzianych w art. 335 k.p.k. Zatem nie chodzi tu o bada-
nie, czy są przesłanki merytoryczne do wystąpienia z wnioskiem o skaza-
nie bez przeprowadzenia rozprawy, co należy wyłącznie do sądu. Wniosek 
taki obecnie stanowi część aktu oskarżenia, co spowodowało uzupełnienie 
art. 337 § 1 k.p.k., nakładającego na prezesa sądu obowiązek kontroli for-
malnej aktu oskarżenia w zakresie spełnienia warunków określonych nie 
tylko w art. 119, 332, 333 i 334 k.p.k., lecz także w art. 335 k.p.k. Wobec 
tego, podnoszona w pytaniu kwestia dopuszczalności kontroli formalnej ta-
kiego wniosku nie może budzić żadnej wątpliwości. 
3. Sąd Rejonowy podnosi również w uzasadnieniu pytania prawnego 
problematykę istoty porozumienia poprzedzającego uzgodnioną przez pro-
kuratora z podejrzanym propozycję co do kary lub środka karnego, a nadto 
możliwości modyfikowania porozumienia oraz trybu postępowania. Kwestie 
te wykraczają jednak poza zakres pytania prawnego i z oczywistych powo-
dów nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. Zauważyć 
ponadto należy, że problematyka ta była wielokrotnie rozważana w orzecz-
nictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in.: wyrok z dnia 17 maja 2002 r. III KK 
106/02, LEX nr 53328; wyrok z dnia 21 marca 2003 r. II KK 36/03, LEX nr 
78407; wyrok z dnia 26 sierpnia 2003 r. V KK 78/03, LEX nr 80703; wyrok 

 
6 
z dnia 27 lutego 2003 r. WK 2/03, OSNKW 2003, z. 5-6, poz. 54, glosa 
częściowo aprobująca Z. Kwiatkowski, WPP 2004, nr 3. s. 128) oraz w pi-
śmiennictwie (zob. m.in.: E. Kruk: Wyrok skazujący sądu pierwszej instancji 
w trybie art. 335 k.p.k., Kraków 2005, s. 82-87, 107-110; T. Grzegorczyk: 
Wydawanie wyroku na posiedzeniu w znowelizowanej procedurze karnej, 
PS 2003, nr 9, s. 22-24; R. Stefański: Skazanie bez rozprawy w znoweli-
zowanym kodeksie postępowania karnego, Prok. i Pr. 2003, nr 6 , s. 32-33; 
P. Kardas: Konsensualne sposoby rozstrzygania w świetle nowelizacji Ko-
deksu postępowania karnego z dnia 10 stycznia 2003 r., Prok. i Pr. 2004, 
nr 1, s. 41- 44; Z. Koper: Zgoda jako warunek skazania bez rozprawy, Pal. 
2001, nr 5-6, s. 14). 
4. W niniejszej sprawie wskazane przez sąd braki wniosku o skaza-
nie bez rozprawy, które polegają na niewystarczającym sprecyzowaniu w 
nim zakresu obowiązku naprawienia szkody, podstawy prawnej orzeczenia 
w tym względzie (art. 46 lub 72 § 2 k.k.) oraz podmiotu uprawnionego do 
odszkodowania, nie dotyczą okoliczności stanowiących, w świetle art.335 § 
1 k.p.k., obligatoryjnego elementu takiego wniosku, gdyż przepis ten ich nie 
wymienia i niewątpliwie mogą one zostać uzupełnione na posiedzeniu (art. 
343 k.p.k). Mając zaś na uwadze, że w obowiązującym stanie prawnym 
wniosek o skazanie bez rozprawy – jak już wspomniano – stanowi integral-
ną część aktu oskarżenia, przeto wysokość szkody mającej podlegać na-
prawieniu i podmiot uprawniony do uzyskania odszkodowania wskazane są 
w pozostałej treści aktu oskarżenia. Z kolei, określenie podstawy prawnej 
orzeczenia środka karnego nie może być przedmiotem uzgodnień między 
prokuratorem a oskarżonym, natomiast wniosek o naprawienie szkody (art. 
46 § 1 k.k.) w tej sprawie w ogóle nie został złożony. 
Ustawodawca nie określa w żaden sposób wymagań formalnych do-
tyczących trybu uzgodnienia z oskarżonym treści wniosku, o którym mowa 
w art. 335 § 1 k.p.k, a więc oświadczenie woli oskarżonego może być wy-

 
7 
rażone zarówno w formie pisemnej, jak i może być złożone do protokołu 
przesłuchania, zgodnie z ogólną regułą sformułowaną w art. 116 k.p.k. 
Brak informacji w akcie oskarżenia o wyrażeniu zgody przez oskarżonego 
na skazanie bez rozprawy oznacza, że akt oskarżenia nie odpowiada wa-
runkom formalnym i podlega zwrotowi w trybie art. 337 § 1 k.p.k. w zw. z 
art. 335 § 1 k.p.k. W razie zaś stwierdzenia w aktach sprawy braku oświad-
czenia oskarżonego co do uzgodnień w zakresie kar lub środków karnych 
albo ujawnienia wad uzyskanej zgody lub jej niektórych elementów, to cho-
ciaż zachodzi podstawa do przekazania sprawy prokuratorowi w trybie art. 
345 § 1 k.p.k., jednak rozważyć trzeba, czy takie braki można uzupełnić na 
posiedzeniu (art. 343 k.p.k.), gdy nie spowoduje to znacznych trudności 
(art. 345 § 1 in fine k.p.k). 
W świetle tych rozważań uzasadniony jest wniosek, że przedmiotem 
kontroli dokonywanej w trybie art. 337 § 1 k.p.k. są warunki formalne aktu 
oskarżenia, także te określone w art. 335 § 1 k.p.k., a więc wskazanie 
uzgodnionych z oskarżonym kar lub środków karnych i ich wymiaru. Jeżeli 
natomiast akta sprawy wskazują na braki postępowania przygotowawczego 
związane bezpośrednio z wnioskiem określonym w art. 335 § 1 k.p.k., to 
sąd przekazuje sprawę prokuratorowi w trybie art. 345 § 1 k.p.k., chyba że 
wykonanie niezbędnych czynności przez sąd nie powodowałoby znacz-
nych trudności.