I KZP 1/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy orzekł, że immunitet formalny sędziego lub prokuratora przysługuje tylko w czasie sprawowania urzędu, nawet jeśli kwestia odpowiedzialności karnej aktualizuje się po jego zakończeniu.
Sąd Najwyższy rozpatrzył zagadnienie prawne dotyczące immunitetu formalnego sędziów i prokuratorów. Pytanie dotyczyło sytuacji, gdy odpowiedzialność karna za czyny popełnione w trakcie sprawowania urzędu aktualizuje się po jego zakończeniu. Sąd orzekł, że immunitet formalny przysługuje wyłącznie osobie posiadającej status sędziego lub prokuratora w momencie popełnienia czynu, a nie po zakończeniu kadencji.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, dotyczące zakresu immunitetu formalnego sędziów i prokuratorów. Kluczowe pytanie brzmiało, czy immunitet ten zachowuje moc także wtedy, gdy kwestia pociągnięcia do odpowiedzialności karnej za czyny popełnione w trakcie sprawowania urzędu ujawnia się dopiero po jego zakończeniu, niezależnie od późniejszego statusu danej osoby. Sąd Najwyższy, opierając się na przepisach Konstytucji RP oraz ustaw Prawo o ustroju sądów wojskowych i Prawo o prokuraturze, podjął uchwałę stwierdzającą, że immunitet formalny przysługuje osobie posiadającej odpowiednio status sędziego albo prokuratora. Oznacza to, że immunitet ten jest związany z pełnieniem funkcji, a nie z późniejszym statusem osoby, która tę funkcję pełniła.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Immunitet formalny przysługuje osobie posiadającej odpowiednio status sędziego albo prokuratora.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że immunitet formalny jest związany z pełnieniem funkcji sędziego lub prokuratora. Oznacza to, że przysługuje on tylko w czasie sprawowania urzędu i nie rozciąga się na okres po jego zakończeniu, nawet jeśli czyny, za które ma nastąpić odpowiedzialność, zostały popełnione w trakcie kadencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchwała
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | inne | strona |
| X.1 Y.1 | inne | strona |
| X.2 Y.2 | inne | strona |
| X.3 Y.3 | inne | strona |
| Instytut Pamięci Narodowej - Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu | instytucja | prokurator |
Przepisy (3)
Główne
Konstytucja RP art. 181
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten stanowi podstawę immunitetu formalnego.
p.u.s.w. art. 30 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów wojskowych
Przepis ten reguluje immunitet formalny sędziów.
p.o.p. art. 135 § § 1
Ustawa - Prawo o prokuraturze
Przepis ten reguluje immunitet formalny prokuratorów.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
Immunitet formalny przysługuje osobie posiadającej odpowiednio status sędziego albo prokuratora.
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący
Waldemar Płóciennik
sprawozdawca
Zbigniew Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia immunitetu sędziów i prokuratorów, co jest kluczowe dla funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i budzi zainteresowanie prawników.
“Czy sędzia lub prokurator może być ścigany po zakończeniu kadencji za czyny z jej okresu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KZP 1/25 UCHWAŁA Dnia 19 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Waldemar Płóciennik (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Mikołaj Żaboklicki przy udziale prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Roberta Kopydłowskiego w sprawie X. Y., X.1 Y.1, X.2 Y.2 i X.3 Y.3 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 listopada 2025 r., przekazanego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, postanowieniem z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt II AKz 514/25, zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: „Czy sędzia lub prokurator zachowuje immunitet formalny także wtedy, kiedy kwestia pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej za czyny, które przypadają na czas sprawowania urzędu, aktualizuje się już po zakończeniu tego okresu, niezależnie od późniejszego statusu tegoż sędziego lub prokuratora?” podjął uchwałę: Immunitet formalny przewidziany w art. 181 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 30 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. 2022.2250 t.j. ze zm.) oraz w art. 135 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze (Dz. U. 2024.390 t.j. ze zm.) przysługuje osobie posiadającej odpowiednio status sędziego albo prokuratora. [J.J.] [r.g.] Waldemar Płóciennik Kazimierz Klugiewicz Zbigniew Puszkarski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI