I KZP 1/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 października 2021 r. (sygn. akt I KZP 1/21) rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 86 ust. 13 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Sprawa wyłoniła się na tle postanowienia prokuratora o uznaniu środków pieniężnych na rachunkach bankowych za dowody rzeczowe i nakazaniu ich przelania na konto depozytowe. Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 86 ust. 13 ustawy, określający sześciomiesięczny termin blokady rachunku bankowego, musi być interpretowany w sposób ścisły i uwzględniający jego gwarancyjną funkcję wobec osób, których środki zostały zablokowane. Podkreślono, że blokada ta ma charakter wyjątkowy i służy ograniczeniu swobody gospodarczej jedynie w niezbędnym minimum. Sąd rozróżnił pojęcie dowodu rzeczowego od środków pieniężnych na rachunku bankowym, stwierdzając, że te ostatnie nie mają cech dowodu rzeczowego, ponieważ nie są przedmiotami materialnymi, a jedynie zapisami w systemie informatycznym. Dowodem rzeczowym mogą być natomiast dokumenty potwierdzające transakcje lub same banknoty, jeśli stanowią fizyczny nośnik informacji. Uchwała ta ma istotne znaczenie dla praktyki stosowania przepisów dotyczących blokowania rachunków bankowych w sprawach o pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu, podkreślając konieczność ścisłego przestrzegania terminów i definicji prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 86 ust. 13 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu musi być interpretowany w sposób ścisły, przy uwzględnieniu właściwości dowodów rzeczowych i gwarancyjnej funkcji tego przepisu, a sześciomiesięczny okres blokady rachunku służy ustaleniu popełnienia przestępstwa i przedstawieniu zarzutów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 86 ust. 13 ustawy musi być interpretowany w sposób ścisły i uwzględniający jego gwarancyjną funkcję.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sześciomiesięczny okres blokady rachunku ma charakter gwarancyjny i musi być interpretowany ściśle, ponieważ środek ten jest wyjątkowy i wiąże się z dolegliwościami dla osób, którym nie postawiono zarzutów.
Czy przepis art. 86 ust. 13 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu pozwala na przyjęcie, że ustawodawca nie wymaga przejścia postępowania w fazę in personam jako jedynej możliwości dalszego wykorzystania pieniędzy z blokady rachunku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środki zgromadzone na rachunku bankowym nie mają cech dowodu rzeczowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że środki pieniężne na rachunku bankowym nie są dowodami rzeczowymi, ponieważ nie istnieją jako rzeczy materialne, a jedynie jako zapisy w systemie informatycznym, co uniemożliwia ich oględziny w rozumieniu procesowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. Y. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| C. Sp. z o.o. | spółka | wnioskodawca |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | inna |
Przepisy (10)
Główne
u.p.p.p.f.t. art. 86 § ust. 1, 5, 8, 9, 13
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Przepis art. 86 ust. 13 musi być interpretowany w sposób ścisły i uwzględniający jego gwarancyjną funkcję. Sześciomiesięczny termin blokady jest terminem maksymalnym i stanowczym.
Pomocnicze
k.p.k. art. 441 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do przekazania zagadnienia prawnego do Sądu Najwyższego.
k.p.k. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 228 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 230
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 291 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 299
Kodeks karny
k.k. art. 165a
Kodeks karny
k.c. art. 45
Kodeks cywilny
Definicja rzeczy.
k.k. art. 115 § § 9
Kodeks karny
Definicja rzeczy ruchomej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sześciomiesięczny okres blokady rachunku ma charakter gwarancyjny i musi być interpretowany ściśle. • Środki pieniężne na rachunku bankowym nie są dowodami rzeczowymi, ponieważ nie są przedmiotami materialnymi.
Odrzucone argumenty
Możliwość uznania środków pieniężnych na rachunku bankowym za dowód rzeczowy w fazie in rem. • Dopuszczalność uznania środków pieniężnych za dowód rzeczowy w celu zabezpieczenia ich przed utratą, nawet po upływie 6 miesięcy blokady.
Godne uwagi sformułowania
środki zgromadzone na rachunku bankowym nie mają cech dowodu rzeczowego w rozumieniu art. 86 ust. 13 cytowanej ustawy, gdyż nie istnieją jako rzeczy, a są wyłącznie zapisami w systemie informatycznym • przepis art. 86 ust. 13 (...) musi być interpretowany w sposób ścisły i uwzględniający gwarancyjną funkcję tego przepisu • środek taki, z istoty swojej, ma zatem charakter wyjątkowy i stosowanie go usprawiedliwiać mogą jedynie najpoważniejsze zagrożenia dla funkcjonowania Państwa • rzecz – zgodnie z dyspozycją art. 45 k.c. to tylko przedmioty materialne • dowód rzeczowy to „przedmiot mający znaczenie dla wykrycia lub potwierdzenia winy oskarżonego”
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
przewodniczący
Jerzy Grubba
sprawozdawca
Dariusz Kala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie SN precyzuje kluczowe kwestie dotyczące blokowania rachunków bankowych w sprawach o pranie pieniędzy, co jest niezwykle istotne dla praktyków prawa i przedsiębiorców. Wyjaśnia, co jest, a co nie jest dowodem rzeczowym w kontekście cyfrowych aktywów.
“Czy pieniądze na koncie to dowód rzeczowy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wątpliwości!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.