I KZ 67/22

Sąd Najwyższy2022-12-21
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kara pieniężnaSąd NajwyższyKrajowa Rada Sądownictwazażalenieniedopuszczalnośćpostępowanie karnenieudzielenie pomocy

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie Przewodniczącej KRS na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Przewodniczącej Krajowej Rady Sądownictwa na postanowienie o nałożeniu na nią kary pieniężnej w kwocie 3000 złotych za nieudzielenie pomocy Sądowi Najwyższemu. Przewodnicząca KRS zarzuciła szereg uchybień proceduralnych i merytorycznych. Sąd Najwyższy uznał jednak zażalenie za niedopuszczalne na mocy art. 426 § 1 k.p.k., wskazując, że od orzeczeń Sądu Najwyższego nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej, a w tym przypadku takiego przepisu brak. Na marginesie dodano, że kara została następnie uchylona innym postanowieniem.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie D. P., Przewodniczącej Krajowej Rady Sądownictwa, na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2022 r. (sygn. akt I KO 42/22), którym nałożono na nią karę pieniężną w kwocie 3000 złotych za nieudzielenie pomocy Sądowi Najwyższemu w wyznaczonym terminie. Przewodnicząca KRS złożyła zażalenie, podnosząc liczne zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych, naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 287 § 1 k.p.k., art. 16 § 1 i 2 k.p.k., art. 94 § 1 pkt 3 k.p.k.) oraz rażącej niewspółmierności kary. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. oraz art. 518 k.p.k., postanowił pozostawić zażalenie bez rozpoznania. Uzasadnienie opierało się na art. 426 § 1 k.p.k., zgodnie z którym od orzeczeń Sądu Najwyższego nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej, a w Kodeksie postępowania karnego brak jest przepisu przyznającego prawo do zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej w postępowaniu związanym z rozpoznaniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia lub wniosku o wznowienie postępowania. Sąd odrzucił możliwość stosowania art. 426 § 2 k.p.k. poprzez art. 518 k.p.k. Wskazano również, że w międzyczasie, postanowieniem z dnia 13 grudnia 2022 r., wniosek ukaranej został uwzględniony i kara porządkowa została uchylona. Postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy na podstawie art. 426 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Od orzeczeń Sądu Najwyższego nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W Kodeksie postępowania karnego brak jest przepisu przyznającego prawo do zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej w postępowaniu związanym z rozpoznaniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia lub wniosku o wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić zażalenie bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec niedopuszczalności zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznaPrzewodnicząca Krajowej Rady Sądownictwa

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia.

k.p.k. art. 426 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis stanowiący o niedopuszczalności środka odwoławczego od orzeczeń Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Odesłanie do stosowania przepisów o postępowaniu odwoławczym.

k.p.k. art. 426 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postępowania odwoławczego, nie stosuje się w tym przypadku.

k.p.k. art. 15 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przywołany w zarzutach zażalenia dotyczących obowiązku udzielenia pomocy.

k.p.k. art. 287 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przywołany w zarzutach zażalenia dotyczących podstawy nałożenia kary pieniężnej.

k.p.k. art. 16 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przywołany w zarzutach zażalenia.

k.p.k. art. 16 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przywołany w zarzutach zażalenia.

k.p.k. art. 285 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przywołany w zarzutach zażalenia jako przepis określający górny próg kary pieniężnej.

k.p.k. art. 94 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przywołany w zarzutach zażalenia dotyczących oznaczenia sprawy i kwestii, której postanowienie dotyczy.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Przywołany w zarzutach zażalenia jako podstawa odwoławcza.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy na podstawie art. 426 § 1 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 287 § 1 k.p.k., art. 16 § 1 i 2 k.p.k., art. 94 § 1 pkt 3 k.p.k.). Zarzut rażącej niewspółmierności kary.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy. Od orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność środków odwoławczych od orzeczeń Sądu Najwyższego, w szczególności w przedmiocie kar porządkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania karnego i braku możliwości zaskarżenia orzeczeń SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z zaskarżaniem orzeczeń Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy: Zażalenie na karę pieniężną niedopuszczalne z mocy prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KZ 67/22
POSTANOWIENIE
Dnia 21 grudnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 21 grudnia 2022 r.,
w przedmiocie zażalenia D. P. Przewodniczącej Krajowej Rady Sądownictwa,
na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt I KO 42/22, o nałożeniu kary pieniężnej
na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. oraz art. 518 k.p.k.
p o s t a n o w i ł :
pozostawić zażalenie bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt I KO 42/22, Sąd Najwyższy nałożył na D. P. Przewodniczącą Krajowej Rady Sądownictwa karę pieniężną w kwocie 3000 złotych wobec nieudzielenia pomocy  w wyznaczonym przez Sąd Najwyższy terminie.
Zażalenie na to postanowienie złożyła D. P. Przewodnicząca
Krajowej Rady Sądownictwa zarzucając:
1.
na zasadzie art. 438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na błędnym uznaniu, że doszło ze strony Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa do bezpodstawnego nieudzielenia pomocy organowi prowadzącemu postępowanie karne - Sądowi Najwyższemu - przez odmowę nadesłania dokumentów konkursowych pozostających w dyspozycji Krajowej Rady Sądownictwa, a tym samym do naruszenia obowiązku statuowanego przepisem art. 15 § 2 k.p.k.;
2.
na zasadzie art. 438 pkt 2 k.p.k. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, a to art. 287 § 1 k.p.k. w zw. z art. 16 § 1 w zw. z § 2 k.p.k. polegające na nałożeniu kary pieniężnej w sytuacji braku nieodzownego pouczenia adresata żądania w piśmie wzywającym do udzielenia pomocy organowi prowadzącemu postępowanie karne o skutkach nieudzielenia pomocy w wyznaczonym terminie;
3.
na zasadzie art. 438 pkt 2 k.p.k. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, a to art. 287 § 1 k.p.k., przez przyjęcie go za podstawę nałożonej kary pieniężnej, podczas gdy przepis ten kary takiej nie przewiduje, odsyłając w tej mierze do innego, niezastosowanego w sprawie przepisu procedury karnej;
4.
na zasadzie art. 438 pkt 2 k.p.k. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, a to art. 287 § 1 k.p.k., przez przyjęcie, że orzeczenie kary porządkowej jest obligatoryjne, podczas gdy przepis, do którego odsyła przedmiotowa regulacja, to jest art. 285 § 1 k.p.k., przewiduje jedynie fakultatywne nałożenie kary porządkowej, będącej prawem, ale nie obowiązkiem sądu;
5.
na zasadzie art. 438 pkt 2 k.p.k. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, a to art. 287 § 1 k.p.k., przez przyjęcie, że przewiduje on bezwzględnie oznaczoną wysokość kary porządkowej w kwocie 3 000 zł, podczas gdy przepis, do którego odsyła przedmiotowa regulacja, to jest art. 285 § 1 k.p.k., określa kwotę 3000 zł jako górny próg kary pieniężnej;
6.
na zasadzie art. 438 pkt 2 k.p.k. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, a to art. 94 § 1 pkt 3 k.p.k., przez błędne oznaczenie sprawy, w jakiej wydane jest postanowienie, polegające na wskazaniu, że sprawa toczy się z wniosku obrońcy skazanej o wznowienie postępowania, podczas gdy sprawa toczy się z urzędu;
7.
na zasadzie art. 438 pkt 2 k.p.k. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, a to art. 94 § 1 pkt 3 k.p.k., przez niewskazanie w postanowieniu kwestii, którego ono dotyczy, i ograniczenie się wyłącznie do wskazania sprawy;
8.
na zasadzie art. 438 pkt 2 k.p.k. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia przez błędne i sprzeczne z przepisami k.p.k. wskazanie w uzasadnieniu orzeczenia, że „tylko oddalenie dowodu wymaga postanowienia sądu”;
9.
na zasadzie art. 438 pkt 4 k.p.k. rażącą niewspółmierność nałożonej kary, polegającą na jej wymierzeniu w najwyższej przewidzianej ustawowo wysokości, bez wskazania względów, które miałyby to uzasadniać;
P
owołując się na podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy.
Zgodnie z dyspozycją art. 426 § 1 k.p.k. od orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednocześnie brak jest w Kodeksie postępowania karnego przepisu, który kreowałby takie zażalenie w odniesieniu do nałożenia kary pieniężnej w postępowaniu zwiazanym z rozpoznaniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia (kasacji – Rozdział 55, czy wniosku o wnowienie postępowania, bądź działania w tym zakresie z urzędu – Rozdział 56 KPK). Zasadnym jest zaznaczyć, że przepis art. 426 § 2 k.p.k. dotyczy postępowania odwoławczego.
Nie jest możliwe przyjęcie, że przepis art. 426 § 2 k.p.k. w zakresie wskazanych tam postanowień może być stosowany w szczególności poprzez art. 518 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyzszego z dnia 8 wrzesnia 2022 r., II KZ 32/22, baza orzeczeń Supremus).
Na marginesie należy wskazać, że w sprawie I KO 42/22 postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2022 r. wniosek ukaranej został uwzględniony i uchylono przedmiotową karę porządkową nałożoną na D. P. postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Pouczenie.
Zgodnie z treścia art. 430 § 2
in fine
k.p.k. postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI