III KZ 41/24

Sąd Najwyższy2024-10-03
SNKarneprawo karne wykonawczeŚrednianajwyższy
kasacjakara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenieSąd Najwyższykodeks postępowania karnegośrodki zaskarżenia

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy z uwagi na rodzaj orzeczonej kary.

Obrońca wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok skazujący za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu (art. 178a § 1 k.k.). Kasacja została odrzucona przez Przewodniczącego Wydziału Sądu Okręgowego z powodu niedopuszczalności z mocy ustawy, ponieważ skazany otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a nie bezwzględną karę pozbawienia wolności, ani nie wystąpiły bezwzględne przesłanki odwoławcze (art. 439 k.p.k.). Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, podkreślając, że zażalenie na odmowę przyjęcia kasacji nie może rozszerzać dopuszczalnych zarzutów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, które odmówiło przyjęcia kasacji wniesionej od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący M. A. za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (jazda pod wpływem alkoholu). Sąd Rejonowy pierwotnie skazał M. A. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca w kasacji zarzucał rażące naruszenie przepisów procesowych (m.in. art. 433 § 2, 457 § 3, 7, 410 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 178a § 1 k.k.). Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy, zgodnie z art. 523 § 1 i 2 k.p.k., ponieważ kara pozbawienia wolności została warunkowo zawieszona, a nie orzeczona bezwarunkowo, i nie wystąpiły przesłanki z art. 439 k.p.k. Obrońca zaskarżył to zarządzenie, podnosząc naruszenie art. 523 § 2 i 4 pkt 1 k.p.k. oraz art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślił, że możliwość wniesienia kasacji na korzyść skazanego jest ograniczona do przypadków skazania na bezwarunkową karę pozbawienia wolności lub wystąpienia uchybień z art. 439 k.p.k. Ponieważ w tej sprawie orzeczono karę warunkowo zawieszoną, kasacja mogła być oparta jedynie na przesłankach z art. 439 k.p.k., czego obrońca nie uczynił. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie nie może służyć rozszerzeniu zarzutów kasacyjnych i utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja w takiej sytuacji jest niedopuszczalna z mocy ustawy, chyba że występują przesłanki z art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 523 § 1 i 2 k.p.k., kasację na korzyść skazanego można wnieść w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania lub z powodu wystąpienia uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Orzeczenie kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania ogranicza możliwość wniesienia kasacji do przypadków wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia.

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania w mocy decyzji procesowej)

Strony

NazwaTypRola
M. A.osoba_fizycznaskazany
Obrońca M. A.inneobrońca

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa warunki dopuszczalności kasacji na korzyść skazanego.

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Precyzuje, że kasacja jest dopuszczalna w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania lub z powodu wystąpienia uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na wyjątki od ograniczeń wnoszenia kasacji.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, które mogą stanowić podstawę kasacji niezależnie od rodzaju orzeczonej kary.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje podstawę prawną postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone zarządzenie.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy łączenia kar w przypadku zbiegu przepisów ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, gdy orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a nie wystąpiły przesłanki z art. 439 k.p.k. Zażalenie na odmowę przyjęcia kasacji nie może rozszerzać dopuszczalnych zarzutów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia przepisów procesowych i materialnych, które nie spełniały wymogów kasacji z art. 439 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja na korzyść skazanego strony procesowe mogą wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, bądź też z powodu wystąpienia uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Tego rodzaju układ procesowy skutkował koniecznością uznania, że wniesienie kasacji przez stronę było możliwe wyłącznie w wypadku oparcia jej o jedno z uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Nieskuteczna przy tym była próba konwalidowania niedopuszczalnej z mocy ustawy kasacji w zażaleniu na odmowę jej przyjęcia, albowiem – co oczywiste – ten środek zaskarżenia nie prowadzi do rozszerzenia zarzutów kasacyjnych.

Skład orzekający

Adam Roch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności oraz zakres kontroli instancyjnej zażalenia na odmowę przyjęcia kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z rodzajem orzeczonej kary i dopuszczalnością środków zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, choć samo rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą.

Kiedy kasacja jest niemożliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe ograniczenia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KZ 41/24
POSTANOWIENIE
Dnia 3 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
w sprawie
M. A.
skazanego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. i inne
na posiedzeniu bez udziału stron
w Izbie Karnej
w dniu 3 października 2024 r.,
po rozpoznaniu zażalenia obrońcy
na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 20 sierpnia 2024 roku, sygn. akt II WKK 19/24
o odmowie przyjęcia kasacji
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2023 roku, sygn. akt II K 1397/22, Sąd Rejonowy w Nowym Sączu skazał M. A. za czyn 178a § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2024 roku, sygn. akt II Ka 91/24, Sąd Okręgowy w Nowym Sączu utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Kasację od wyroku sądu odwoławczego wniósł obrońca zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, a to art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., jak również art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. Nadto zarzucił rażącą obrazę prawa materialnego, tj. art. 178a § 1 k.k.
Zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2024, sygn. akt II WKK, Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Nowym Sączu odmówił przyjęcia kasacji obrońcy z uwagi na jej niedopuszczalność z mocy ustawy.
Powyższe zarządzenie w przewidzianym prawem terminie zaskarżył obrońca, zarzucając naruszenie art. 523 § 2 i 4 pkt 1 k.p.k. przez jego błędne zastosowanie oraz art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie. Podnosząc powyższe, wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie kasacji do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie obrońcy okazało się niezasadne.
W kontekście analizowanej sprawy bezsporne pozostaje, że stosownie do dyspozycji art. 523 § 1 i 2 k.p.k., kasację na korzyść skazanego strony procesowe mogą wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, bądź też z powodu wystąpienia uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Ograniczenie to nie dotyczy jedynie podmiotów specjalnych wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 k.p.k.).
W niniejszej sprawie M. A. został skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata. Tym samym rodzaj wymierzonej kary ograniczał możliwość wystąpienia w tej sprawie z nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia na korzyść skazanego przez stronę procesową do zaistnienia tzw. bezwzględnych przyczyn uchylenia wyroku. Powodem podjęcia kwestionowanej zażaleniem decyzji procesowej było oparcie kasacji na zarzutach, które nie mogły zostać podniesione w sytuacji, gdy nie doszło do skazania oskarżonego za przypisane mu przestępstwa na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania (art. 523 § 2 k.p.k.). W niniejszej sprawie jest to okoliczność oczywista. Tego rodzaju układ procesowy skutkował koniecznością uznania, że wniesienie kasacji przez stronę było możliwe wyłącznie w wypadku oparcia jej o jedno z uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.),
‎
a takiego obrońca nie sformułował. Nieskuteczna przy tym była próba konwalidowania niedopuszczalnej z mocy ustawy kasacji w zażaleniu na odmowę jej przyjęcia, albowiem – co oczywiste – ten środek zaskarżenia nie prowadzi do rozszerzenia zarzutów kasacyjnych.
Wobec powyższego Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
[J.J.]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI