I KZ 60/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie obrońcy oskarżonego M.M. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, które utrzymało i przedłużyło stosowanie wobec oskarżonego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. Obrońca zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 258 § 2 k.p.k. w zw. z art. 257 § 1 k.p.k., poprzez błędne przyjęcie, że spełniona została przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania w postaci grożącej wysokiej kary oraz obawy matactwa procesowego. Podkreślono, że kwalifikacja prawna czynu była błędna, a obawa matactwa nie była realna. Sąd Najwyższy uznał jednak zażalenie za bezzasadne. Stwierdził, że Wojskowy Sąd Okręgowy prawidłowo wykazał zaistnienie przesłanki ogólnej stosowania środków zapobiegawczych oraz przesłanki szczególnej w postaci grożącej surowej kary, wskazując na kwalifikację czynu z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k., który zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 2 do 12 lat, a także na inne zarzucane przestępstwa. Sąd Najwyższy podkreślił autonomiczny charakter przesłanki z art. 258 § 2 k.p.k., która może stanowić samoistną podstawę zastosowania tymczasowego aresztowania. Ponadto, sąd uznał, że obawa matactwa jest uzasadniona, biorąc pod uwagę częściowe przyznanie się oskarżonego do winy i zeznania świadków, które wskazują na jego udział w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających. Sąd Najwyższy stwierdził, że inne środki zapobiegawcze niż tymczasowe aresztowanie nie byłyby wystarczające do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Odnosząc się do kwestii rodzinnych, sąd uznał, że nie stanowią one negatywnej przesłanki uchylenia tymczasowego aresztowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie autonomicznego charakteru przesłanki grożącej surowej kary jako podstawy tymczasowego aresztowania oraz analiza obawy matactwa procesowego.
Dotyczy specyfiki polskiego postępowania karnego i stosowania środków zapobiegawczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przesłanka grożącej surowej kary (art. 258 § 2 k.p.k.) może stanowić samoistną podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania, niezależnie od obawy matactwa lub ucieczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przesłanka grożącej surowej kary (art. 258 § 2 k.p.k.) ma charakter autonomiczny i może być podstawą stosowania środka zapobiegawczego niezależnie od podstaw wskazanych w art. 258 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalony pogląd doktryny i judykatury, w tym uchwałę składu 7 sędziów SN z dnia 19 stycznia 2012 r. (I KZP 18/11) oraz orzecznictwo ETPCz (sprawa Stettner przeciwko Polsce), stwierdził, że przepis art. 258 § 2 k.p.k. jest zbędny, jeśli wymagałby dowodowego wykazywania obawy matactwa lub ucieczki. Domniemanie utrudniania postępowania z powodu grożącej surowej kary nie jest sprzeczne z art. 5 ust. 3 Konwencji.
Czy obawa matactwa procesowego jest uzasadniona w przypadku oskarżonego, który częściowo przyznał się do winy i którego zeznania są kluczowe dla ustalenia skali przestępstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obawa matactwa jest uzasadniona, gdy oskarżony częściowo przyznaje się do winy, a zeznania świadków wskazują na jego udział w obrocie znacznymi ilościami narkotyków, co stwarza ryzyko próby bezprawnego wpływu na tych świadków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że oskarżony M.M. jedynie częściowo przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, a zeznania świadków M.G. i M.B. sugerują jego udział w obrocie narkotykami. W związku z tym istnieje uzasadniona obawa, że przebywając na wolności, mógłby podejmować próby bezprawnego wpływu na kluczowych świadków, zwłaszcza że nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. Sąd podkreślił, że obawa matactwa nie wymaga dowodowego wykazania, że oskarżony już podjął takie próby, lecz jedynie istnienia racjonalnych przesłanek, że może się tak zachować.
Czy okoliczności rodzinne (choroba ojca, spadek dochodów) mogą stanowić negatywną przesłankę do stosowania tymczasowego aresztowania?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano, że oskarżony zajmował się na co dzień prowadzeniem gospodarstwa domowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że fakt choroby ojca i spadek dochodów rodziny nie uzasadniają uchylenia tymczasowego aresztowania, zwłaszcza że nie wykazano, aby oskarżony M.M. zajmował się na co dzień prowadzeniem gospodarstwa. W związku z tym nie można mówić o zaistnieniu negatywnej przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania z art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 258 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 257 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.p.n. art. 56 § ust. 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
u.p.n. art. 56 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
u.p.n. art. 62 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
u.p.n. art. 57 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 249 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 258 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 263 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 258 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 65 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 263 § § 2
Kodeks karny
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Grożąca oskarżonemu surowa kara (art. 258 § 2 k.p.k.) stanowi samoistną podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania. • Obawa matactwa procesowego jest realna ze względu na częściowe przyznanie się oskarżonego do winy i zeznania świadków. • Tymczasowe aresztowanie jest jedynym środkiem właściwie zabezpieczającym prawidłowy tok postępowania w tej sprawie.
Odrzucone argumenty
Błędna kwalifikacja prawna czynu w uzasadnieniu postanowienia. • Przesłanka grożącej kary wymaga zrelatywizowania do prognozowanej kary w indywidualnym przypadku. • Obawa matactwa musi być realna i poparta konkretnymi zachowaniami podejrzanego. • Zebrany materiał dowodowy czyni stosowanie tymczasowego aresztowania niecelowym i niekoniecznym. • Dla zabezpieczenia toku postępowania wystarczające są inne środki niż izolacyjne (dozór, poręczenie majątkowe).
Godne uwagi sformułowania
przesłanka z art. 258 § 2 k.p.k. ma charakter autonomiczny i może być podstawą stosowania środka zapobiegawczego niezależnie od podstaw wskazanych w art. 258 § 1 k.p.k. • gdyby chcieć przyjąć, że dla zastosowania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 258 § 2 k.p.k. konieczne było wykazanie istnienia uzasadnionej obawy matactwa lub uzasadnionej obawy ucieczki, ukrycia się oskarżonego, czy też innego bezprawnego utrudniania postępowania karnego (a więc podstaw stosowania tymczasowego aresztowania określonych w art. 258 § 1 k.k.), to przepis § 2 okazałby się zupełnie zbędny • domniemanie utrudniania prawidłowego toku postępowania z powodu grożącej oskarżonemu surowej kary nie jest sprzeczne z art. 5 ust. 3 Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności • Przesłanką obawy matactwa (art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.) nie jest to, czy podejrzany podjął już próbę nakłonienia do składania fałszywych zeznań. Gdyby ją podjął, nie byłoby już obawy matactwa, lecz matactwo zostałoby dokonane.
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie autonomicznego charakteru przesłanki grożącej surowej kary jako podstawy tymczasowego aresztowania oraz analiza obawy matactwa procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki polskiego postępowania karnego i stosowania środków zapobiegawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z tymczasowym aresztowaniem, w tym interpretacji przepisów o grożącej karze i obawie matactwa, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Tymczasowe aresztowanie: czy grożąca kara to wystarczający powód do utraty wolności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.