I KZ 6/19

Sąd Najwyższy2019-09-26
SNKarneprzestępstwa urzędniczeŚrednianajwyższy
właściwość sądusąd wojskowysąd powszechnykodeks postępowania karnegodobro wymiaru sprawiedliwościinteres stronygenerałobowiązki służbowe

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego o nieuwzględnieniu wniosku o przekazanie sprawy karnej przeciwko generałowi oskarżonemu o przestępstwo urzędnicze i związane z obowiązkami służbowymi innemu sądowi powszechnemu.

Pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego złożył wniosek o przekazanie sprawy karnej przeciwko generałowi, oskarżonemu o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k., innemu sądowi powszechnemu, powołując się na ważny interes strony i dobro wymiaru sprawiedliwości. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. nie uwzględnił tego wniosku. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, stwierdzając brak podstaw do zmiany właściwości sądu wojskowego.

Sprawa dotyczyła wniosku o przekazanie sprawy karnej, w której oskarżony jest generał brygady T.P., oskarżony o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k., innemu sądowi powszechnemu. Wniosek złożył pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego, adwokat K.O., argumentując to ważnym interesem strony oraz dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019 r. nie uwzględnił tego wniosku. Zaskarżone postanowienie zostało wniesione przez wnioskodawcę, który zarzucił obrazę przepisów postępowania, w tym art. 647 § 3 k.p.k. i art. 92 k.p.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał, że reguły określające właściwość sądów są zasadą generalną, od której ustawodawca przewidział wyjątki. W niniejszej sprawie, ze względu na fakt, że oskarżony jest żołnierzem w czynnej służbie wojskowej, zarzucany mu czyn został popełniony na terenie obiektu wojskowego i ma związek z pełnionymi obowiązkami służbowymi, postępowanie karne toczy się przed sądem wojskowym na podstawie szczególnych przepisów części wojskowej kodeksu postępowania karnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 647 § 3 k.p.k. ani w art. 649 i 650 k.p.k., które uzasadniałyby przekazanie sprawy sądowi powszechnemu. Sąd Najwyższy podkreślił, że ani stopień wojskowy, ani wysokie stanowisko oskarżonego nie stanowią podstawy do uznania sądu wojskowego za nieobiektywny. Mimo wskazania przez Wojskowy Sąd Okręgowy wadliwej podstawy prawnej (art. 647 § 3 k.p.k.), Sąd Najwyższy uznał to za błąd proceduralny niemający wpływu na treść orzeczenia, ponieważ rzeczywiste motywy sądu były inne. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi powszechnemu, gdy oskarżony jest żołnierzem w czynnej służbie wojskowej, a zarzucany mu czyn ma związek z pełnionymi obowiązkami służbowymi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy części wojskowej kodeksu postępowania karnego dotyczące właściwości sądów są przepisami szczególnymi i nie zachodzą przesłanki do przekazania sprawy sądowi powszechnemu, takie jak zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Stopień wojskowy czy stanowisko oskarżonego nie wpływają na obiektywizm sądu wojskowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (właściwość sądu wojskowego)

Strony

NazwaTypRola
T.P.osoba_fizycznaoskarżony
R.P.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy subsydiarny
K.O.osoba_fizycznapełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 647 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa właściwość sądu wojskowego.

k.p.k. art. 647 § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki przekazania sprawy sądowi powszechnemu, które w tej sprawie nie zostały spełnione.

k.p.k. art. 654 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przewiduje odpowiedzialność przed sądami wojskowymi dla wysokich rangą oficerów.

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłankę zagrożenia dobra wymiaru sprawiedliwości jako podstawę do zmiany właściwości sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 231 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 266 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 649

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 650

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżony jest żołnierzem w czynnej służbie wojskowej, a zarzucany mu czyn ma związek z pełnionymi obowiązkami służbowymi, co uzasadnia właściwość sądu wojskowego. Nie zachodzą przesłanki do przekazania sprawy sądowi powszechnemu, takie jak zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Stopień wojskowy i stanowisko oskarżonego nie wpływają na obiektywizm sądu wojskowego.

Odrzucone argumenty

Wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi powszechnemu ze względu na ważny interes strony oraz dobro wymiaru sprawiedliwości. Obraza przepisów postępowania (art. 647 § 3 k.p.k., art. 92 k.p.k.) przez Wojskowy Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

Reguły określające właściwość sądów są zasadą generalną, od której ustawodawca przewidział wyjątki, uzasadnione ściśle określonymi okolicznościami. Ani stopień wojskowy, ani wysokie stanowisko oskarżonego w Żandarmerii Wojskowej nie stanowią same przez się podstaw do uznania tego Sądu za nieobiektywny i przekazania sprawy sądowi powszechnemu. Przyjęcie innego założenia godziłoby w sensowność istnienia sądownictwa wojskowego, a zarazem byłoby sprzeczne z wolą ustawodawcy.

Skład orzekający

Michał Laskowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie właściwości sądu wojskowego w sprawach dotyczących żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, gdy zarzucane czyny mają związek ze służbą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierza w czynnej służbie wojskowej i przestępstwa związanego ze służbą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii właściwości sądu w specyficznej sytuacji żołnierza, co może być interesujące dla prawników procesowych i wojskowych.

Czy sąd wojskowy zawsze jest właściwy dla żołnierza? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I KZ 6/19
POSTANOWIENIE
Dnia 26 września 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
w sprawie gen. bryg.
T.P.
oskarżonego o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k.
z wniosku pełnomocnika o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 września 2019 r.
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W.  z dnia 28 czerwca 2019 r. nieuwzględniające wniosku oskarżyciela o zmianę sądu właściwego do rozpoznania sprawy
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Gen. bryg. T.P. został oskarżony przez oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego R.P.  o popełnienie przestępstwa z art. 231 § k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k. Zgodnie z brzmieniem art. 647 § 1 pkt 1 lit. c k.p.k. oraz art. 654 § 1 pkt 1 k.p.k. i właściwością miejscową, wyłącznie właściwym do rozpatrzenia sprawy jest Wojskowy Sąd Okręgowy w W., przed którym sprawa zawisła pod sygnaturą akt So (…).
Dnia 7 czerwca 2019 r. pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego R.P. - adw. K.O. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy równorzędnemu sądowi powszechnemu z uwagi
na ważny interes strony oraz dobro wymiaru sprawiedliwości.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 28 czerwca 2019 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W.  wniosku o przekazanie sprawy równorzędnemu sądowi powszechnemu nie uwzględnił.
Postanowienie to zaskarżył w całości wnioskodawca, adw. K.O., zarzucając mu obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj :
1.
art. 647 § 3 k.p.k. – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w realiach sprawy na podstawie ustaleń dokonanych z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania, skutkujące błędnym uznaniem , że wniosek oskarżyciela subsydiarnego nie powinien zostać uwzględniony, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy oraz zebranego materiału dowodowego wynika, że ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości oraz indywidualny interes stron, sprawa powinna zostać rozpoznana przez równorzędny, właściwy sąd powszechny.
2.
art. 92 k.p.k. – poprzez wydanie orzeczenia w oparciu o wybiórcze i dowolne okoliczności, bez rozpoznania całokształtu okoliczności ujawnionych w trakcie postępowania, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, skutkujące błędnym przyjęciem, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przekazanie sprawy innemu właściwemu sądowi, które w konsekwencji doprowadziło do wadliwej decyzji procesowej o nieuwzględnieniu wniosku oskarżyciela subsydiarnego
i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do rozpoznania właściwemu sądowi powszechnemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Reguły określające właściwość sądów są zasadą generalną, od której ustawodawca przewidział wyjątki, uzasadnione ściśle określonymi okolicznościami. Taką okolicznością – wskazaną w art. 37 k.p.k. jest zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości, które to zagrożenie skarżący uczynił jedną z podstaw złożonego wniosku o przekazanie sprawy równorzędnemu sądowi powszechnemu. Argumentacja przedstawiona przez wnioskodawcę została prawidłowo oceniona przez Wojskowy Sąd Okręgowy w W.  jako nieuzasadniająca odstępstwa od generalnych reguł właściwości – zwłaszcza zawartych w części wojskowej kodeksu postępowania karnego, dlatego zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.
Oskarżony jest żołnierzem w służbie czynnej, a zarzucany mu czyn został popełniony na terenie obiektu wojskowego i ma związek z pełnionymi przez niego obowiązkami służbowymi. Z tego powodu postępowanie karne przeciw niemu toczy się przed sądem wojskowym i w oparciu o przepisy zawarte w rozdziale 72 k.p.k. Wymienione tam przepisy – między innymi dotyczące właściwości sądu – są szczególne w stosunku do ogólnych przepisów regulujących tę materię. I tak, w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 647 § 3 k.p.k. stanowiące podstawę przekazania sprawy sądowi powszechnemu. W niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania również przepisy art. 649 i 650 k.p.k., będące dodatkowymi przesłankami przekazania sprawy sądowi powszechnemu (ze względu na łączność podmiotową lub przedmiotową). Tym samym brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy równorzędnemu sądowi powszechnemu.
W zażaleniu wnioskodawca nie wskazał na jakiekolwiek okoliczności, które można uznać za stwarzające realne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Słusznie Wojskowy Sąd Okręgowy zauważył, że ani stopień wojskowy, ani wysokie stanowisko oskarżonego w Żandarmerii Wojskowej nie stanowią same przez się podstaw do uznania tego Sądu za nieobiektywny i przekazania sprawy sądowi powszechnemu. Przyjęcie innego założenia godziłoby w sensowność istnienia sądownictwa wojskowego, a zarazem byłoby sprzeczne z wolą ustawodawcy, który w art. 654 § 1 pkt 1 przewiduje odpowiedzialność przed sądami wojskowymi dla wysokich rangą oficerów.
Słusznie natomiast skarżący zauważył fakt wskazania w postanowieniu Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 28 czerwca 2019 r. wadliwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia – tj. art. 647 § 3 k.p.k. Nie była ona ani powoływana przez wnioskodawcę, ani w ogóle, ze względu na treść przepisu, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie – która dotyczy żołnierza w czynnej służbie wojskowej, oskarżonego o czyn, mający związek z pełnioną przezeń służbą. Nieprawdą jest jednak twierdzenie skarżonego, że przepis ów faktycznie legł u podstaw wydanego przez Wojskowy Sąd Okręgowy rozstrzygnięcia. Lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, co do rzeczywistych motywów zapadłego orzeczenia – a więc stwierdzenia przez Sąd braku podstaw do zmiany właściwości sądu rozpatrującego sprawę. Z tego względu Sąd Najwyższy uznał wskazanie przez Wojskowy Sąd Okręgowy art. 647 § 3 k.p.k. jako podstawy rozstrzygnięcia za błąd proceduralny niemający wpływu na treść orzeczenia, a tym samym niestanowiący przesłanki jego uchylenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, należało zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy i orzec jak we wstępie.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI