II KZ 14/20

Sąd Najwyższy2020-05-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższykodeks postępowania karnegoniewspółmierność karydopuszczalność środka zaskarżeniazarządzeniezażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy z powodu oparcia jej wyłącznie na zarzucie niewspółmierności kary.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. o odmowie przyjęcia kasacji. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., uznając kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary, a zarzut obrazy prawa materialnego w tej sprawie miał jedynie pozorny charakter, mający na celu obejście tego zakazu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym było zażalenie skazanego na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. z dnia 11 marca 2020 r., które odmówiło przyjęcia kasacji złożonej przez obrońcę skazanego. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., uznając kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. W analizowanej sprawie, mimo formalnego zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k.), Sąd Najwyższy uznał, że intencją skarżącego było jedynie obejście zakazu wnoszenia kasacji opartej na niewspółmierności kary. Sąd odwoławczy zasadnie skontrolował dopuszczalność kasacji w sytuacji, gdy podnoszone zarzuty, choć przybrane w formę dopuszczalnych, w istocie dotyczyły kwestii wyłączonych spod kognicji kasacji. Sąd Najwyższy, opierając się na ugruntowanym orzecznictwie, stwierdził, że niedopuszczalna jest skarga kasacyjna odwołująca się jedynie do naruszenia zasad wymiaru kary, gdyż jest to uchybienie z art. 438 pkt 4 k.p.k., a nie obraza prawa materialnego z pkt 1 tego przepisu. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 523 § 1 k.p.k., który wyłącza możliwość wniesienia kasacji z powodu samej niewspółmierności kary. Podkreśla, że zarzut obrazy prawa materialnego musi być rzeczywisty, a nie pozorny, mający na celu obejście tego zakazu. W przypadku, gdy zarzut dotyczy naruszenia zasad wymiaru kary, jest to uchybienie z art. 438 pkt 4 k.p.k., a nie obraza prawa materialnego z pkt 1.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w P.

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy przyjęcia kasacji przez przewodniczącego wydziału sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy przyjęcia kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres przedmiotowy kasacji; kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

Pomocnicze

k.k. art. 85a

Kodeks karny

Zasada pełnej absorpcji przy wymiarze kary łącznej (wspomniana w kontekście zarzutu).

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Zasady wymiaru kary łącznej (wspomniana w kontekście zarzutu).

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Wymieniony jako podstawa uchybienia, które nie jest obraza prawa materialnego.

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Wymieniony jako podstawa obrazy prawa materialnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja oparta wyłącznie na niewspółmierności kary jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Zarzut obrazy prawa materialnego w tej sprawie miał charakter pozorny i służył obejściu zakazu wnoszenia kasacji z powodu niewspółmierności kary. Sąd odwoławczy ma prawo kontrolować dopuszczalność kasacji, nawet jeśli formalnie podniesiono zarzut obrazy prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Kasacja została wniesiona z zarzutem obrazy prawa materialnego, co czyni ją dopuszczalną, a sąd odwoławczy nie ma uprawnień do kontroli zasadności tego zarzutu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja nie może być wniesiona wyłączenie z powodu niewspółmierności kary zarzut naruszenia prawa materialnego, ale – na co słusznie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia - nie budzi wątpliwości, że musi to być rzeczywisty zarzut rażącej obrazy prawa materialnego, a nie zarzut pozornie jedynie podnoszony do uprawnień sądu odwoławczego procedującego w przedmiocie „przyjęcia kasacji” w trybie art. art. 530 § 2 k.p.k. należy także kontrola dopuszczalności kasacji w sytuacji podnoszenia zarzutów, które przedmiotem kasacji być nie mogą, choćby dla zachowania pozorów przybrały one postać zarzutów dla wniesienia jej dopuszczalnych.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście zarzutu niewspółmierności kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej w sprawach karnych i interpretacji przepisów k.p.k. dotyczących dopuszczalności środków zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym - dopuszczalności kasacji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice skargi w sprawach karnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KZ 14/20
POSTANOWIENIE
Dnia 27 maja 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński
w sprawie
J. J.
skazanego wyrokiem łącznym
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 27 maja 2020 r.,
zażalenia skazanego
na zarządzenie z dnia 11 marca 2020 r. wydane przez Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P.
o odmowie przyjęcia kasacji,
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 11 marca 2020r., na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429
§ 1 k.p.k.
odmówiono przyjęcia kasacji złożonej przez obrońcę skazanego jako niedopuszczalnej z mocy ustawy. W dniu 18 marca 2020r. obrońca skazanego sporządził pisemną informację o braku podstaw do wniesienia zażalenia na powyższe zarządzenie. W ustawowym terminie, tj. 18 marca 2020r., skazany złożył zażalenie na ww. zarządzenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W zaskarżonym zarządzeniu zasadnie wskazano na treść art. 523 § 1 k.p.k., który to przepis reguluje zakres przedmiotowy kasacji. Stosownie do jego treści kasacja nie może być wniesiona wyłączenie z powodu niewspółmierności kary.
Wprawdzie obrońca skazanego podniósł, w sporządzonej na korzyść skazanego kasacji, zarzut naruszenia prawa materialnego, ale – na co słusznie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia - nie budzi wątpliwości, że musi to być rzeczywisty zarzut rażącej obrazy prawa materialnego, a nie zarzut  pozornie jedynie podnoszony, jak w niniejszej sprawie, mający na celu ominięcie zakazu  uregulowanego w art. 523 § 1 k.p.k., tj. zakazu wnoszenia kasacji opartej wyłącznie na niewspółmierności kary. Intencja skarżącego jest oczywista, skoro w skardze kasacyjnej, zarzucając obrazę art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k., ograniczono się wyłącznie do wskazania, że wobec skazanego zachodzą przesłanki do zastosowania, przy wymiarze kary łącznej, zasady pełnej absorpcji.
W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia trafnie wskazano na ugruntowane orzecznictwo SN, w którym niejednokrotnie podnoszono, że skoro sama niewspółmierność kary nie może być podstawą kasacji, to tym samym niedopuszczalna jest skarga kasacyjna odwołująca się jedynie do naruszenia zasad wymiaru kary, gdyż w istocie jest to wówczas uchybienie określone w art. 438 pkt 4 k.p.k., a nie obraza prawa materialnego, o jakiej mowa w pkt 1 tego przepisu. Oczywistym jest zaś, że do uprawnień sądu odwoławczego procedującego w przedmiocie „przyjęcia kasacji” w trybie art.  art. 530 § 2 k.p.k. należy także kontrola dopuszczalności kasacji w sytuacji podnoszenia zarzutów, które przedmiotem kasacji być nie mogą, choćby dla zachowania pozorów przybrały one postać zarzutów dla wniesienia jej dopuszczalnych. Na powyższe trafnie wskazano, odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, na co nie zwrócił uwagi skazany podnosząc w zażaleniu, że przecież w kasacji podniesiono dopuszczalny zarzut obrazy prawa materialnego zaś sąd odwoławczy nie ma uprawnień do kontroli zasadności tak podniesionego zarzutu.
Zasadnie zatem zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia obrońcy skazanego J.J. kasacji.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI