II KZ 52/22

Sąd Najwyższy2023-01-04
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaprzymus adwokacko-radcowskibrak formalnykodeks postępowania karnegosąd najwyższyskazanyzażalenie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia osobistej kasacji skazanego, podkreślając obowiązek sporządzenia jej przez adwokata lub radcę prawnego.

Skazany A. S. złożył osobistą kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu, która została odrzucona przez Przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego z powodu braku formalnego – nie została sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego. Skazany złożył zażalenie, argumentując, że prawo zapewnia mu możliwość składania petycji. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, wskazując na obowiązek tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego przy wnoszeniu kasacji, mający na celu zapewnienie wysokich wymagań formalnych i merytorycznych pisma.

Przedmiotem sprawy było zażalenie skazanego A. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt V WKK 23/22 (V Ka 152/22), o odmowie przyjęcia osobistej kasacji skazanego. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2 k.p.k. i art. 524 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., ponieważ skazany nie uzupełnił braku formalnego poprzez sporządzenie kasacji i podpisanie jej przez adwokata lub radcę prawnego, do czego został wezwany. Skazany w zażaleniu podnosił, że wyrok jest niezgodny z prawem i powołując się na art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, twierdził, że prawo zapewnia mu możliwość składania petycji, wniosków i skarg. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że przepisy Kodeksu postępowania karnego wprowadzają obowiązek sporządzania i podpisywania kasacji przez fachowego obrońcę lub pełnomocnika (tzw. przymus adwokacko-radcowski), co ma na celu zapewnienie wysokich wymagań formalnych i merytorycznych tego pisma procesowego. Nawet obrońca wyznaczony z urzędu nie jest zobowiązany do sporządzenia kasacji, jeśli nie stwierdzi podstaw do jej wniesienia. Sąd Najwyższy wskazał, że skazany otrzymał odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o trybie wnoszenia kasacji, jednak złożył pismo osobiście. Zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k., kasacja, jeśli nie pochodzi od określonych organów, musi być sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego. W związku z tym, pismo wniesione osobiście przez skazanego nie mogło zostać przyjęte jako kasacja, a zarządzenie o odmowie przyjęcia było uzasadnione. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skazany nie może samodzielnie sporządzić i wnieść kasacji. Kasacja, jeśli nie pochodzi od określonych organów, musi być sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego.

Uzasadnienie

Przepisy Kodeksu postępowania karnego wprowadzają obowiązek tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego przy wnoszeniu kasacji, mający na celu zapewnienie wysokich wymagań formalnych i merytorycznych tego pisma procesowego. Brak spełnienia tego wymogu skutkuje odmową przyjęcia kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy przyjęcia kasacji w przypadku braku formalnego.

k.p.k. art. 526 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymóg sporządzenia i podpisania kasacji przez adwokata lub radcę prawnego, jeśli nie pochodzi od określonych organów.

Pomocnicze

k.p.k. art. 524 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 84 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek obrońcy z urzędu poinformowania sądu o braku podstaw do wniesienia kasacji.

Konstytucja RP art. 54 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do składania petycji, wniosków i skarg.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek sporządzenia i podpisania kasacji przez adwokata lub radcę prawnego (przymus adwokacko-radcowski). Brak podstaw do przyjęcia osobistej kasacji skazanego. Konstytucyjne prawo do składania petycji nie wyłącza wymogów formalnych postępowania.

Odrzucone argumenty

Skazany argumentował, że ma prawo składać osobiście wszelkie pisma procesowe, powołując się na prawo do składania petycji.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko – radcowski wysokich wymagań formalnych wysokiego poziomu merytorycznego nie ma bowiem przepisu, który upoważniałby sąd do „przymuszenia" obrońcy z urzędu do sporządzenia i wniesienia kasacji

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu reprezentacji przez adwokata/radcę prawnego przy wnoszeniu kasacji w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i wymogów formalnych kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu formalnego postępowania karnego, jakim jest wymóg reprezentacji przez adwokata przy wnoszeniu kasacji. Jest to istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kasacja bez adwokata? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego to niemożliwe.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt II KZ 52/22
POSTANOWIENIE
Dnia 4 stycznia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 4 stycznia 2023 r.
zażalenia skazanego A. S.
‎
na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt V WKK 23/22 (V Ka 152/22), o odmowie przyjęcia osobistej kasacji skazanego,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z
dnia 23 listopada 2022 r., w sprawie o sygn. akt V WKK 23/22, Przewodniczący Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Radomiu, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2 k.p.k. i art. 524 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., odmówił przyjęcia kasacji skazanego
A. S.
od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt V Ka 152/22, albowiem skazany nie uzupełnił braku formalnego poprzez
sporządzenie
kasacji i podpisanie jej przez adwokata lub radcę prawnego,
do czego został wezwany.
Na to zarządzenie zażalenie złożył skazany podnosząc, że wyrok, jaki zapadł w niniejszej sprawie jest niezgodny z prawem. Powołując się na art. 54 ust. 1 Konstytucji RP podniósł, iż „prawo zapewnia, że każdy może składać petycje, wnioski i skargi”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie.
Należy stwierdzić, że przepisy Kodeksu postępowania karnego wprowadzają obowiązek sporządzania i podpisywania kasacji przez fachowego obrońcę lub pełnomocnika, co stanowi tzw. przymus adwokacko – radcowski. Jego celem jest konieczność spełnienia wysokich wymagań formalnych przez autora kasacji i zapewnienia wysokiego poziomu merytorycznego tego pisma procesowego. Należy też podkreślić, że nawet wyznaczony z urzędu obrońca (pełnomocnik) nie jest zobowiązany do sporządzenia i podpisania kasacji. W wypadku, gdy nie stwierdzi podstaw do wniesienia kasacji, powinien o tym poinformować sąd na piśmie (art. 84 § 3 k.p.k.). W Kodeksie postępowania karnego nie ma bowiem przepisu, który upoważniałby sąd do „przymuszenia" obrońcy z urzędu do sporządzenia i wniesienia kasacji, jak i też przepisu, który nakazywałby ustanowić stronie innego obrońcę z urzędu (pełnomocnika) w sytuacji, gdy dotychczasowy obrońca - bądź pełnomocnik - rzetelnie wykonał swój obowiązek, a strona nie zgadza się z tą opinią
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 września 2017 r., II KZ 21/17, LEX nr 2376890; z dnia 17 czerwca 1997 r., V KZ 57/97, OSNKW 1997, z. 9 – 10, poz. 82).
A. S.
otrzymał odpis w/w wyroku Sądu odwoławczego oraz jego uzasadnienie wraz z pouczeniem o trybie, warunkach i terminie wniesienia kasacji, lecz mimo to złożył osobiście sporządzone pismo, które zostało uznane przez Sąd II instancji za kasację. Skazany został wezwany do usunięcia braku formalnego tego pisma procesowego poprzez sporządzenie kasacji i podpisanie jej przez adwokata lub radcę prawnego oraz wniesienie opłaty, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyjęcia kasacji. W odpowiedzi A. S. wniósł o zwolnienie go od opłaty oraz przyjęcie jego osobistej kasacji.
A zatem w niniejszej sprawie pismo wniesione osobiście przez
A. S
. dotyczące wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu (kwestionujące ten wyrok) nie mogło zostać przyjęte i uznane za kasację, skoro ustawa wyraźnie nakazuje w art. 526 § 2 k.p.k., by każda kasacja, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich albo Rzecznika Praw Dziecka, została sporządzona i podpisana przez obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. W konsekwencji więc wydanie zaskarżonego zarządzenia stało się konieczne i w pełni uzasadnione. Trzeba też zauważyć, iż podobnie w przedmiotowym zażaleniu skazany
A. S. podniósł jedynie, że ma prawo składać osobiście wszelkie pisma procesowe.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę