I KZ 56/25

SN
I KZ 56/25
POSTANOWIENIE
Dnia 5 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
w sprawie
J.N.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 marca 2026 r.,
‎
zażalenia prokuratora na zarządzenie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 28 maja 2025 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gdyni o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 14 maja 2025 r., sygn. SA 27/24
p o s t a n o w i ł
utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy.
UZASADNIENIE
Sąd Garnizonowy w Gdyni, wyrokiem z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. Sg 16/20 uniewinnił oskarżonego J.N. od popełnienia czynu realizującego znamiona przestępstwa z art. 197 § 1 k.k. oraz 198 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości, apelacją prokuratora, który wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrokiem z dnia 14 maja 2025 r., sygn. SA 27/24, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Prokurator złożył wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu zarządzeniem z dnia 28 maja 2025 r. odmówił przyjęcia wniosku prokuratora z uwagi na wniesienie go po terminie.
Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył prokurator, zaskarżając je w całości i zarzucając mu obrazę przepisów postępowania w postaci art. 422 § 1 i 3 k.p.k., mającą wpływ na treść zarządzenia, poprzez niezasadne uznanie, iż wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu o sygn. SA 27/24 został złożony po terminie, tj. w dniu 22 maja 2025 r., podczas gdy z elektronicznego pokwitowania odbioru wynika, iż wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku został nadany w dniu 21 maja 2025 r. Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu celem sporządzenia uzasadnienia.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Zażalenie prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy przeczy temu, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku został złożony w przewidzianym prawem terminie.
Zgodnie z treścią art. 124 k.p.k.: „Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej, w polskim urzędzie konsularnym lub złożone przez żołnierza, z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji odpowiedniego zakładu, a przez członka załogi polskiego statku morskiego - kapitanowi statku”. Polski ustawodawca wprowadził zatem swoiste domniemanie, bazujące na zaufaniu do bezstronności operatora pocztowego. Uznaje, że termin procesowy zostaje dochowany w momencie, gdy dane pismo procesowe zostaje nadane w placówce pocztowej – a więc odpowiedzialność za nie przechodzi
de facto
na inny podmiot, niż sam wnioskodawca. By tak się stało, konieczne jest jednak przejęcie władztwa nad przesyłką w ramach określonej prawem usługi pocztowej.  Nadaniem w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 366) jest bowiem polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej.
Odnoszące powyższe do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że termin złożenia wniosku upływał w dniu 21 maja 2025 r. W celu skorzystania z rozwiązania opisanego w art. 124 k.p.k. prokurator winien był złożyć w tym dniu pismo w urzędzie pocztowym bądź przekazać do uprawnionemu operatorowi w taki sposób, by uzyskać urzędowe potwierdzenie odbioru. Tymczasem, jak wynika z informacji zawartych w elektronicznym systemie śledzenia Poczty Polskiej, przesyłka nr […], zawierająca wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 21 maja 2025 r. została jedynie przygotowana do wysyłki i zarejestrowana w systemie elektronicznym, nadal jednak nadal pozostawała we władaniu wnioskodawcy. Dane takie zawiera wydruk pobrany przez Sąd Najwyższy ze strony https://emonitoring.poczta-polska.pl (k. 25 akt Sądu Najwyższego). Nadanie przesyłki nastąpiło następnego dnia, tj. 22 maja 2025 r., o godzinie 15:59 – w Placówce Pocztowej G., przy ul. […]. Data 22 maja 2025 r. widnieje także na stemplu pocztowym, naniesionym na kopertę, w której przesłano wniosek o sporządzenie uzasadnienia (k. 173 akt sprawy SA 27/24). Przedłożone przez skarżącego Elektroniczne Pokwitowanie Odbioru jako datę nadania wskazuje datę zarejestrowania przesyłki w systemie Elektroniczny Nadawca, a nie datę faktycznego przejęcia władztwa nad przesyłką przez kuriera bądź złożenia jej w urzędzie pocztowym. Powyższe okoliczności znajdują także potwierdzenie w treści odpowiedzi sporządzonej przez Pocztę Polską na zapytanie Sądu Najwyższego, gdzie wskazano: „po sprawdzeniu danych zawartych w systemie informatycznym Poczty Polskiej S.A. dotyczących przesyłki nr […] ustalono, że przesyłka została nadana w dniu 22.05.2025 r. w Urzędzie Pocztowym G.. Z wyjaśnień otrzymanych z Urzędu Pocztowego G. wynika, że Prokuratura Rejonowa w Gdyni (nadawca przesyłki) nie przekazała do placówki pocztowej do nadania wszystkich przesyłek wprowadzonych w dniu 21.05.2025 r. do systemu Elektroniczny Nadawca i przekazanym plikiem do UP” (k. 30 akt Sądu Najwyższego). Potwierdza to również przedłożony przez Pocztę Polską Protokół niezgodności (k. 31 akt Sądu Najwyższego).
Sąd Najwyższy jest świadom zmian zachodzących w systemie doręczeń, w tym także ułatwień technicznych (np. internetowa aplikacja Poczty Polskiej – Elektroniczny Nadawca, z której korzystał skarżący), umożliwiających rejestrowanie przesyłek przez nadawcę i drukowanie etykiet z numerem identyfikacyjnym. Należy jednak podkreślić, że takie przeniesienie na stronę procesu pewnych etapów formalnego procedowania wysyłki pism nie sprawia, że przekształceniu ulega samo domniemanie, opisane w art. 124 k.p.k. Ustawodawca bowiem jednoznacznie przesądził, że: „Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej”. Samo wygenerowanie numeru i przygotowanie pisma do przekazania kurierowi nie stanowi złożenia go w placówce, o której mowa w art. 124 k.p.k. Momentem nadania, tj. polecenia doręczenia przesyłki pocztowej jest chwila przejęcia faktycznego władztwa nad przesyłką przez pracownika urzędu pocztowego, potwierdzone pokwitowaniem czy stemplem pocztowym. Najlepiej obrazuje to zamieszone na stronie internetowej Poczty Polskiej graficzne przedstawienie procesu nadawania przesyłek z wykorzystaniem aplikacji Elektroniczny Nadawca (https://www.poczta-polska.pl/dlabiznesu/wsparcie/enadawca/).
Co zaś się tyczy podnoszonej w zażaleniu kwestii korespondencji mailowej kierowanej przez Prokuraturę Rejonową w Gdyni do Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu w dniu 21 maja 2025 r., to oczywistym jest, że z punktu widzenia zachowania terminu zawitego z art. 422 § 1 k.p.k. pozostaje ona bez znaczenia. Przepisy Kodeksu postępowania karnego nie dopuszczają bowiem wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku za pośrednictwem poczty elektronicznej. Korespondencja ta nie stanowi też argumentu potwierdzającego słuszność zażalenia. W tym zakresie wskazać należy na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. V KZ 61/21, gdzie wskazano: „Notatka urzędowa pracownicy prokuratury oraz kopie wydruków z portalu wewnętrznego prokuratury nie stanowią obiektywnego dowodu nadania przesyłki na poczcie”. W taki sam sposób ocenić należy oświadczenie zawarte w korespondencji mailowej, na którą powołano się w zażaleniu. Tym bardziej, że nie jest ono zbieżne z treścią dokumentacji nadawczej. Zauważyć trzeba, iż w wiadomości mailowej wysłanej do WSO w dniu 21 maja 2025 r. o godz. 12.03 podano, że: „Oryginał pisma został przesłany w dniu dzisiejszym tj. 21.05.2025 r. Pocztą Polską”. Z dokumentacji nadawczej – śledzenie przesyłki – wynika, że przesyłka zawierająca wniosek została przygotowana do nadania - zarejesrtowana przez nadawcę w systemie Elektroniczny Nadawca dopiero o godz.14.45.09 w dniu 21 maja 2025 r.
Mając na względzie powyższe zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy.
[WB]
[a.ł]
‎