I KZ 55/25

Sąd Najwyższy2025-11-04
SNKarneśrodki zapobiegawczeŚrednianajwyższy
środek zapobiegawczydozor policjidozor wojskowyzażaleniepostanowienieSąd Najwyższykpk

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o zmianie środka zapobiegawczego wobec oskarżonego, uznając jego zasadność dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Obrońca mjr. rez. Ł. S. złożył zażalenie na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, które zmieniło środek zapobiegawczy z dozoru przełożonego wojskowego na dozór policji. Zarzuty dotyczyły braku przesłanek do stosowania środka zapobiegawczego i błędnego ustalenia ryzyka matactwa. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, podzielając argumentację sądu niższej instancji, że zmiana podmiotu sprawującego dozór była konieczna po zwolnieniu oskarżonego z zawodowej służby wojskowej, a przesłanki do stosowania środka zapobiegawczego nadal istnieją.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy mjr. rez. Ł. S. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2025 r. (sygn. akt So 1/25). Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku o uchylenie środka zapobiegawczego w postaci dozoru przełożonego wojskowego, połączonego z zakazami kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej i świadków. Zamiast tego, zmienił środek zapobiegawczy na dozór policji, z obowiązkiem stawiania się w jednostce policji dwa razy w miesiącu, zachowując jednocześnie zakazy kontaktowania się i zbliżania. Obrońca zaskarżył tę zmianę, argumentując ustanie przyczyn stosowania środka zapobiegawczego, brak realnej obawy matactwa, ucieczki czy ukrywania się, a także niewskazanie przesłanek uzasadniających zmianę na dozór policji. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w dniu 4 listopada 2025 r., uznał zażalenie za niezasadne. Podzielił stanowisko sądu okręgowego, że po zwolnieniu oskarżonego z zawodowej służby wojskowej, zmiana podmiotu sprawującego dozór była niezbędna. Jednocześnie stwierdził, że przesłanki uzasadniające stosowanie środka zapobiegawczego nadal istnieją, a dozór policji jest uzasadniony koniecznością zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego, co obejmuje nie tylko etap postępowania dowodowego, ale również dalsze etapy procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, środek zapobiegawczy należy uchylić lub zmienić tylko wtedy, gdy ustąpią przyczyny jego zastosowania lub pojawią się przyczyny uzasadniające zmianę. W tym przypadku, po zwolnieniu oskarżonego z zawodowej służby wojskowej, zmiana podmiotu sprawującego dozór była konieczna, a przesłanki do stosowania środka zapobiegawczego nadal istniały.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądu okręgowego, że zmiana podmiotu sprawującego dozór była uzasadniona zwolnieniem oskarżonego z zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie uznał, że przesłanki do stosowania środka zapobiegawczego, mające na celu zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania, nadal pozostają aktualne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie utrzymania środka zapobiegawczego)

Strony

NazwaTypRola
Ł. S.osoba_fizycznaoskarżony
obrońca Ł. S.inneobrońca
N. B.osoba_fizycznapokrzywdzona
A. C.osoba_fizycznaświadkowie
P. M.osoba_fizycznaświadkowie
A. G.osoba_fizycznaświadkowie
M. S.osoba_fizycznaświadkowie
M. K.osoba_fizycznaświadkowie
A. G.osoba_fizycznaprzełożony wojskowy (dozorujący)
Komenda Powiatowa Policji w G.instytucjaorgan sprawujący dozór

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 253 § 1

Kodeks postępowania karnego

Środek zapobiegawczy należy niezwłocznie uchylić lub zmienić, jeżeli ustaną przyczyny, wskutek których został on zastosowany, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie albo zmianę.

Pomocnicze

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § 4

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie środków zapobiegawczych może mieć miejsce nie tylko w celu zagwarantowania prawidłowego toku postępowania dowodowego, ale również później, aż do chwili rozpoczęcia wykonywania kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana podmiotu sprawującego dozór była konieczna po zwolnieniu oskarżonego z zawodowej służby wojskowej. Przesłanki do stosowania środka zapobiegawczego nadal istnieją. Dozór policji jest uzasadniony koniecznością zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego, obejmującego również późniejsze etapy.

Odrzucone argumenty

Ustały przyczyny stosowania środka zapobiegawczego. Nie zachodzi realna obawa matactwa, ucieczki czy ukrywania się oskarżonego. Brak przesłanek uzasadniających zmianę środka zapobiegawczego na dozór policji. Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący ryzyka matactwa, ucieczki lub utrudniania postępowania.

Godne uwagi sformułowania

funkcją środka zapobiegawczego jest zabezpieczenie prawidłowego toku całego procesu karnego ochroną może również objąć jego dalsze etapy, aż do chwili rozpoczęcia wykonywania kary

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania i zmiany środków zapobiegawczych w postępowaniu karnym, w szczególności dozoru policji, oraz zakres ochrony zapewnianej przez te środki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany środka zapobiegawczego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i interpretacji art. 249 i 253 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej ze środkami zapobiegawczymi w postępowaniu karnym, bez nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KZ 55/25
POSTANOWIENIE
Dnia 4 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
Protokolant Mikołaj Żaboklicki
w sprawie oskarżonego
Ł. S.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 4 listopada 2025 r.
w przedmiocie zażalenia obrońcy
na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z 25 czerwca 2025 r., sygn. akt So 1/25 o zmianę środka zapobiegawczego wobec mjr. rez. Ł. S.
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 25 czerwca 2025 r., sygn. akt So 1/25, Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie nie uwzględnił
wniosku obrońcy Ł. S. o
uchylenie stosowanego środka zapobiegawczego w postaci dozoru przełożonego wojskowego - Dowódcy […] ppłk A. G. połączonego z:
1.
zakazem kontaktowania się w jakikolwiek sposób z pokrzywdzoną szer. N. B. oraz świadkami szer. A. C. plut. P. M. , szer. A. G. , st. kpr. M. S., st. sierż. M. K.,
2.
zakazem zbliżania się do pokrzywdzonej szer. N. B. na odległość mniejszą niż 100 metrów.
W pkt. II zmienił ww. środek
poprzez zastosowanie w jego miejsce środka zapobiegawczego w postaci dozoru policji sprawowanego przez Komendę Powiatową Policji w G. połączonego z obowiązkiem stawiania się oskarżonego mjr rez. Ł. S. w przedmiotowej jednostce policji z częstotliwością dwa razy w miesiącu, czyli co 2 tygodnie, oraz połączonego z zakazem kontaktowania się w jakikolwiek sposób z pokrzywdzoną szer. N. B. oraz świadkami szer. A. C. plut. P. M., szer. A. G., st. kpr. M. S., st. sierż. M. K. oraz zakazem zbliżania się do pokrzywdzonej szer. N. B. na odległość mniejszą niż 100 metrów.
Zażalenie na ww. postanowienie złożył obrońca Ł. S. i zaskarżył rozstrzygnięcie w części w jakiej doszło do zmiany środka zapobiegawczego i zarzucił rozstrzygnięciu:
1.
nieuwzględnienie, że ustały przyczyny, wskutek których został on zastosowany wobec oskarżonego tj. będzie utrudniał postępowanie karne, w sytuacji, gdy nie zachodzi realna obawa matactwa, ucieczki czy ukrywania się oskarżonego;
2.
niewskazania przesłanek, które w ocenie sądu determinują zasadność utrzymania środka zapobiegawczego w postaci dozoru policji wobec uprzedniego środka zapobiegawczego w postaci dozoru przełożonego wojskowego;
3.
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 249 § 1 k.p.k. poprzez zmianę stosowania środka zapobiegawczego wobec oskarżonego, mimo że nie zachodzi ogólna przesłanka stosowania tego środka zapobiegawczego - dozór policji i brak uzasadnienia, czemu do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania niezbędne jest stosowanie dozoru policji;
4.
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez nieprawidłowe ustalenie, że ze strony oskarżonego zachodzi ryzyko matactwa, ucieczki lub utrudniania w inny bezprawny sposób postępowania karnego, w sytuacji, gdy prokuratura zgromadziła już obszerny materiał dowodowy, w tym przesłuchania wszystkich świadków natomiast przed sądem trwa postępowanie dowodowe natomiast oskarżony ma zakaz kontaktowania się ze świadkami, a zatem oskarżony nie ma żadnej realnej możliwości wpływu na treść dowodów, a ponadto, mając na względzie dotychczasowy, ustabilizowany sposób życia mjr. rez. Ł. S. oraz jego niekaralność można z dużą dozą prawdopodobieństwa przypuszczać, że nie będzie on próbować uciekać lub ukrywać się, a co więcej, oskarżony złożył już wyjaśnienia przed Wojskowym Sądem Okręgowym oraz deklaruje on współpracę w wyjaśnieniu okoliczności sprawy.
Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uchylenie środka zapobiegawczego w postaci dozoru policji wobec mjr. rez. Ł. S. .
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie okazało się niezasadne, dlatego też Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Należy w pełni podzielić argumentację zawartą w postanowieniu Sądu Okręgowego w Warszawie.
Stosownie do unormowania zawartego w art.  253 § 1 k.p.k., środek zapobiegawczy należy niezwłocznie uchylić lub zmienić, jeżeli ustaną przyczyny, wskutek których został on zastosowany, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie albo zmianę. W przedmiotowej sprawie, mając na względzie okoliczność zwolnienia oskarżonego z zawodowej służby wojskowej niezbędnym było dokonanie zmiany podmiotu sprawującego dozór nad osobą oskarżonego.
Jednocześnie prawidłowo sąd uznał, iż w dalszym ciągu pozostają aktualne przesłanki, które legły u podstaw zastosowania przedmiotowego środka zapobiegawczego względem osoby oskarżonego.
Wbrew twierdzeniom obrońcy, w sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo zaś zastosowanie dozoru policji jest uzasadnione koniecznością zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Argumentując wywiedzione zażalenia, obrońca pomija, iż funkcją środka zapobiegawczego jest zabezpieczenie prawidłowego toku całego procesu karnego. Oznacza to, że stosując środki zapobiegawcze, sąd chroni nie tylko postępowanie dowodowe, ale ochroną może również objąć jego dalsze etapy, aż do chwili rozpoczęcia wykonywania kary, zgodnie z art. 249 § 4 k.p.k. Stosowanie środków zapobiegawczych może zatem mieć miejsce nie tylko w celu zagwarantowania prawidłowego toku postępowania dowodowego, ale również później, tak jak w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI