I KZ 55/24

Sąd Najwyższy2025-02-14
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
koszty postępowaniazwrot kosztówoskarżyciel posiłkowyuniewinnienieSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoobrońca

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego o zwrocie kosztów postępowania obrońcy uniewinnionego oskarżonego, oddalając zażalenie oskarżycielki posiłkowej.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie oskarżycielki posiłkowej W. A. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, które zasądziło od niej na rzecz uniewinnionego oskarżonego M. K. kwotę 8.997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Oskarżycielka zarzucała m.in. wydanie postanowienia przez niewłaściwy skład sądu oraz błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący wysokości zasądzonych kosztów. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, stwierdzając brak bezwzględnych przyczyn odwoławczych i prawidłowe wykonanie wcześniejszych wskazań Sądu Najwyższego przez sąd pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie oskarżycielki posiłkowej W. A. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2024 r. (sygn. akt So 12/18). Postanowieniem tym Wojskowy Sąd Okręgowy zasądził od oskarżycielki posiłkowej na rzecz uniewinnionego oskarżonego M. K. kwotę 8.997 zł tytułem zwrotu kosztów poniesionych w związku z postępowaniem karnym. Koszty te obejmowały wynagrodzenie obrońcy z wyboru (7.995 zł) oraz zwrot kosztów przejazdów pełnomocnika (1.002 zł). Oskarżycielka posiłkowa zaskarżyła postanowienie w całości, podnosząc zarzuty dotyczące zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 i 2 k.p.k. (wydanie orzeczenia przez skład sędziowski, który brał udział w wydaniu uchylonego orzeczenia) oraz naruszenia przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych, w tym zawyżenia kwoty wydatków. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne. Wskazał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekał w innym składzie, zgodnie z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., co wykluczało zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów, Sąd Najwyższy stwierdził, że Wojskowy Sąd Okręgowy wykonał wszystkie zalecenia zawarte w poprzednim postanowieniu Sądu Najwyższego (sygn. akt I KZ 7/24), a uzasadnienie postanowienia jasno wykazało adekwatność zasądzonej kwoty do liczby terminów rozpraw, aktywności obrońcy oraz kosztów dojazdów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie postanowienia przez inny skład sędziowski, zgodnie z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. (sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone), nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a wręcz jest zgodne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., zgodnie z którym sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie, jeśli brał udział w wydaniu uchylonego orzeczenia. Orzekanie przez sędziego wyłączonego z mocy prawa stanowiłoby uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a zatem orzekanie przez inny skład jest prawidłowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżony (uniewinniony)
W. A.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

k.p.k. art. 626 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.k. art. 442 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy skutków apelacji.

k.p.k. art. 616 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zwrotu kosztów.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § ust. 2 pkt 5

Dotyczy stawek minimalnych za czynności adwokackie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 15 § ust. 1

Dotyczy stawek minimalnych za czynności adwokackie.

k.p.k. art. 618 a

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zwrotu kosztów podróży.

u.z.z. art. 35 § ust. 1 pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

Dotyczy odpowiedzialności karnej związanej z naruszeniem praw pracowniczych.

k.k. art. 218 § § 1a

Kodeks karny

Dotyczy odpowiedzialności karnej za naruszenie praw pracowniczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe orzekanie przez inny skład sędziowski zgodnie z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. Wykonanie wskazań Sądu Najwyższego przez sąd pierwszej instancji. Adekwatność zasądzonej kwoty kosztów do okoliczności sprawy.

Odrzucone argumenty

Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 i 2 k.p.k. (orzekanie przez wyłączony skład). Naruszenie przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych. Zawyżona kwota wydatków oskarżonego.

Godne uwagi sformułowania

Orzekanie przez sędziego wyłączonego z mocy prawa – zgodnie z sugestią skarżącej – nie tylko byłoby niezgodne z prawem, ale stanowiłoby uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Wszystkie zalecenia Sądu Najwyższego zawarte we wskazanym postanowieniu zostały przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie wykonane. Sąd wykazał adekwatność kwoty do ilości terminów rozpraw, aktywności obrońcy oraz dojazdów z K. do Warszawy.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego (art. 40 k.p.k.) oraz zasad zwrotu kosztów postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i rozstrzygnięcia o kosztach w konkretnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii zwrotu kosztów postępowania karnego po uniewinnieniu, z typowymi zarzutami procesowymi. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania: 8997 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KZ 55/24
POSTANOWIENIE
Dnia 14 lutego 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie
M. K.
uniewinnionego od popełnienia przestępstw z art. 218 § 1a k.k. i art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 lutego 2025 r.
zażalenia oskarżycielki posiłkowej W. A. ,
na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt So 12/18,
w przedmiocie zwrotu kosztów poniesionych w związku z postępowaniem karnym,
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku obrońcy M. K. , uniewinnionego od popełnienia przestępstw z art. 218 § 1a k.k. i art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, w przedmiocie zwrotu kosztów poniesionych w związku z postępowaniem karnym Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt So 12/18, zasądził od subsydiarnej oskarżycielki posiłkowej - W. A.  na rzecz M. K. kwotę 8.997 zł tytułem zwrotu kosztów poniesionych w związku z postępowaniem karnym w sprawie So 12/18, na którą składają się:
- kwota 7.995 zł - zwrot wydatków z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy z wyboru (wynagrodzenie adwokata) zgodnie z fakturą nr FV […]/2022 r. z dnia 15.03.2022 r.;
- kwota 1.002 zł - zwrot kosztów przejazdów pełnomocnika wnioskodawcy w dniach 22.03.2022 r. i 27.04.2022 r. samochodem prywatnym M. K. z miejsca zamieszkania do Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie i z powrotem.
Zażalenie od powyższego postanowienia wniosła oskarżycielka posiłkowa W. A. , zaskarżając je w całości, zarzucając szczegółowo opisane zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 626 § 1 i 2 k.p.k., a ponadto naruszenie art. 442 § 1 k.p.k. w zw. z art. 616 § 2 k.p.k. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, art. 442 § 1 k.p.k. w zw. z art. 616 § 2 k.p.k. w zw. z § 15 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22.10.2015 r., art. 442 § 1 k.p.k. w zw. z art. 618 a k.p.k., a ponadto błąd w ustaleniach faktycznych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest niezasadne.
Po pierwsze, w sprawie nie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza mająca zdaniem skarżącej wynikać z wydania zaskarżonego postanowienia przez skład sędziowski inny niż rozstrzygający uprzednio sprawę o sygn. akt So 12/18. Prawidłowo Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę orzekał w sprawie w innym składzie niż ten, który wydał uprzednio merytoryczne postanowienie w przedmiocie kosztów. Zgodnie z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone. Orzekanie przez sędziego wyłączonego z mocy prawa – zgodnie z sugestią skarżącej – nie tylko byłoby niezgodne z prawem, ale stanowiłoby uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej (zob. również wyrok SN z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt IV KK 343/17).
Jeśli zaś chodzi o zarzuty obrazy przepisów postępowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych to w całości sprowadzają się one do tezy, że Sąd w zaskarżonym postanowieniu nie wykonał wskazań z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt I KZ 7/24, a ponadto niezasadnie przyjął zawyżoną kwotę wydatków oskarżonego. Także i te twierdzenia nie są zasadne. Należy stwierdzić, że wszystkie zalecenia Sądu Najwyższego zawarte we wskazanym postanowieniu zostały przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie wykonane. Świadczy o tym obszerne uzasadnienie, w którym wykazano, z jakiego powodu przyjęto zasądzoną kwotę składającą się na wydatki oskarżonego w sprawie. W szczególności Sąd wykazał adekwatność kwoty do ilości terminów rozpraw, aktywności obrońcy oraz dojazdów z K. do Warszawy. Należycie została wyliczona także kwota 1002 zł na pokrycie kosztów dojazdu na dwie rozprawy w 2022 r. Nie ulega wątpliwości, że w ten sposób orzeczenie czyni zadość wskazaniom Sądu Najwyższego, a tym samym zażalenie skarżącej jest całkowicie bezzasadne.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI