Orzeczenie · 2024-01-23

I KZ 5/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-01-23
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
tymczasowe aresztowaniezażaleniesąd najwyższykasacjaśrodki zapobiegawczeprawo karne procesowe

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonego M.M. na postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania. Oskarżony jest oskarżony z art. 148 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 22 listopada 2023 r. (sygn. akt I KK 152/23), uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w części dotyczącej czynu z art. 148 § 1 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jednocześnie stosując wobec oskarżonego tymczasowe aresztowanie na okres 3 miesięcy. Obrońca złożył zażalenie, zarzucając m.in. nienależytą obsadę Sądu Najwyższego oraz brak podstaw prawnych do zastosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy, rozpoznając poprzednie zażalenie, uchylił postanowienie o tymczasowym aresztowaniu i zastosował je ponownie na podstawie art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. w zw. z art. 538 § 2 k.p.k. Obecne zażalenie obrońcy kwestionowało to ponowne zastosowanie środka zapobiegawczego. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania ma charakter incydentalny i nie pozwala na podważanie skuteczności innych rozstrzygnięć zapadających w postępowaniu kasacyjnym. Sąd wskazał, że wyrok kasatoryjny pozostaje w obrocie prawnym i kształtuje sytuację prawną oskarżonego. Ponadto, zastosowanie tymczasowego aresztowania nie narusza powagi rzeczy osądzonej, gdyż pierwsze postanowienie nie uprawomocniło się. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 426 § 2 k.p.k., wskazując, że przyjęta przez Sąd Najwyższy korzystna dla oskarżonego wykładnia tego przepisu umożliwiła wniesienie rozpoznawanego zażalenia. Sąd odnotował również niekonsekwencję w argumentacji obrońcy, który kwestionował orzeczenia wydane z udziałem sędziów powołanych w nowym trybie, a jednocześnie opierał się na poglądach wyrażonych w postanowieniu wydanym w tym samym trybie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym po uchyleniu wyroku, a także kwestie proceduralne związane z zażaleniami na takie postanowienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po uchyleniu wyroku w postępowaniu kasacyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu kasacyjnym można stosować tymczasowe aresztowanie na podstawie art. 426 § 2 k.p.k. w zw. z art. 538 § 2 k.p.k. po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy może zastosować środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli istnieją ku temu podstawy prawne i faktyczne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania ma charakter incydentalny. Wyrok kasatoryjny pozostaje w obrocie prawnym i kształtuje sytuację prawną oskarżonego. Zastosowanie tymczasowego aresztowania w takiej sytuacji nie narusza powagi rzeczy osądzonej, zwłaszcza gdy pierwsze postanowienie nie uprawomocniło się.

Czy postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydane przez Sąd Najwyższy z udziałem sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2018 r. jest wadliwe z powodu nienależytej obsady sądu?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii w kontekście wadliwości, ale odnotował niekonsekwencję w argumentacji obrońcy, który kwestionował orzeczenia wydane w tym trybie, a jednocześnie opierał się na poglądach wyrażonych w postanowieniu wydanym w tym samym trybie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na sprzeczność w argumentacji obrońcy, który jednocześnie podważał legalność składu orzekającego Sądu Najwyższego w jednej kwestii, a w innej opierał się na orzeczeniu wydanym przez ten sam skład.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Prokuratura

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 538 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 426 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 427 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania ma charakter incydentalny. • Wyrok kasatoryjny pozostaje w obrocie prawnym i kształtuje sytuację prawną oskarżonego. • Zastosowanie tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym po uchyleniu wyroku nie narusza powagi rzeczy osądzonej, gdy pierwsze postanowienie nie uprawomocniło się. • Niekonsekwencja w argumentacji obrońcy kwestionującego skład sądu, a jednocześnie opierającego się na orzeczeniu tego składu.

Odrzucone argumenty

Obrazę przepisów postępowania stanowiącą uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. nienależytą obsadę Sądu Najwyższego. • Zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym, mimo braku do tego podstawy prawnej. • Zastosowanie środka zapobiegawczego z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej. • Obrazę art. 426 § 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny • Nie można w ramach tego postępowania podważać skuteczności innych rozstrzygnięć zapadających w sprawie oskarżonego w postępowaniu kasacyjnym • w obecnym systemie procesowym brak drogi do uznania, że wydany w tej sprawie wyrok nie istnieje • Nie może być również mowy o tym, że zastosowanie tymczasowego aresztowania zaskarżonym postanowieniem nastąpiło z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej • z pewnym zdziwieniem należy odnotować pewną niekonsekwencję zażalenia

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący, sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Michał Laskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym po uchyleniu wyroku, a także kwestie proceduralne związane z zażaleniami na takie postanowienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po uchyleniu wyroku w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym. Jest interesująca dla prawników procesowych.

Tymczasowe aresztowanie w postępowaniu kasacyjnym – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst