I KZ 5/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonego M.M. na postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania. Oskarżony jest oskarżony z art. 148 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 22 listopada 2023 r. (sygn. akt I KK 152/23), uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w części dotyczącej czynu z art. 148 § 1 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jednocześnie stosując wobec oskarżonego tymczasowe aresztowanie na okres 3 miesięcy. Obrońca złożył zażalenie, zarzucając m.in. nienależytą obsadę Sądu Najwyższego oraz brak podstaw prawnych do zastosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy, rozpoznając poprzednie zażalenie, uchylił postanowienie o tymczasowym aresztowaniu i zastosował je ponownie na podstawie art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. w zw. z art. 538 § 2 k.p.k. Obecne zażalenie obrońcy kwestionowało to ponowne zastosowanie środka zapobiegawczego. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania ma charakter incydentalny i nie pozwala na podważanie skuteczności innych rozstrzygnięć zapadających w postępowaniu kasacyjnym. Sąd wskazał, że wyrok kasatoryjny pozostaje w obrocie prawnym i kształtuje sytuację prawną oskarżonego. Ponadto, zastosowanie tymczasowego aresztowania nie narusza powagi rzeczy osądzonej, gdyż pierwsze postanowienie nie uprawomocniło się. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 426 § 2 k.p.k., wskazując, że przyjęta przez Sąd Najwyższy korzystna dla oskarżonego wykładnia tego przepisu umożliwiła wniesienie rozpoznawanego zażalenia. Sąd odnotował również niekonsekwencję w argumentacji obrońcy, który kwestionował orzeczenia wydane z udziałem sędziów powołanych w nowym trybie, a jednocześnie opierał się na poglądach wyrażonych w postanowieniu wydanym w tym samym trybie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym po uchyleniu wyroku, a także kwestie proceduralne związane z zażaleniami na takie postanowienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po uchyleniu wyroku w postępowaniu kasacyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu kasacyjnym można stosować tymczasowe aresztowanie na podstawie art. 426 § 2 k.p.k. w zw. z art. 538 § 2 k.p.k. po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Najwyższy może zastosować środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli istnieją ku temu podstawy prawne i faktyczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania ma charakter incydentalny. Wyrok kasatoryjny pozostaje w obrocie prawnym i kształtuje sytuację prawną oskarżonego. Zastosowanie tymczasowego aresztowania w takiej sytuacji nie narusza powagi rzeczy osądzonej, zwłaszcza gdy pierwsze postanowienie nie uprawomocniło się.
Czy postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydane przez Sąd Najwyższy z udziałem sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2018 r. jest wadliwe z powodu nienależytej obsady sądu?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii w kontekście wadliwości, ale odnotował niekonsekwencję w argumentacji obrońcy, który kwestionował orzeczenia wydane w tym trybie, a jednocześnie opierał się na poglądach wyrażonych w postanowieniu wydanym w tym samym trybie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na sprzeczność w argumentacji obrońcy, który jednocześnie podważał legalność składu orzekającego Sądu Najwyższego w jednej kwestii, a w innej opierał się na orzeczeniu wydanym przez ten sam skład.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 538 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 148 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 249 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 258 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 426 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania ma charakter incydentalny. • Wyrok kasatoryjny pozostaje w obrocie prawnym i kształtuje sytuację prawną oskarżonego. • Zastosowanie tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym po uchyleniu wyroku nie narusza powagi rzeczy osądzonej, gdy pierwsze postanowienie nie uprawomocniło się. • Niekonsekwencja w argumentacji obrońcy kwestionującego skład sądu, a jednocześnie opierającego się na orzeczeniu tego składu.
Odrzucone argumenty
Obrazę przepisów postępowania stanowiącą uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. nienależytą obsadę Sądu Najwyższego. • Zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym, mimo braku do tego podstawy prawnej. • Zastosowanie środka zapobiegawczego z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej. • Obrazę art. 426 § 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny • Nie można w ramach tego postępowania podważać skuteczności innych rozstrzygnięć zapadających w sprawie oskarżonego w postępowaniu kasacyjnym • w obecnym systemie procesowym brak drogi do uznania, że wydany w tej sprawie wyrok nie istnieje • Nie może być również mowy o tym, że zastosowanie tymczasowego aresztowania zaskarżonym postanowieniem nastąpiło z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej • z pewnym zdziwieniem należy odnotować pewną niekonsekwencję zażalenia
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący, sprawozdawca
Jerzy Grubba
członek
Michał Laskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym po uchyleniu wyroku, a także kwestie proceduralne związane z zażaleniami na takie postanowienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po uchyleniu wyroku w postępowaniu kasacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu kasacyjnym. Jest interesująca dla prawników procesowych.
“Tymczasowe aresztowanie w postępowaniu kasacyjnym – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.