I KZ 7/23

Sąd Najwyższy2023-03-28
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniabrak formalnyprzymus adwokackikodeks postępowania karnegoSąd Najwyższyzażalenieskazany

Podsumowanie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci braku podpisu adwokata.

Skazany K.C. złożył wniosek o wznowienie postępowania, który został odrzucony z powodu braku formalnego – pisma nie sporządził i nie podpisał adwokat ani radca prawny. Skazany wniósł zażalenie, argumentując, że nie zrozumiał wezwania i że brak formalny powinien uzupełnić obrońca z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania (niepochodzący od prokuratora) musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego. Skazany został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku, ale tego nie uczynił, ustanawiając pełnomocnika z wyboru. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy.

Sprawa dotyczy zażalenia skazanego K.C. na zarządzenie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2022 r., które odmówiło przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu. Podstawą odmowy było nieuzupełnienie przez skazanego braku formalnego, polegającego na tym, że wniosek o wznowienie postępowania nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, mimo wezwania. Skazany wniósł zażalenie, twierdząc, że nie zrozumiał wezwania i że brak formalny powinien uzupełnić jego poprzedni obrońca z urzędu. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania, jeśli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Jest to tzw. przymus adwokacki, mający na celu zapewnienie fachowego opracowania wniosku. Sąd wskazał, że skazany nie był uprawniony do osobistego wystąpienia z takim wnioskiem ani do kolejnego obrońcy z urzędu po tym, jak wyznaczony obrońca złożył opinię o braku podstaw do wznowienia. Skazany został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku poprzez ustanowienie pełnomocnika z wyboru, czego jednak nie uczynił. Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet jeśli skazany błędnie zrozumiał wezwanie, nie zwalniało go to z obowiązku usunięcia braku formalnego. Ponieważ skazany nie usunął wskazanego braku, zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku było konieczne. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy, jednocześnie wskazując, że skazany może ponownie złożyć wniosek o wznowienie postępowania, pod warunkiem sporządzenia go przez ustanowionego adwokata lub radcę prawnego, który uzna zasadność takiego wniosku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k., wniosek taki musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepis art. 545 § 2 k.p.k. oraz doktrynę i orzecznictwo, stwierdził, że obowiązek sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania przez fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego) jest bezwzględną koniecznością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zarządzenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie utrzymania zarządzenia)

Strony

NazwaTypRola
K. C.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wznowienie postępowania niepochodzący od prokuratora musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego (przymus adwokacki).

Pomocnicze

k.p.k. art. 120 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków pisma.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonego zarządzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania niepochodzący od prokuratora musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego (art. 545 § 2 k.p.k.). Skazany został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku formalnego. Skazany nie usunął wskazanego braku formalnego poprzez ustanowienie pełnomocnika z wyboru.

Odrzucone argumenty

Skazany nie zrozumiał wezwania do uzupełnienia braku formalnego. Brak formalny powinien uzupełnić obrońca z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacki bezwzględna konieczność realizacji zawartego w nim nakazu nie może wywołać zamierzonego efektu w postaci wdrożenia postępowania wznowieniowego nie przysługiwało mu prawo do kolejnego obrońcy z urzędu brak formalny wniosku polegający na jego niesporządzeniu i niepodpisaniu przez adwokata mógł być usunięty przez skazanego tylko poprzez ustanowienie przez niego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego z wyboru Nawet jednak mylne zrozumienie adresowanego doń wezwania nie niwelowało konieczności uzupełnienia braku formalnego w terminie.

Skład orzekający

Adam Roch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu posiadania profesjonalnego pełnomocnika przy składaniu wniosku o wznowienie postępowania karnego oraz konsekwencji braku jego uzupełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i braku formalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza ugruntowaną praktykę prawną dotyczącą wymogów formalnych wniosku o wznowienie postępowania karnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Wniosek o wznowienie postępowania karnego bez adwokata? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego to droga donikąd.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KZ 7/23
POSTANOWIENIE
Dnia 28 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
w sprawie skazanego
K. C. (C.)
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 28 marca 2023 r.
zażalenia skazanego
na zarządzenie z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt Ko 28/22
o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt Sg 5/18
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił:
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2022 r. wydanym w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Poznaniu odmówiono przyjęcia wniosku skazanego K. C.  o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt Sg 5/18. Podstawą rozstrzygnięcia było nieuzupełnienie przez skazanego w terminie braku formalnego polegającego na sporządzeniu i podpisaniu pisma przez adwokata lub radcę prawnego.
Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł skazany. Wskazał w nim, iż nie zrozumiał kierowanego do niego wezwania. Podał, iż jego zdaniem brak formalny winien uzupełnić wyznaczony mu uprzednio obrońca z urzędu, który przedłożył opinię o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Stwierdził,
‎
iż nie miał jak w tym czasie znaleźć właściwego obrońcy, który usunąłby braki formalne wniosku.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Zażalenie skazanego na uwzględnienie nie zasługuje.
P
rzepis art. 545 § 2 k.p.k. stwierdza jednoznacznie, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego. W doktrynie oraz orzecznictwie obowiązek ten określany jest powszechnie jako przymus adwokacki, chodzi bowiem o to, by przedmiotowy wniosek opracował podmiot fachowy. Użyte w tym przepisie sformułowanie „powinien” jest równoznaczne z bezwzględną koniecznością realizacji zawartego w nim nakazu. Złożenie więc wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego osobiście przez samego wnioskodawcę (skazanego), nie może wywołać zamierzonego efektu w postaci wdrożenia postępowania wznowieniowego (zob. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 1153, postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 13 września 2012 r., III KZ 67/12, Lex 1220908, 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12, Lex 1228644, 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, Nr 11-12, poz. 88).
Niewątpliwie zatem skazany nie był uprawniony do osobistego wystąpienia
‎
z wnioskiem o wznowienie postępowania, podobnie nie przysługiwało mu prawo do kolejnego obrońcy z urzędu po złożeniu przez uprzednio wyznaczonego w dniu
‎
3 listopada 2022 roku opinii o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia wniosku
‎
o wznowienie. W tym stanie rzeczy, brak formalny wniosku polegający na jego niesporządzeniu i niepodpisaniu przez adwokata mógł być usunięty przez skazanego tylko poprzez ustanowienie przez niego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego z wyboru, gdyż został do tego prawidłowo wezwany w trybie art. 120 § 1 k.p.k.
Pismo skierowane do skazanego sformułowane zostało w sposób, który powinien być czytelny dla K. C. tym bardziej, że załączono do niego odpis zarządzenia z dnia 16 listopada 2022 roku oraz odpis opinii dotychczasowego obrońcy z urzędu adw. K.B. o braku podstaw do wznowienia postępowania (k. 19-20, 22-23 akt Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, sygn. Ko 28/22). O tym, że zostało ono przez skarżącego w rzeczywistości właściwie zrozumiane świadczy choćby jego stwierdzenie zawarte w zażaleniu, iż nie miał możliwości wyznaczenia sobie obrońcy w ciągu 7 dni. Nawet jednak mylne zrozumienie adresowanego doń wezwania nie niwelowało konieczności uzupełnienia braku formalnego w terminie. W takiej sytuacji jedyną drogą do skutecznego złożenia wniosku było skorzystanie z pomocy obrońcy z wyboru, czego jednak skazany nie uczynił. Należy jednocześnie zauważyć, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania na korzyść skazanego nie jest ograniczone żadnym terminem, zatem może on to uczynić ponownie, przy czym wniosek taki musi zostać sporządzony i złożony przez ustanowionego adwokata lub radcę prawnego, o ile tenże obrońca uzna, że powody do wznowienia rzeczywiście zachodzą.
Z uwagi na fakt, iż podniesione w zażaleniu argumenty w istocie nie odnoszą się wprost do decyzji o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, toteż nie mogły stać się podstawą do uchylenia zaskarżonego zarządzenia. Mimo skierowania do żalącego się właściwego wezwania nie usunął on wskazanego mu wyraźnie braku formalnego, a zatem wydanie zaskarżonego zarządzenia było konieczne, co czyni skierowane w tej sprawie zażalenie niezasadnym.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę