I KZ 48/25

Sąd Najwyższy2025-10-28
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniabrak formalnyadwokatradca prawnySąd Najwyższykodeks postępowania karnegoskazany

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ nie został on sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika.

Skazany J.S. złożył własnoręczny wniosek o wznowienie postępowania, który został uznany za dotknięty brakiem formalnym. Sędzia Sądu Najwyższego wezwał go do uzupełnienia wniosku przez adwokata lub radcę prawnego, pod rygorem uznania go za bezskuteczny. Po bezskutecznym terminie, wniosek został odrzucony. Skazany złożył zażalenie, domagając się wznowienia postępowania i wyznaczenia obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy, podkreślając wymóg sporządzenia wniosku przez profesjonalistę.

Skazany J.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu. Sędzia Sądu Najwyższego wezwał go do przedłożenia wniosku sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego w terminie 7 dni, pod rygorem uznania go za bezskuteczny. Skazany nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie, a jedynie nadesłał kolejne pismo z prośbą o nadanie biegu wnioskowi i wyznaczenie obrońcy. Sędzia Sądu Najwyższego zarządzeniem z dnia 13 sierpnia 2025 r. odmówił przyjęcia wniosku, wskazując na brak formalny i bezskuteczność wniosku. Skazany złożył zażalenie, domagając się wznowienia postępowania, wyznaczenia adwokata z urzędu oraz uznania jego wniosku za nowy, podnoszący nowe argumenty. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy, stwierdzając, że jest ono zgodne z prawem. Podkreślono, że zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania powinien być sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika. Brak uzupełnienia wymaganego braku formalnego spowodował bezskuteczność wniosku. Sąd zaznaczył, że postępowanie zażaleniowe dotyczyło wyłącznie kwestii zgodności z prawem odmowy przyjęcia osobistego wniosku skazanego, a nie prawidłowości wcześniejszych zarządzeń. Wskazano również, że nie jest wykluczone złożenie przez skazanego kolejnego pisma, w którym wykaże przesłanki do wznowienia postępowania pominięte przez poprzedniego obrońcę z urzędu, co mogłoby uzasadniać wyznaczenie nowego obrońcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego. Jeśli skazany nie uzupełni tego braku formalnego w wyznaczonym terminie, wniosek jest bezskuteczny i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 545 § 2 k.p.k., który wymaga, aby wniosek o wznowienie postępowania był sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika. Brak uzupełnienia tego wymogu skutkuje bezskutecznością wniosku na podstawie art. 120 § 2 k.p.k. i art. 530 § 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec skazanego)

Strony

NazwaTypRola
J.S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wznowienie postępowania powinien być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 120 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wniosek, który nie został uzupełniony w terminie, jest bezskuteczny.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd odmawia przyjęcia wniosku, jeżeli nie zostały uzupełnione braki formalne.

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące odmowy przyjęcia wniosku mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wznowieniowym.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania pierwotnego.

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania pierwotnego.

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania pierwotnego.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Podstawa skazania pierwotnego.

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania pierwotnego.

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania pierwotnego.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania (wspomniana przez obrońcę w poprzedniej instancji).

k.p.k. art. 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa skazania pierwotnego (niejawna, ale wynika z kontekstu).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego. Niespełnienie wymogu formalnego skutkuje bezskutecznością wniosku. Sąd Najwyższy nie ma obowiązku ponownego wyznaczania obrońcy z urzędu w celu wymuszenia złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Wniosek skazanego powinien zostać przyjęty pomimo braku profesjonalnego pełnomocnika. Należy wyznaczyć obrońcę z urzędu do złożenia nowego wniosku o wznowienie postępowania. Argumentacja dotycząca poprzedniego obrońcy z urzędu i jego zarzutów.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o wznowienie postępowania sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego z wyboru pod rygorem uznania wniosku za bezskuteczny Sąd Najwyższy nie ma obowiązku ponownego wyznaczania adwokata z urzędu w celu wymuszenia złożenia wniosku o wznowienie postepowania sporządzenie wniosku o wznowienie postępowania wymaga ponadprzeciętnej znajomości prawa nie jest wykluczone złożenie przez niego kolejnego pisma, w którym w sposób klarowny wykaże, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania pominięte we wniosku poprzednio wyznaczonego obrońcy z urzędu, wobec czego wyznaczenie mu nowego obrońcy z urzędu w celu złożenia wniosku jest zasadne.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu formalnego sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia wymogów formalnych i nie jest składany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne wymogi formalne w postępowaniu karnym, szczególnie dotyczące wniosków o wznowienie postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa.

Wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skazanego? Sąd Najwyższy przypomina o kluczowym wymogu formalnym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KZ 48/25
POSTANOWIENIE
Dnia 28 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
J.S.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 28 października 2025 r.
zażalenia skazanego na zarządzenie Sędziego Sądu Najwyższego
z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt I KO 74/25,
o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
Skazany J.S. złożył sporządzony i podpisany przez siebie wniosek o wznowienie postępowania w jego sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II AKa 260/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt III K 124/19.
Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2025 r., I KO 74/25, Sędzia Sądu Najwyższego wezwał skazanego do przedłożenia wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego i podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego z wyboru w terminie 7 dni, pod rygorem uznania wniosku za bezskuteczny. W zarządzeniu nadmieniono, że w uprzednim postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania o sygn. I KO 122/24, obejmującym te same okoliczności, na który obecnie powołuje się skazany, wyznaczono mu obrońcę z urzędu oraz że Sąd Najwyższy nie ma obowiązku ponownego wyznaczania adwokata z urzędu w celu wymuszenia złożenia wniosku o wznowienie postepowania. W wyznaczonym terminie skazany nie postąpił w sposób, o którym mowa w zarządzeniu, natomiast nadesłał kolejne pismo, zakończone konkluzją cyt. „Wnoszę o nadanie biegu wnioskowi o wznowienie z 27.05.2025 i wyznaczenie obrońcy”.
Sędzia Sądu Najwyższego zarządzeniem z dnia 13 sierpnia 2025 r., I KO 74/25, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. odmówił przyjęcia tego wniosku, wskazując, że w sytuacji, gdy skazany J.S. nie uzupełnił wymaganego braku formalnego w terminie, jego osobisty wniosek o wznowienie postępowania należało uznać za bezskuteczny. Dodatkowo nadmienił, że w sprawie I KO 122/24 wyznaczony skazanemu obrońca z urzędu złożył wniosek o wznowienie postępowania, jako jedyną podstawę wskazując uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jednak Sąd Najwyższy, uznając pismo obrońcy za sygnalizację podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, stwierdził, że podstawa taka w postaci nienależytej obsady orzekającego w sprawie J.S. Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu nie zachodzi.
Zażalenie na to zarządzenie złożył skazany, wnioskując o wznowienie postępowania, wyznaczenie mu adwokata z urzędu oraz „zauważenie uznanie (i właściwe postąpienie) że wniosek z 27.05.2025 jest wnioskiem nowym, podnoszącym nowe argumenty będące przesłankami wznowienia”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy, bowiem jest zgodne z prawem, w szczególności ma oparcie w powołanych w jego treści przepisach; prawidłowości zastosowania tych przepisów skazany zresztą nie podważał.   Wychodząc z założenia, że sporządzenie wniosku o wznowienie postępowania wymaga ponadprzeciętnej znajomości prawa i by przeciwdziałać zbędnemu w tym przedmiocie procedowaniu, ustawodawca przyjął, że wniosek taki powinien być sporządzony przez podmiot fachowy i dał temu wyraz w treści art. 545 § 2 k.p.k. Trafnie zatem uznano, że osobisty wniosek J.S. jest dotknięty brakiem formalnym i wezwano skazanego do jego usunięcia w zakreślonym terminie, zarazem pouczając go, że w przeciwnym razie wniosek zostanie uznany za bezskuteczny. Nieuzupełnienie w terminie braku wniosku spowodowało, że zaistniała okoliczność, o której mowa w art. 120 § 2 k.p.k. (bezskuteczność wniosku), co musiało skutkować odmową przyjęcia wniosku w oparciu o nakazujący takie postąpienie przepis art. 530 § 2 k.p.k., zgodnie z art. 545 § 1 k.p.k. mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wznowieniowym.
Należy zaznaczyć, że niniejsze postępowanie zażaleniowe mogło dotyczyć wyłącznie kwestii, czy decyzja o odmowie przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania była zgodna z prawem. Natomiast nie było rzeczą Sądu Najwyższego rozpoznającego zażalenie badanie prawidłowości zarządzenia z dnia 18 czerwca 2025 r., I KO 74/25, w którym wyrażono pogląd, iż w kolejnym wystąpieniu skazany nie podał nowych okoliczności w porównaniu do przedstawionych w piśmie, które zainicjowało sprawę I KO 122/24. Jeżeli natomiast skazany argumentuje, że cyt. „nie ponoszę winy za czynności (czy ich brak) adwokata, który nie podniósł innego zarzutu poza art. 439 § 1 pkt 2”, to można nadmienić, iż nie jest wykluczone złożenie przez niego kolejnego pisma, w którym w sposób klarowny wykaże, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania pominięte we wniosku poprzednio wyznaczonego obrońcy z urzędu, wobec czego  wyznaczenie mu nowego obrońcy z urzędu w celu złożenia wniosku jest zasadne.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
[WB]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI