III KZ 35/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego o odmowie przyjęcia kasacji, uznając, że zarzuty obrońcy były prawnie niedopuszczalne.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach o odmowie przyjęcia kasacji. Skazany otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sąd Najwyższy uznał, że w takiej sytuacji kasacja mogła być wniesiona jedynie z powodu wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Obrońca powołał się na art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., jednak Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut ten był pozorny i nie mógł powstać w realiach sprawy, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonego zarządzenia.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego P. D. na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach, które odmówiło przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego. Skazany został uprzednio ukarany karą łączną 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat. Zgodnie z art. 523 § 1 i 2 k.p.k., kasacja na korzyść skazanego może być wniesiona jedynie w przypadku skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia lub z powodu wystąpienia uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. W niniejszej sprawie, ze względu na warunkowo zawieszoną karę, jedyną możliwością było powołanie się na bezwzględne przyczyny odwoławcze. Obrońca wskazywał na art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., jednak Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za pozorny, gdyż ściganie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. nie jest zależne od wniosku, a cofnięcie zeznań nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania. Sąd podkreślił, że powołanie się na uchybienia z art. 439 k.p.k. musi być rzeczywiste, a nie instrumentalne, mające na celu obejście ograniczeń wnoszenia kasacji. W związku z tym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji powinno zostać utrzymane w mocy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 k.p.k. w sytuacji, gdy nie zachodzi ona w rzeczywistości, jest jedynie pozornym zabiegiem procesowym mającym na celu obejście ograniczeń wnoszenia kasacji. W przypadku kary z warunkowym zawieszeniem wykonania, kasacja jest dopuszczalna tylko z powodu wystąpienia uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., które muszą mieć charakter rzeczywisty, a nie formalny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. D. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 530 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa warunki dopuszczalności kasacji na korzyść skazanego, w tym wymóg kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia lub wystąpienia uchybień z art. 439 k.p.k.
k.p.k. art. 523 § 2
Kodeks postępowania karnego
Precyzuje ograniczenia wnoszenia kasacji w zależności od rodzaju orzeczonej kary.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, które mogą stanowić podstawę kasacji nawet przy karze z warunkowym zawieszeniem.
k.k. art. 207 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy badania dopuszczalności kasacji przez organ ją badający, w tym kontroli zarzutów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę z warunkowym zawieszeniem wykonania jest dopuszczalna tylko z powodu wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 k.p.k. Powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą musi być rzeczywiste, a nie pozorowane w celu obejścia przepisów ograniczających dopuszczalność kasacji. Ściganie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. następuje z urzędu, a cofnięcie zeznań nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania i tym samym nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 530 § 2 k.p.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdy zarzuty kasacji spełniają wymogi prawne. Zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. z powodu cofnięcia zgody na ściganie czynu z art. 207 § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
był to jedynie pozorny zabieg procesowy, mający stworzyć fortel do przyjęcia kasacji nie sposób bowiem uznać, że warunkiem wystarczającym dla przyjęcia kasacji jest samo skomponowanie zarzutu naruszenia art. 439 § 1 k.p.k. uchybienia z art. 439 k.p.k. nie mogą być podniesione tylko w celu ominięcia tego warunku, a zatem muszą w sposób rzeczywisty wskazywać na istnienie okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Skład orzekający
Adam Roch
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności oraz interpretacja bezwzględnych przyczyn odwoławczych jako podstawy kasacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której obrońca próbuje obejść przepisy ograniczające dopuszczalność kasacji poprzez pozorowane powołanie się na art. 439 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia w dostępie do Sądu Najwyższego w sprawach karnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.
“Pozorna kasacja przed Sądem Najwyższym – kiedy sąd odrzuci próbę obejścia prawa?”
Sektor
null
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KZ 35/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie P. D. skazanego za czyn z art. 207 § 1 k.k. i inne na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Karnej w dniu 26 września 2023 r., po rozpoznaniu zażalenia obrońcy na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt IX WKK 29/23 (IX Ka 420/21) o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 lutego 2023 r., sygn. akt IX Ka 420/21, na podstawie art. 530 § 3 k.p.k. i art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2023 roku Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach odmówił przyjęcia kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 lutego 2023 roku, sygn. akt IX Ka 420/21, stwierdzając, że mając na uwadze orzeczoną wobec skazanego karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, została ona oparta na zarzutach prawnie niedopuszczalnych, w niewielkim zakresie tworząc jedynie fikcję zarzutu uprawnionego. Zażalenie na to zarządzenie złożył obrońca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 530 § 2 k.p.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przypadku, gdy zarzuty podniesione w kasacji spełniają wymogi prawem przewidziane dla nadania biegu kasacji. Podnosząc powyższy zarzut obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez przyjęcie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie obrońcy skazanego okazało niezasadne. Tytułem wstępu przypomnieć należy, że s tosownie do dyspozycji art. 523 § 1 i 2 k.p.k., kasację na korzyść skazanego strony procesowe mogą wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, bądź też z powodu wystąpienia uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Ograniczenie to nie dotyczy jedynie podmiotów specjalnych wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 k.p.k.). W realiach niniejszej sprawy P. D. wyrokiem Sądu Rejonowego w Końskich, sygn. akt II K 386/20, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach, sygn. akt IX Ka 420/21, został skazany na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata. Wobec powyższego rodzaj wymierzonej kary ograniczał możliwość wystąpienia w tej sprawie z nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia na korzyść skazanego przez stronę procesową do zaistnienia tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Wprawdzie w punkcie 1 kasacji obrońca wskazywał na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., jednak już a priori stwierdzić trzeba, iż był to jedynie pozorny zabieg procesowy, mający stworzyć fortel do przyjęcia kasacji. W oczywisty bowiem sposób eksponowana przez skarżącego bezwzględna przyczyna odwoławcza, mająca wynikać z cofnięcia zgody na ściganie czynu z art. 207 § 1 k.k., na kanwie niniejszej sprawy powstać nie mogła. Ściganie tego przestępstwa nie jest bowiem zależne od wniosku uprawnionego, a następuje z urzędu. Okoliczność „wycofania się z zeznań” nie może więc nigdy stanowić podstawy do umorzenia postępowania w oparciu o wskazywane przepisy. Skoro zatem tryb ścigania przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. już na przedpolu wykluczał możliwość skutecznego podniesienia zarzutu zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., to zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach o odmowie przyjęcia kasacji należało uznać za słuszne. Nie sposób bowiem uznać, że warunkiem wystarczającym dla przyjęcia kasacji jest samo skomponowanie zarzutu naruszenia art. 439 § 1 k.p.k. Takie rozumienie obowiązku badania czy kasacja została oparta na właściwej podstawie prowadziłoby do sytuacji, w której dla ominięcia zakazów określonych w art. 523 § 1 i 2 k.p.k. wystarczyłoby samo instrumentalne określenie zarzutu jako uchybienia z art. 439 k.p.k., co musiałoby automatycznie skutkować uznaniem, że wymóg w zakresie powołania uchybienia określonego w art. 523 § 1 k.p.k. został zrealizowany. Tymczasem, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, uchybienia z art. 439 k.p.k. nie mogą być podniesione tylko w celu ominięcia tego warunku, a zatem muszą w sposób rzeczywisty wskazywać na istnienie okoliczności wymienionych w tym przepisie. Jedynie formalne powołanie się na uchybienie przewidziane w art. 439 k.p.k., bądź całkowicie bezpodstawne nazwanie takim uchybieniem sytuacji, która bez wątpienia nie stanowi naruszenia prawa wymienionego w tym przepisie, nie czyni kasacji podlegającej ograniczeniom określonym w art. 523 § 2 k.p.k. dopuszczalną (zob. np. postanowienia SN: z dnia 6 grudnia 2002 r., IV KK 376/02, LEX nr 74819; z dnia 10 grudnia 2014 r., IV KK 215/14, LEX nr 1665304; z dnia 1 czerwca 2016 r., IV KK 182/16, LEX nr 2142488). Przyjąć zatem trzeba, że do organu badającego przyjęcie kasacji w trybie art. 530 § 2 k.p.k. należy także kontrola dopuszczalności kasacji w sytuacji podnoszenia zarzutów, które przedmiotem kasacji być nie mogą, choćby dla zachowania pozorów przybrały one postać zarzutów dla wniesienia jej dopuszczalnych (postanowienie SN z dnia 27 maja 2020 r., II KZ 14/20, LEX nr 3168921). Ponieważ zażalenie obrońcy nie zawierało żadnych przekonujących argumentów pozwalających na przyjęcie odmiennej optyki, nie zasługiwało na uwzględnienie. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI