I KZ 41/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywisty bezzasadny z powodu braku nowych dowodów.
Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie jest sprawcą czynu, a odpowiedzialność ponosi inna osoba, której dane ujawnił. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywisty bezzasadny, ponieważ przedstawione informacje były gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. Skazany złożył zażalenie, które również zostało oddalone, gdyż nie wykazał wadliwości wcześniejszego postanowienia.
Skazany A. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, twierdząc, że nie jest sprawcą czynu, a odpowiedzialność ponosi inna, znana mu osoba, której dane ujawnił. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 16 lipca 2025 r. odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywisty bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., wskazując na brak argumentacji pozwalającej na ustalenie okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.) oraz na gołosłowność przedstawionych informacji. Skazany złożył zażalenie, w którym wyraził nadzieję na pozytywne rozpatrzenie sprawy przez nowych "śledczych". Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że wznowienie postępowania wymaga ujawnienia nowych faktów lub dowodów, które wiarygodnie podważają istotne ustalenia faktyczne i wskazują na wysokie prawdopodobieństwo odmiennego orzeczenia po wznowieniu. Samo powołanie się na możliwość istnienia korzystnego dowodu nie jest wystarczające. Sąd wskazał, że twierdzenia skazanego o innej osobie odpowiedzialnej są gołosłowne i nie stanowią okoliczności nowej, gdyż wiedzę tę posiadał już w toku procesu, ale zataił ją z obawy. Dodatkowo zaznaczono, że jest to trzeci wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie, a dotychczasowe nie przyniosły skutku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawione informacje są gołosłowne, niepoparte dowodami i nie stanowią okoliczności nowej w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wznowienie postępowania wymaga ujawnienia nowych faktów lub dowodów, które wiarygodnie podważają ustalenia faktyczne i wskazują na wysokie prawdopodobieństwo odmiennego orzeczenia. Samo powołanie się na możliwość istnienia korzystnego dowodu lub wiedzę o fakcie, która została zatajona, nie jest wystarczające. Informacje przedstawione przez skazanego były gołosłowne i nie spełniały wymogów formalnych dla wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 545 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.
k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania, w tym ujawnienie się nowego faktu lub dowodu wskazującego na niepopełnienie czynu przez skazanego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak ujawnienia nowych faktów lub dowodów uzasadniających wznowienie postępowania. Informacje przedstawione przez skazanego są gołosłowne i niepoparte dowodami. Wiedza skazanego o potencjalnym sprawcy nie jest okolicznością nową, a została zatajona.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie karne podlega wznowieniu nie w razie zgłoszenia jakichkolwiek wątpliwości, co do trafności zapadłego rozstrzygnięcia, ale wtedy, gdy nowe fakty lub dowody wiarygodnie podważają poczynione w sprawie istotne ustalenia faktyczne, a zatem wtedy, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od orzeczenia, które zostało wydane. Jest więc oczywistym, że do wzruszenia prawomocnego wyroku nie jest wystarczające powołanie się to, iż być może istnieje dowód, który jest korzystny dla skazanego ale nie został on uzyskany lub może być uzyskany, gdy sprawa zostanie jeszcze raz rozpatrzona. Nie jest natomiast celem postępowania w przedmiocie wznowienia procesu poszukiwanie dowodów, których treść nie jest w ogóle znana.
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Artymiuk
członek
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., w szczególności wymogu ujawnienia nowych faktów lub dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i braku nowych dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście Sądu Najwyższego do wznowienia postępowania karnego, podkreślając konieczność przedstawienia konkretnych dowodów, a nie tylko gołosłownych twierdzeń.
“Czy można wznowić proces karny, twierdząc, że winny jest ktoś inny, ale nie przedstawiając dowodów?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KZ 41/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Artymiuk SSN Eugeniusz Wildowicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 września 2025 r. zażalenia skazanego A. B. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt I KO 79/25, o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II AKa 271/09, wobec jego oczywistej bezzasadności na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W osobiście złożonym wniosku skazany wniósł o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie jest on sprawcą inkryminowanego zdarzenia, a odpowiedzialność za śmierć pokrzywdzonej ponosi inna znana mu osoba, której danych wcześniej obawiał się ujawnić. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt I KO 79/25 w oparciu o przepis art. 545 § 3 k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku skazanego wobec jego oczywistej bezzasadności. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismo skazanego nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, iż w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Przedstawione przez skazanego informacje ocenić należało jako gołosłowne, niepoparte żadnym, poza oświadczeniem skazanego dowodem potwierdzającym ich wiarygodność. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skazany. W piśmie tym wskazał, że liczył na to, iż do rozpoznania apelacji będzie wyznaczony inny obrońca, a ten sam obrońca był wyznaczony do kasacji, której zresztą nie złożył. Wyraził natomiast nadzieję, że jego zażalenie będzie skuteczne i nowo powołani „śledczy” zajmą się sprawą i ustalą fakty tego zdarzenia i osoby w nie uwikłane. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie skazanego nie jest zasadne. Podważając trafność rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2025 r. skarżący nie wykazał powodów, dla których decyzję w tym przedmiocie trzeba by uznać za wadliwą. Warto zauważyć, że art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., przewiduje możliwość wznowienia postępowania w sytuacji ujawienia się już po wydaniu wyroku nowego faktu czy dowodu wskazującego na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze albo też skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary. W świetle tego przepisu postępowanie karne podlega wznowieniu nie w razie zgłoszenia jakichkolwiek wątpliwości, co do trafności zapadłego rozstrzygnięcia, ale wtedy, gdy nowe fakty lub dowody wiarygodnie podważają poczynione w sprawie istotne ustalenia faktyczne, a zatem wtedy, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od orzeczenia, które zostało wydane. Jest więc oczywistym, że do wzruszenia prawomocnego wyroku nie jest wystarczające powołanie się to, iż być może istnieje dowód, który jest korzystny dla skazanego ale nie został on uzyskany lub może być uzyskany, gdy sprawa zostanie jeszcze raz rozpatrzona. Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu nowy fakt lub dowód musi się ujawnić, a więc albo mieć postać poddającą się procesowej weryfikacji albo pozostawać do dyspozycji organu procesowego, który ma dokonać jego konfrontacji z materiałem będącym podstawą dotychczasowego rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast celem postępowania w przedmiocie wznowienia procesu poszukiwanie dowodów, których treść nie jest w ogóle znana. Autor wniosku wskazuje jedynie na powody, dla których wcześniej nie ujawnił określonych danych, w tym – jak można domniemywać – osoby odpowiedzialnej za popełnienie przypisanej mu zbrodni. Prezentowane obecnie przez skazanego stanowisko w kwestii ustalenia potencjalnego rzeczywistego sprawcy przestępstwa jest, po pierwsze, wyłącznie gołosłowne, co trafnie zostało zauważone przez Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu, a po drugie, nie jest to okoliczność nowa, bo jak sam skazany przyznaje - wiedzę w tym temacie posiadał już w toku procesu, a zataił ją przed organami sprawiedliwości i swoim obrońcą z powodu braku zaufania i obawy przed rodziną prawdziwego sprawcy. Nadmienić trzeba, że złożony przez skazanego w dniu 7 maja 2025 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II AKa 271/09 jest trzecim wnioskiem w tym przedmiocie rozpoznawanym przez Sąd Najwyższy (odpowiednio sygn. akt V KO 34/20 i V KO 75/16), przy czym dopiero w tym postępowaniu skazany wskazuje, że sprawcą czynu jest zupełnie inna znana mu osoba, której dane we wniosku o wznowienie ujawnia. Skazany jednak nie wyjaśnił w żaden sposób, dlaczego pomimo swoich wcześniejszych obaw zdecydował się na przekazanie tych informacji właśnie teraz, a co szczególnie istotne, nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu lub faktu na poparcie prezentowanej tezy. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI