Orzeczenie · 2025-08-13

I KZ 35/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-08-13
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjawyłączenie sędziegodopuszczalnośćumorzenie dochodzeniasąd najwyższykodeks postępowania karnegoprawo procesowe karne

Sprawa dotyczyła zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonej na zarządzenie Sądu Rejonowego w Nysie o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia o umorzeniu dochodzenia. Pełnomocnik argumentował, że kasacja była dopuszczalna i zarzucił m.in. rażącą obrazę przepisów postępowania, w tym art. 40 § 3 k.p.k. dotyczącego wyłączenia sędziego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził istnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 40 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Uzasadnił, że sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia o umorzeniu dochodzenia, nie mógł następnie wydać zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji od tego postanowienia, nawet jeśli chodziło o badanie jej dopuszczalności. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę do dalszego prowadzenia Sądowi Rejonowemu w Nysie, podkreślając jednocześnie, że badanie dopuszczalności kasacji musi odbyć się przez sąd należycie obsadzony. Sąd zaznaczył również, że treść art. 519 k.p.k. jest jasna co do dopuszczalności kasacji od postanowień o umorzeniu postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 40 § 3 k.p.k.) w kontekście dopuszczalności kasacji, zwłaszcza w sprawach dotyczących umorzenia dochodzenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia kasacji przez sędziego, który wcześniej orzekał w sprawie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, może orzekać co do dopuszczalności tego środka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia taki jest wyłączony od wydawania wszelkich decyzji blokujących środek zaskarżenia, w tym zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 40 § 3 k.p.k. oraz utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wyłączenie sędziego obejmuje nie tylko merytoryczne rozpoznanie kasacji, ale również orzekanie co do jej dopuszczalności. Zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji jest taką decyzją.

Od jakich orzeczeń sądu odwoławczego przysługuje kasacja?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k.

Uzasadnienie

Treść art. 519 k.p.k. jest jasna i nie budzi wątpliwości wykładniczych w tym zakresie. Kasacja od innych prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie może być wniesiona tylko przez podmiot szczególny w trybie art. 521 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie
Strona wygrywająca
pełnomocnik pokrzywdzonej

Strony

NazwaTypRola
U. B.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego kasacją, nie może orzekać co do jej dopuszczalności, w tym wydawać zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 120 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 119

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Określa, od jakich orzeczeń sądu odwoławczego przysługuje kasacja.

k.k. art. 156

Kodeks karny

k.k. art. 93a

Kodeks karny

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia o umorzeniu dochodzenia, nie mógł wydać zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji od tego postanowienia z uwagi na naruszenie art. 40 § 3 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Kasacja była niedopuszczalna, ponieważ strony nie mają prawa do kasacji od postanowienia sądu utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia (argument sądu niższej instancji, który został obalony przez SN).

Godne uwagi sformułowania

sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, nie może orzekać co do tego wniosku, kasacji lub skargi • wyłączenie sędziego obejmuje nie tylko merytoryczne rozpoznanie kasacji, wniosku lub skargi, ale również orzekanie co do ich dopuszczalności • zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji jest decyzją procesową, od której sędzia jest wyłączony • treść art. 519 k.p.k. jest jasna i nie budzi wątpliwości wykładniczych

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 40 § 3 k.p.k.) w kontekście dopuszczalności kasacji, zwłaszcza w sprawach dotyczących umorzenia dochodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia kasacji przez sędziego, który wcześniej orzekał w sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa procesowego karnego – wyłączenia sędziego, co ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia sprawiedliwego procesu. Pokazuje, jak formalne uchybienia mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia.

Sędzia nie może sam blokować kasacji od własnego postanowienia – Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową zasadę!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst