I KZ 33/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie W. A. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt Kp 25/23, w przedmiocie właściwości rzeczowej w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. W. A. zaskarżyła postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa oraz wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów procesu w wysokości 17.930 zł. Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie, po uchyleniu postanowienia prokuratora, stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o zwrot kosztów i przekazał go prokuratorowi. Sąd Najwyższy, po szczegółowym prześledzeniu historii postępowania karnego, które było wielokrotnie przekazywane między różnymi sądami i prokuraturą, w tym sprawy zainicjowanej prywatnym aktem oskarżenia, a następnie sprawy z wzajemnego aktu oskarżenia, uznał, że Wojskowy Sąd Okręgowy nie jest właściwy do rozstrzygnięcia o kosztach. Podkreślono, że o kosztach procesu rozstrzyga się w orzeczeniu kończącym postępowanie, a w tej sprawie postępowanie wciąż się toczy. Ponadto, kwestię właściwości prokuratury w związku ze skargą W. A. przesądziło wcześniejsze postanowienie Sądu Najwyższego (I KZ 11/22). W związku z tym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając zażalenie za bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących właściwości sądu i prokuratora w zakresie rozstrzygania o kosztach procesu w skomplikowanych postępowaniach karnych, zwłaszcza po zmianie trybu ścigania.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sprawa była wielokrotnie przekazywana między różnymi organami i instancjami.
Zagadnienia prawne (2)
Kto jest właściwy do rozstrzygnięcia o kosztach procesu w sytuacji, gdy postępowanie karne zostało umorzone przez prokuratora, a następnie uchylono postanowienie o umorzeniu i przekazano sprawę do dalszego prowadzenia, a sąd uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku o zwrot kosztów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd jest niewłaściwy do rozpoznania wniosku o zwrot kosztów procesu, jeśli postępowanie w sprawie się toczy i nie zostało zakończone orzeczeniem kończącym postępowanie. W takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie powinien zadecydować o właściwości i ewentualnym przekazaniu wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że o kosztach procesu rozstrzyga się w orzeczeniu kończącym postępowanie. Skoro postępowanie w sprawie się toczy, a jego wynik nie jest znany, sąd nie jest właściwy do rozstrzygnięcia o kosztach. Kwestię właściwości prokuratury w związku ze skargą pokrzywdzonej przesądziło wcześniejsze postanowienie Sądu Najwyższego.
Czy sąd wojskowy jest właściwy do rozpoznania wniosku o zwrot kosztów procesu w sprawie, która została mu przekazana do ponownego rozpoznania, ale ostatecznie sprawa trafiła do prokuratury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wojskowy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o zwrot kosztów procesu w sytuacji, gdy nie toczy się przed nim żadne postępowanie związane z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa, a sprawa została przekazana do prokuratury.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Wojskowy Sąd Okręgowy nie jest 'gospodarzem' sprawy i nie toczy się przed nim żadne postępowanie. Ponadto, nie spełniła się przesłanka do wydania orzeczenia o kosztach, gdyż postępowanie się toczy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| W. A. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona/oskarżycielka prywatna |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 35 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 626 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 1a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 622
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 212 § 4
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 7
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd nie jest właściwy do rozstrzygnięcia o kosztach procesu, gdy postępowanie się toczy. • Kwestię właściwości prokuratury w tej sprawie przesądziło wcześniejsze postanowienie Sądu Najwyższego. • Wojskowy Sąd Okręgowy nie jest 'gospodarzem' sprawy.
Odrzucone argumenty
Wojskowy Sąd Okręgowy jest właściwy do rozpoznania wniosku o zwrot kosztów procesu. • Sąd wojskowy miał obowiązek przeprowadzić postępowanie karne ponownie i wydać orzeczenie o kosztach. • Obrazę art. 622 k.p.k. i jego niezastosowanie w sytuacji niewykonania przez WSO obowiązku przeprowadzenia ponownie postępowania karnego.
Godne uwagi sformułowania
nie jest on „gospodarzem” sprawy • nie spełniła się zasadnicza przesłanka pozwalająca na wydanie orzeczenia o kosztach • o tym, kto, w jakiej części i zakresie ponosi koszty procesu rozstrzyga się w orzeczeniu kończącym postępowanie • prywatny akt oskarżenia W. A. traktować należy jako sygnał do wszczęcia postępowania przez prokuratora
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości sądu i prokuratora w zakresie rozstrzygania o kosztach procesu w skomplikowanych postępowaniach karnych, zwłaszcza po zmianie trybu ścigania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sprawa była wielokrotnie przekazywana między różnymi organami i instancjami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje zawiłości polskiego postępowania karnego, wielokrotne zmiany właściwości i trudności w rozstrzygnięciu kwestii kosztów, co jest interesujące dla prawników procesowych.
“Kto zapłaci za proces? Sąd Najwyższy rozstrzyga o kosztach w zawiłej sprawie karnej.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.