I KZ 30/22

Sąd Najwyższy2022-09-21
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
anonimizacja danychochrona danych osobowychRODOKonstytucja RPKodeks postępowania karnegozażaleniedopuszczalność środka zaskarżeniaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie oskarżycielki posiłkowej na zarządzenie o odstąpieniu od anonimizacji jej danych, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy.

Oskarżycielka posiłkowa złożyła zażalenie na zarządzenie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie o odstąpieniu od anonimizacji jej danych osobowych. Wniosła o uchylenie tego zarządzenia i nakazanie anonimizacji. Sąd Najwyższy uznał jednak zażalenie za niedopuszczalne z mocy ustawy, ponieważ zarządzenie o odstąpieniu od anonimizacji danych nie zamyka drogi do wydania wyroku ani nie jest zaskarżalne w inny sposób przewidziany w ustawie.

W sprawie prowadzonej z oskarżenia prywatnego o zniesławienie, Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie wydał zarządzenie o odstąpieniu od anonimizacji danych oskarżycielki posiłkowej, argumentując, że dane te są znane oskarżonemu. Oskarżycielka posiłkowa złożyła zażalenie na to zarządzenie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE, Traktatu o funkcjonowaniu UE oraz rozporządzenia RODO, dotyczące ochrony jej danych osobowych. Wniosła o uchylenie zarządzenia i nakazanie anonimizacji. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności zażalenia i postanowił pozostawić je bez rozpoznania. Uzasadnił, że zgodnie z Kodeksem postępowania karnego, zażalenie przysługuje na postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku lub inne postanowienia, jeśli przepis szczególny tak stanowi. Zarządzenie o odstąpieniu od anonimizacji danych nie należy do tych kategorii, co czyni zażalenie niedopuszczalnym z mocy ustawy. Sąd Najwyższy wskazał, że prezes sądu powinien był odmówić przyjęcia zażalenia jako niedopuszczalnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na zarządzenie o odstąpieniu od anonimizacji danych nie jest dopuszczalne z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 459 k.p.k., zażalenie przysługuje na postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku lub inne postanowienia, jeśli przepis szczególny tak stanowi. Zarządzenie o odstąpieniu od anonimizacji danych nie należy do tych kategorii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zażalenie pozostawiono bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
W. A.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
M. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 466 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 459 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 459 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 148a § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 148a § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 93 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 51 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 51 § 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na zarządzenie o odstąpieniu od anonimizacji danych nie jest środkiem zaskarżenia dopuszczalnym z mocy ustawy na gruncie k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE i RODO dotyczące ochrony danych osobowych.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy zarządzenie wydane na podstawie art. 148a § 4 pkt 1 k.p.k. o odstąpieniu od anonimizacji danych nie należy do żadnej ze wskazanych kategorii [postanowień zamykających drogę do wydania wyroku lub innych zaskarżalnych w ustawie]

Skład orzekający

Marek Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażaleń na zarządzenia w postępowaniu karnym, w szczególności dotyczące anonimizacji danych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dopuszczalności zażalenia na zarządzenie o odstąpieniu od anonimizacji danych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony danych osobowych w postępowaniu karnym, jednak rozstrzygnięcie opiera się na formalnej niedopuszczalności środka zaskarżenia, a nie na merytorycznej ocenie zarzutów.

Czy można zaskarżyć decyzję o braku anonimizacji danych w sądzie karnym? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KZ 30/22
POSTANOWIENIE
Dnia 21 września 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie
M. K.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 września 2022 r.
kwestii dopuszczalności
zażalenia oskarżycielki posiłkowej W. A.
na zarządzenie Sędziego Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt So 14/21
o odstąpieniu od anonimizacji danych oskarżycielski posiłkowej
na podstawie art. 430 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
zażalenie pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Przed Wojskowym Sądem Okręgowym w Warszawie prowadzone było postępowanie z oskarżenia prywatnego W. A. przeciwko płk. M. K. o czyny z art. 212 § 1 k.k.
Wskazanym zarządzeniem, na podstawie art. 148a § 4 pkt 1 k.p.k., odstąpiono od animizacji danych dotyczących miejsca zamieszkania oskarżycielski posiłkowej W. A. wobec faktu, że dane te są znane płk M. K..
Na to zarządzenie zażalenie złożyła oskarżycielka posiłkowa podnosząc zrzuty naruszenia:
1.
art. 47, art. 51 ust. 2 i 5 Konstytucji RP, art. 8 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 16 ust. 1 Traktatu o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez ich niezastosowanie
prowadzące
do błędnego przyjęcia, iż dane osobowe pokrzywdzonej mogą być ujawniane bez jej wiedzy i zgody, w sytuacji gdy prawo do ochrony prywatności i ochrony danych jest prawem nadrzędnym obowiązującym w demokratycznym państwie;
2.
art. 47, art. 51 ust. 2 i 5 Konstytucji RP w zw. z art. 148 a § 3 k.p.k. poprzez wydanie zarządzenia o odstąpieniu od anonimizacji danych dwa miesiące po zakończeniu sprawy, w sytuacji gdy obowiązkiem Sądu jest ochrona danych i ich anonimizacja lub wyłączenie dokumentów zawierających dane do załącznika adresowego,
3.
art. 148 a § 4 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 148 a § 3 i § 5 k.p.k. poprzez wydanie zaskarżonego zarządzenia dwa miesiące po zakończeniu postępowania, w sytuacji możliwości odstąpienia od animizacji danych adresowych jedynie w czasie czynności procesowych i gdy dane dotyczące miejsca zamieszkania pokrzywdzonej są znane oskarżonemu, podczas gdy postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone 8 grudnia 2021 r., oskarżony nie może znać miejsca zamieszkania pokrzywdzonej, gdyż mieszka w innej miejscowości i nie pracuje z pokrzywdzoną w całym okresie od wniesienia skargi o zniesławienie, a dodatkowo nie pełni zawodowej służby wojskowej, będąc z niej zwolnionym,
4.
art. 5 ust. 1 lit. b, c i ust. 2 w zw. art. 6 ust. 1 lit a, c i ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia, tzw. RODO, poprzez ujawnianie danych w innym celu niż ten dla którego mogą służyć, w sytuacji gdy Sąd posiada pełną wiedzę o rozpowszechnianiu danych pokrzywdzonej z nin. sprawy prowadzonej wcześniej z wyłączeniem jawności pod sygn. akt II K 562/17/P w tym, w ramach informacji publicznej przez uczestników postępowania (sprawa Kp 20/21), a obowiązkiem administratora danych - Sądu jest wzięcie pod uwagę między innymi ewentualnych konsekwencji dalszego przetwarzania danych pokrzywdzonej bez ich zabezpieczenia w sposób wynikający z art. 148 a § 3 k.p.k.
Skarżąca Powołując się na na te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i nakazanie Sądowi wykonanie obowiązków wynikających z art. 148 § 3 k.p.k. poprzez dokonanie anonimizacji danych osobowych oskarżycielki posiłkowej
.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Złożone zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy.
Zgodnie z art. 466 § 1 k.p.k. przepisy dotyczące zażaleń na postanowienia stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia (art. 466 § 1 k.p.k.). Z treści art. 459 k.p.k. wynika tymczasem, że środek odwoławczy w postaci zażalenia, przysługuje na postanowienia sądu zamykające drogę do wydania wyroku (§ 1), postanowienia co do środka zabezpieczającego oraz inne postanowienia - w wypadkach przewidzianych w ustawie (§ 2).
Uprawnienie do zaskarżenia zażaleniem zarządzenia dotyczy zatem wyłącznie zarządzeń zamykających drogę do wydania wyroku oraz innych zarządzeń, jeżeli przepis szczególny przewiduje możliwość ich zaskarżenia.
Zarządzenie wydane na podstawie art. 148a § 4 pkt 1 k.p.k. o odstąpieniu od anonimizacji danych nie należy do żadnej ze wskazanych kategorii. Oceny tej nie zmienia zwłaszcza bezzasadne i niemające oparcia w przepisach pouczenie stron o przysługującym im środku zaskarżenia.
W zaistniałej sytuacji, prezes sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego lub upoważniony sędzia (art. 93 § 2 k.p.k.), powinien odmówić przyjęcia zażalenia W. A. złożonego na zarządzenie o odmowie anonimizacji danych, jako niedopuszczalnego z mocy ustawy (art. 429 § 1 k.p.k.), skoro jednak tak się nie stało, Sąd Najwyższy po przeprowadzeniu analizy warunków formalnych przyjętego na mocy zarządzenia prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego z 4 marca 2022 r. (k. 1847) i przekazanego mu do rozpoznania zażalenia, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k., postanowił jak w sentencji postanowienia.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI