I KZ 24/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu o odmowie przyjęcia zażalenia pokrzywdzonego na umorzenie postępowania wykonawczego z powodu przedawnienia.
Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego na zarządzenie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, które odmówiło przyjęcia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania wykonawczego w zakresie obowiązku naprawienia szkody. Pokrzywdzony domagał się uchylenia zarządzenia, argumentując naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zarządzenie było prawidłowe, a pokrzywdzony nie jest stroną postępowania wykonawczego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego na zarządzenie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2024 r., które odmówiło przyjęcia zażalenia na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2024 r. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2024 r. WSO w Poznaniu umorzył postępowanie wykonawcze w odniesieniu do środka karnego obowiązku naprawienia szkody nałożonego na skazanego S. C., z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Pełnomocnik pokrzywdzonego wniósł zażalenie, które Prezes WSO w Poznaniu odrzucił, uznając, że pochodzi od osoby nieuprawnionej. W zażaleniu na zarządzenie Prezesa WSO, pełnomocnik podniósł zarzut obrazy przepisów postępowania, w tym art. 94 § 1 pkt 1 i 4-5 oraz § 2 k.p.k. w zw. z art. 22 § 1 k.k.w. i art. 1 § 2 k.k.w., wskazując na niewskazanie osoby wydającej zarządzenie oraz podstawy prawnej wyłączającej prawo pokrzywdzonego do zaskarżenia. Sąd Najwyższy uznał wniesione zażalenie za niezasadne. Odnosząc się do zarzutu niewskazania podmiotu wydającego zarządzenie, Sąd Najwyższy stwierdził, że na oryginale zarządzenia znajduje się oznaczenie organu i podpis Prezesa Sądu Okręgowego, co spełnia wymogi formalne. W kwestii braku merytorycznej podstawy prawnej, Sąd Najwyższy podkreślił, że z przepisów Kodeksu karnego wykonawczego wynika, iż pokrzywdzony nie jest stroną postępowania wykonawczego, a jedynie posiada pewne, ściśle określone uprawnienia. Nie jest możliwe odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k. z uwagi na autonomię k.k.w. Sąd wskazał, że WSO w Poznaniu już wcześniej informował Departament Spraw Socjalnych MON, że pokrzywdzony nie jest stroną postępowania wykonawczego i nie posiada uprawnień do wnoszenia środków odwoławczych. Wobec braku stwierdzenia okoliczności wskazujących na konieczność uchylenia zarządzenia, Sąd Najwyższy utrzymał je w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pokrzywdzony nie jest stroną postępowania wykonawczego w rozumieniu Kodeksu karnego wykonawczego i nie posiada uprawnień do wnoszenia środków odwoławczych od postanowienia o umorzeniu postępowania wykonawczego.
Uzasadnienie
Z przepisów Kodeksu karnego wykonawczego wynika, że pokrzywdzony nie jest stroną postępowania wykonawczego, a ustawa przyznaje mu jedynie pewne, ściśle określone uprawnienia. Nie jest możliwe odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego z uwagi na autonomię regulacji Kodeksu karnego wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. C. | osoba_fizyczna | skazany |
| Skarb Państwa – Minister Obrony Narodowej | organ_państwowy | pokrzywdzony |
| Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu | organ_państwowy | organ wydający zarządzenie |
Przepisy (9)
Pomocnicze
k.p.k. art. 94 § § 1 pkt 1 i 4-5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 94 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k.w. art. 22 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 1 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 1 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 168a § § 1
Kodeks karny wykonawczy
k.p.k. art. 197 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k.w. art. 19
Kodeks karny wykonawczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrzywdzony nie jest stroną postępowania wykonawczego. Zarządzenie Prezesa WSO spełnia wymogi formalne. Nie można stosować odpowiednio przepisów k.p.k. do postępowania wykonawczego w zakresie uprawnień pokrzywdzonego.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania przez niewskazanie osoby wydającej zarządzenie. Obraza przepisów postępowania przez niewskazanie podstawy prawnej wyłączającej prawo pokrzywdzonego do zaskarżenia. Niemożność kontroli zarządzenia i pozbawienie pokrzywdzonego wszelkich praw.
Godne uwagi sformułowania
z całokształtu regulacji Kodeksu karnego wykonawczego wynika, że pokrzywdzony nie jest stroną postępowania wykonawczego Nie jest przy tym możliwe odpowiednie stosowanie przepisów z Rozdz. 4 Kodeksu postępowania karnego z uwagi na autonomię unormowań Kodeksu karnego wykonawczego
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu pokrzywdzonego w postępowaniu wykonawczym oraz wymogów formalnych zarządzeń procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uprawnień pokrzywdzonego do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu postępowania wykonawczego z powodu przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego dotyczącego praw pokrzywdzonego w postępowaniu wykonawczym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy pokrzywdzony zawsze ma prawo do odwołania? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice praw w postępowaniu wykonawczym.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KZ 24/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie S. C. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 4 września 2024 r., zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego na zarządzenie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dna 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt Ko 4/24, So 8/06, o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt Ko 4/24, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt Ko 4/24, umorzył postępowanie wykonawcze w odniesieniu do środka karnego obowiązku naprawienia szkody nałożonego na S. C., skazanego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 18 października 2010 r., sygn. akt So 8/06, z uwagi na upływ terminu przedawnienia wykonania tego środka karnego. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 8 kwietnia 2024 r., pełnomocnik pokrzywdzonego Skarbu Państwa – Ministra Obrony Narodowej wniósł zażalenie. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt Ko 4/24, So 8/06, odmówił przyjęcia zażalenia z uwagi na to, że środek odwoławczy pochodzi od osoby nieuprawnionej. Na tę decyzję procesową zażalenie wniósł pełnomocnik pokrzywdzonego, podnosząc zarzut obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to art. 94 § 1 pkt 1 i 4-5 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 22 § 1 k.k.w. i art. 1 § 2 k.k.w., polegającej na niewskazaniu osoby, która wydała zarządzenie oraz podstawy prawnej wyłączającej prawo pokrzywdzonego do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu postępowania wykonawczego przy jednoczesnym stanowczym wykluczeniu jakichkolwiek uprawnień pokrzywdzonego w toku tego postępowania, co w istocie uniemożliwia kontrolę tego zarządzenia i pozbawia pokrzywdzonego wszelkich praw. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu niewskazania podmiotu, który wydał zarządzenie, zauważyć należy, że na oryginale zaskarżonego zarządzenia, zalegającego w aktach sprawy (k. 4682, t. XXV) znajduje się oznaczenie organu, który wydał tę decyzję procesową oraz podpis jego piastuna – Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu. Spełniony zatem został wymóg, o którym mowa w art. 94 § 2 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 1 k.k.w. Zdziwienie musi budzić dopatrywanie się przez autora zażalenia, uchybienia polegającego na tym, że na doręczonym mu odpisie nie wskazano nazwy organu, skoro brak tego elementu wynikał z zastąpienia podpisu poświadczeniem, iż na oryginale znajduje się właściwy podpis. W tym kontekście trzeba zauważyć, że w piśmie przewodnim do korespondencji zawierającej odpis zarządzenia wskazano na organ, który je wydał, co nie pozostawiało żadnych wątpliwości w tym zakresie. Jeśli chodzi o brak podania merytorycznej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji procesowej tj. uznania, że pokrzywdzony nie ma uprawnienia do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu postępowania wykonawczego, stwierdzić należy, że z całokształtu regulacji Kodeksu karnego wykonawczego wynika, że pokrzywdzony nie jest stroną postępowania wykonawczego, a ustawa przyznaje temu podmiotowi jedynie pewne uprawnienia, czyniąc to wprost, na zasadzie swoistego wyjątku (zob. np. art. 168a § 1 k.k.w., art. 197 § 2 k.p.k.; por. art. 19 k.k.w.). Nie jest przy tym możliwe odpowiednie stosowanie przepisów z Rozdz. 4 Kodeksu postępowania karnego z uwagi na autonomię unormowań Kodeksu karnego wykonawczego (art. 1 § 2 k.k.w.). Nie sposób było zatem wymagać od Prezesa WSO w Poznaniu, aby wskazał podstawę prawną swego stanowiska, skoro to właśnie z uwagi na brak regulacji w Kodeksie karnym wykonawczym statusu pokrzywdzonego nie jest on stroną uregulowanego tą ustawą postępowania, co zresztą powinno być wiadome pełnomocnikowi profesjonalnemu pokrzywdzonego i co zostało przekazane do wiadomości we wcześniejszej korespondencji ze strony Sądu do Departamentu Spraw Socjalnych MON, którego pracownik występował jako pełnomocnik pokrzywdzonego. W piśmie z dnia 28 marca 2024 r. (k. 4662, t. XXV) Woskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu poinformował bowiem Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych MON, że pokrzywdzony w postępowaniu wykonawczym nie jest stroną, nie zawiadamia się go o posiedzeniach ani też nie posiada on uprawnień do wnoszenia środków odwoławczych. Wobec niestwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [PGW] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI