Orzeczenie · 2023-07-11

I KZ 19/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-07-11
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegogravameninteres prawnyśrodek odwoławczySąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy J. K. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 marca 2023 r. (sygn. akt Żo 7/21). Sąd pierwszej instancji zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawca wniósł zażalenie, podnosząc, że zasądzenie tej kwoty nie ma podstaw materialnych, ponieważ pełnomocnik nie był w sprawie ustanowiony. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 430 § 1 k.p.k., postanowił pozostawić zażalenie bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na braku tzw. gravamen po stronie wnioskodawcy. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że gravamen, czyli interes prawny w zaskarżeniu, jest przesłanką formalnoprocesową, która oznacza naruszenie prawnie chronionego dobra uczestnika procesu. W tym przypadku, zmiana zaskarżonego postanowienia w kierunku postulowanym przez wnioskodawcę oznaczałaby orzeczenie na jego niekorzyść, co wyklucza posiadanie przez niego interesu prawnego w zaskarżeniu. W związku z tym, zażalenie jako wniesione przez osobę nieuprawnioną, nie mogło zostać merytorycznie rozpoznane.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia gravamen jako przesłanki formalnoprocesowej zaskarżenia w postępowaniu karnym, szczególnie w kontekście kosztów zastępstwa procesowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarżący kwestionuje przyznanie mu świadczenia.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wnioskodawca posiada interes prawny (gravamen) do zaskarżenia postanowienia o przyznaniu mu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, jeśli postulowana przez niego zmiana orzeczenia byłaby dla niego niekorzystna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawca nie posiada interesu prawnego (gravamen) do zaskarżenia postanowienia o przyznaniu mu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, jeśli postulowana przez niego zmiana orzeczenia byłaby dla niego niekorzystna.

Uzasadnienie

Gravamen jest formalną przesłanką zaskarżenia, oznaczającą naruszenie prawnie chronionego dobra. Jeśli zmiana orzeczenia na korzyść skarżącego oznaczałaby w rzeczywistości orzeczenie na jego niekorzyść, nie można mówić o posiadaniu interesu prawnego w zaskarżeniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić zażalenie bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za koszty

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 425 § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten określa tzw. gravamen (czyli uciążliwość orzeczenia dla zainteresowanego), który pełni funkcję przesłanki zaskarżenia, czyli takiego warunku, który samodzielnie i niezależnie od innych elementów powinien wystąpić, aby doszło do skutecznego zaskarżenia rozstrzygnięcia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak gravamen wnioskodawcy do zaskarżenia postanowienia.

Odrzucone argumenty

Zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwoty 240 złotych z tytułu ustanowienia w sprawie pełnomocnika nie ma podstaw materialnych, ponieważ pełnomocnik nie był ustanowiony.

Godne uwagi sformułowania

gravamen wnioskodawcy do zaskarżenia przedmiotowej decyzji • Gravamen oznacza naruszenie jakiegokolwiek prawnie chronionego dobra uczestnika procesu na skutek wydania przez organ procesowy decyzji o określonej treści. • skarżący wnosi zażalenie w kierunku dla siebie niekorzystnym, co pozostaje w opozycji do art. 425 § 3 k.p.k.

Skład orzekający

Adam Roch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia gravamen jako przesłanki formalnoprocesowej zaskarżenia w postępowaniu karnym, szczególnie w kontekście kosztów zastępstwa procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarżący kwestionuje przyznanie mu świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia procesowego pojęcia gravamen, ale jej faktyczny stan jest bardzo prosty i dotyczy niewielkiej kwoty, co ogranicza jej ogólną atrakcyjność.

Czy można zaskarżyć coś, co jest dla nas korzystne, bo chcemy więcej? Sąd Najwyższy wyjaśnia pojęcie 'gravamen'.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst