I KZ 18/24

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie skazanego J. J. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2024 r. (sygn. akt I KO 6/24), którym odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Postępowanie pierwotnie zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1971 r. (sygn. akt Rw. 593/71), który zmieniał wyrok Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 1971 r. (sygn. akt So-75/71). Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie wskazuje, że skazany nie wskazał w swoim wniosku żadnych podstaw wznowieniowych wynikających z przepisów art. 540, 540a lub 540b k.p.k. W zażaleniu również nie przedstawiono okoliczności uzasadniających wznowienie, a jedynie ogólne stwierdzenie o niesprawiedliwości orzeczeń. Skazany uzupełnił argumentację, podając, że jego żona i córka złożyły fałszywe zeznania, które były jedynymi dowodami. Sąd podkreślił, że instytucja unieważnienia wyroku jest ograniczona do specyficznych przypadków określonych w ustawie o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, a sprawa wnioskodawcy do nich nie należy. Nie ma możliwości unieważniania wyroków na gruncie przepisów k.p.k. W przypadku wznowienia postępowania, przesłanka popełnienia przestępstwa w związku z postępowaniem (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.) wymaga stwierdzenia tego faktu prawomocnym wyrokiem (art. 541 § 1 k.p.k.), co po ponad 50 latach jest niemożliwe ze względu na przedawnienie. Skazany nie przedstawił też nowych dowodów. Sąd zasugerował, że jeśli skazany uważa, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, powinien rozważyć złożenie wniosku o kasację do Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich, zgodnie z art. 521 k.p.k.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający