I KZ 18/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy mjr J.K. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. akt Kp (Ar) (…), o zastosowaniu wobec podejrzanego tymczasowego aresztowania. Podejrzanemu zarzucono popełnienie przestępstw z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 265 § 1 k.k. i w zw. z art. 12 k.k. (przekroczenie uprawnień i ujawnienie informacji niejawnych), a także z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 265 § 1 k.k. w zb. z art. 276 k.k. (nie dopełnienie obowiązków, przekroczenie uprawnień, ujawnienie informacji niejawnych) oraz z art. 263 § 2 k.k. (nielegalne posiadanie amunicji). Wojskowy Sąd Okręgowy pierwotnie nie uwzględnił wniosku prokuratora o zastosowanie tymczasowego aresztowania, jednak po rozpoznaniu zażalenia prokuratora, zmienił swoje postanowienie i zastosował areszt na okres 3 miesięcy. Obrońca podejrzanego wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących konieczności stosowania najsurowszego środka zapobiegawczego, nieuzasadnione przyjęcie możliwości matactwa oraz błędną interpretację przesłanki surowej kary. Sąd Najwyższy, analizując zarzuty, przyznał rację obronie co do prawnej interpretacji art. 258 § 2 k.k., wskazując, że samo odwołanie się do górnej granicy zagrożenia karą nie jest wystarczające. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy uznał, że Wojskowy Sąd Okręgowy prawidłowo wykazał istnienie ogólnej przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania, wskazując na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanych czynów i początkową fazę postępowania, co uzasadnia obawę utrudniania śledztwa. Sąd Najwyższy nie uznał za zasadny zarzutu dotyczącego upływu czasu ani zarzutu, że środki wolnościowe nie spełniłyby funkcji prewencyjnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 258 § 2 k.p.k., zwłaszcza w kontekście grożącej surowej kary i wczesnej fazy postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w dyskusji o stosowaniu najsurowszych środków zapobiegawczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy samo odwołanie się do górnej granicy zagrożenia karą jest wystarczającą przesłanką do zastosowania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 258 § 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo odwołanie się do górnej granicy zagrożenia karą nie jest wystarczające. Wymagane jest ustalenie na podstawie okoliczności konkretnej sprawy i uprawdopodobnienia, że oskarżonemu rzeczywiście grozi surowa kara.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza szczególne domniemanie istnienia obawy utrudniania postępowania z uwagi na grożącą surową karę, ale może stanowić podstawę zastosowania aresztu tylko przy spełnieniu ogólnych przesłanek z art. 249 § 1 k.p.k. oraz subsydiarnego charakteru środka zapobiegawczego z art. 257 § 1 k.p.k.
Czy w sytuacji, gdy postępowanie karne znajduje się we wczesnej fazie, a zebrane dowody wskazują na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanych czynów, można zastosować tymczasowe aresztowanie z obawy utrudniania śledztwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postępowanie jest we wczesnej fazie, nie przeprowadzono istotnych dowodów, a dowody rzeczowe wskazują na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynów, uzasadnione jest stwierdzenie obawy utrudniania śledztwa przez podejrzanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że początkowa faza postępowania i nieprzeprowadzenie istotnych dowodów, zwłaszcza osobowych i rzeczowych, uzasadniają obawę utrudniania śledztwa przez podejrzanego, który może wpływać na zeznania świadków.
Czy zastosowanie tymczasowego aresztowania jest uzasadnione, gdy podejrzanemu grozi surowa kara pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są ogólne przesłanki stosowania środków zapobiegawczych i subsydiarny charakter środka izolacyjnego, a także gdy istnieją szczególne przesłanki wskazane w art. 258 § 2 k.p.k., w tym obawa utrudniania postępowania związana z grożącą surową karą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 258 § 2 k.p.k. stanowi szczególną podstawę stosowania tymczasowego aresztowania, ale wymaga spełnienia ogólnych przesłanek oraz subsydiarnego charakteru środka izolacyjnego. W tej sprawie, zebrane dowody i wczesna faza postępowania uzasadniały obawę utrudniania śledztwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| mjr J.K. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Prokurator | organ_państwowy | prokurator |
| Obrońca podejrzanego | inne | obrońca |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 231 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 265 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 276
Kodeks karny
k.k. art. 263 § § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 250 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 249 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 258 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 258 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 251 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 257 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.o.i.n. art. 8
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania kancelarii tajnych oraz sposobu i trybu przetwarzania informacji niejawnych
Zarządzenie Szefa Służby […] z dnia 13 maja 2011 r. w sprawie szczególnego sposobu organizacji i funkcjonowania kancelarii tajnych oraz komórek organizacyjnych innych niż kancelaria tajna odpowiedzialnych za przetwarzanie informacji niejawnych oraz doboru i stosowania środków bezpieczeństwa fizycznego w Służbie […]
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zebrane dowody, w szczególności rzeczowe, wskazują na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów. • Postępowanie przygotowawcze znajduje się we wczesnej fazie, nie przeprowadzono istotnych dowodów, co uzasadnia obawę utrudniania śledztwa. • Zastosowanie środków wolnościowych nie spełniłoby w niezbędnym zakresie funkcji prewencyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 251 § 3 k.p.k. w związku z art. 257 § 1 k.p.k. przez zaniechanie obowiązku rozważenia, czy nie jest wystarczające zastosowanie innego wolnościowego środka zapobiegawczego. • Naruszenie art. 258 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 251 § 3 k.p.k. przez nieuzasadnione przyjęcie, że podejrzany mógłby w sposób niedozwolony wpływać na postępowanie. • Naruszenie art. 258 § 2 k.p.k. przez nieuzasadnione przyjęcie, że przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania stanowi samodzielną przesłankę jego zastosowania.
Godne uwagi sformułowania
nie jest zatem wystarczające odwołanie się do górnej granicy ustawowego zagrożenia karą przewidzianego w przepisie części szczególnej Kodeksu karnego i to trafnie podniósł w zażaleniu skarżący, a wymagane jest ustalenie na podstawie okoliczności konkretnej sprawy i uprawdopodobnienia w stopniu, o którym mowa w art. 249 k.p.k., że oskarżonemu w konkretnej sprawie rzeczywiście grozi surowa kara. • Tak sformułowany art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza szczególne domniemanie istnienia obawy, że oskarżony, z uwagi na grożącą mu, w konkretnej sprawie, surową karę, będzie bezprawnie utrudniał postępowania, co może stanowić, samodzielną przesłankę szczególną stosowania tymczasowego aresztowania • twierdzenie zawarte w zażaleniu o gotowości pełnej współpracy podejrzanego z organami ścigania pozostaje na razie w sferze deklaratoryjnej.
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 258 § 2 k.p.k., zwłaszcza w kontekście grożącej surowej kary i wczesnej fazy postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w dyskusji o stosowaniu najsurowszych środków zapobiegawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy poważnych przestępstw związanych z bezpieczeństwem państwa (informacje niejawne) i dotyka kwestii stosowania tymczasowego aresztowania, co jest zawsze interesujące dla prawników procesowych.
“Sąd Najwyższy o tymczasowym aresztowaniu: czy groźba surowej kary wystarczy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.