I KZ 17/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenia prokuratora i uniewinnionego M.B. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie dotyczące kosztów procesu. Po uniewinnieniu M.B. przez Wojskowy Sąd Okręgowy, a następnie utrzymaniu wyroku w mocy przez Sąd Najwyższy, M.B. wnioskował o zwrot poniesionych kosztów. Sąd pierwszej instancji początkowo zasądził tylko część wnioskowanej kwoty, co zostało uchylone przez Sąd Najwyższy z uwagi na potrzebę zwrotu rzeczywiście poniesionych wydatków. W ponownym postępowaniu Wojskowy Sąd Okręgowy zasądził 28.782 zł za obrońcę i 146,70 zł za parkingi, nie uwzględniając kosztów przejazdu i utraty wartości pojazdu. Prokurator zaskarżył postanowienie w części dotyczącej kosztów obrońcy, zarzucając przekroczenie maksymalnej stawki. M.B. również zaskarżył postanowienie, kwestionując nieuwzględnienie jego żądań. Sąd Najwyższy uznał zażalenie prokuratora za częściowo zasadne, stwierdzając, że zwrot kosztów obrony z wyboru jest limitowany sześciokrotnością stawki minimalnej, co dało kwotę 25.200 zł. Jednocześnie Sąd Najwyższy zasądził zwrot kosztów przejazdu (2.587,50 zł) i opłat parkingowych (146,70 zł), uznając oświadczenie wnioskodawcy oparte na ryczałcie za wystarczające do udokumentowania tych wydatków. Ostatecznie Sąd Najwyższy zmienił postanowienie, zasądzając łącznie 27.934,20 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie limitów zwrotu kosztów obrony z wyboru przez Skarb Państwa po uniewinnieniu oraz dopuszczalność zwrotu kosztów przejazdu na podstawie oświadczenia opartego na ryczałcie.
Dotyczy spraw karnych z oskarżenia publicznego, w których nastąpiło uniewinnienie.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest maksymalna wysokość zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru, które ponosi Skarb Państwa po uniewinnieniu oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zwrot kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru przez Skarb Państwa jest limitowany sześciokrotnością stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, z uwzględnieniem nakładu pracy adwokata, wartości przedmiotu sprawy i zawiłości sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepisy Prawa o adwokaturze oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które przewidują limitowanie wysokości opłat za czynności adwokackie, nieprzekraczające sześciokrotności stawki minimalnej, z uwzględnieniem konkretnych przesłanek.
Czy oświadczenie strony o poniesionych kosztach przejazdu i opłat parkingowych, oparte na ryczałcie, jest wystarczające do ich zwrotu przez Skarb Państwa po uniewinnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie strony wskazujące na poniesione koszty z odwołaniem się do ryczałtu, nawiązującego do przepisów o zwrocie kosztów podróży, jest wystarczające z punktu widzenia określoności żądania, pod warunkiem udokumentowania liczby przejazdów i odległości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie wnioskodawcy dotyczące kosztów przejazdu i opłat parkingowych, oparte na ryczałcie, jest wystarczające do zasądzenia zwrotu tych wydatków, ponieważ ryczałt ten obejmuje koszty paliwa i eksploatacji pojazdu, a wnioskodawca wykazał liczbę przejazdów i odległość.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | uniewinniony |
| Prokurator | organ_państwowy | skarżący |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny za koszty |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 616 § 1
Kodeks postępowania karnego
Do kosztów procesu należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia jednego obrońcy lub pełnomocnika.
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
W razie uniewinnienia oskarżonego, w sprawach z oskarżenia publicznego koszty procesu ponosi Skarb Państwa.
Dz. U. 2023. 1964 ze zm. art. 15 § 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Wysokość opłaty należnej obrońcy w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy, ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki, ani wartości przedmiotu sprawy – przy uwzględnieniu takich okoliczności jak: niezbędny nakład pracy adwokata, wartość przedmiotu sprawy, wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, rodzaj i zawiłość sprawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo o adwokaturze art. 16 § 2
Ustawa Prawo o adwokaturze
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej Rady Radców Prawnych, może określić, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości, stanowiących podstawę do zasądzenia przez sądy kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich.
k.p.k. art. 618 § j
Kodeks postępowania karnego
Należności przysługujące stronie w związku z jej udziałem w postępowaniu przyznaje się w wysokości przewidzianej dla świadków.
k.p.k. art. 618 § a
Kodeks postępowania karnego
Zwrot kosztów podróży obejmuje nie tylko koszty paliwa, ale także koszty eksploatacji pojazdu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwrot kosztów obrony z wyboru powinien być limitowany sześciokrotnością stawki minimalnej. • Oświadczenie strony o kosztach przejazdu i opłat parkingowych, oparte na ryczałcie, jest wystarczające do ich zwrotu.
Odrzucone argumenty
Pełny zwrot kosztów obrony z wyboru, bez limitu sześciokrotności stawki minimalnej. • Zwrot kosztów przejazdu na podstawie ryczałtu bez konieczności przedstawiania faktur za paliwo. • Zwrot kosztów utraty wartości pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
brak jest jakichkolwiek podstaw do limitowania odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu rekompensowania przez uniewinnioną stronę wydatków na ustanowienie jednego obrońcy w sprawie • zwrot rzeczywiście poniesionych wydatków • zasądzona kwota nie może przekroczyć wynikającej z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) górnej granicy, wyznaczonej dla danej sprawy sześciokrotnością stawki minimalnej • zwrot kosztów podróży – obejmuje nie tylko koszty paliwa, ale także koszty eksploatacji pojazdu
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie limitów zwrotu kosztów obrony z wyboru przez Skarb Państwa po uniewinnieniu oraz dopuszczalność zwrotu kosztów przejazdu na podstawie oświadczenia opartego na ryczałcie."
Ograniczenia: Dotyczy spraw karnych z oskarżenia publicznego, w których nastąpiło uniewinnienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne aspekty zwrotu kosztów po uniewinnieniu, co jest istotne dla prawników i osób postronnych. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy dotyczące kosztów obrony z wyboru.
“Po uniewinnieniu: ile naprawdę odzyskasz za obrońcę i dojazd?”
Dane finansowe
zwrot wydatków: 27 934,2 PLN
koszty obrońcy: 25 200 PLN
koszty przejazdu i opłat parkingowych: 2734,2 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.