I KZ 17/22

Sąd Najwyższy2022-03-09
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
postępowanie karnesąd najwyższyzażalenieprzywrócenie terminuuzasadnienie wyrokuwyłączenie sędziegoart. 40 k.p.k.art. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, stwierdzając naruszenie przepisów o wyłączeniu sędziego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku i uzasadnienia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie z urzędu, wskazując na bezwzględną przyczynę odwoławczą. Stwierdzono, że sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu odwoławczego, nie mógł orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o jego uzasadnienie, co stanowiło naruszenie art. 40 § 3 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy D. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 3 stycznia 2022 r., sygn. akt II AKa (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku i uzasadnienia. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W., który oddalił wniosek D. S. o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Wnioskodawca ani jego pełnomocnik nie złożyli w terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu II instancji. W dniu 23 grudnia 2021 r. złożono wniosek o przywrócenie terminu. Postanowieniem z 3 stycznia 2022 r. Sąd Apelacyjny odmówił przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy, niezależnie od granic zaskarżenia i zarzutów, uchylił zaskarżone postanowienie z urzędu, stwierdzając bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. Wyjaśniono, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tej kasacji. W tej sprawie ten sam sędzia, który orzekał w składzie wydającym wyrok Sądu Apelacyjnego, orzekał również w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie tego wyroku. Sąd Najwyższy podkreślił, że zakaz ten dotyczy wszystkich rozstrzygnięć formalnych, w tym odmowy przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia. W związku z tym stwierdzono, że sędzia był wyłączony z mocy prawa od orzekania w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia taki jest wyłączony z mocy prawa od orzekania w tej sprawie na podstawie art. 40 § 3 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zakaz orzekania przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia, dotyczy również rozstrzygnięć formalnych, takich jak przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie. W tej sprawie sędzia orzekający w przedmiocie przywrócenia terminu był członkiem składu, który wydał zaskarżony wyrok, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tej kasacji, a zakaz ten obejmuje również rozstrzygnięcia formalne, w tym odmowę przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 126 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia orzekający w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku był wyłączony z mocy prawa na podstawie art. 40 § 3 k.p.k., ponieważ brał udział w wydaniu tego wyroku.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia (...) zaskarżonego w trybie kasacji (...), nie może orzekać co do tej kasacji zakaz ten nie jest ograniczony do oceny merytorycznej zasadności kasacji, lecz odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć, które dotyczą formalnych warunków jej dopuszczalności

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście wniosków o uzasadnienie orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny, który doprowadził do uchylenia postanowienia przez Sąd Najwyższy. Podkreśla znaczenie ścisłego przestrzegania przepisów o wyłączeniu sędziego.

Sąd Najwyższy: Sędzia nie może orzekać w sprawie, w której sam wydał wyrok!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KZ 17/22
POSTANOWIENIE
Dnia 9 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 09 marca 2022 r.,
w sprawie
D. S.
o odszkodowanie i zadośćuczynienie,
zażalenia wnioskodawcy, na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…),
z dnia 03 stycznia 2022 r., sygn. akt II AKa (…),
w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku i uzasadnienia
postanowił:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać
Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego
rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II AKa (…) utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia , sygn. akt III Ko (…) oddalający wniosek D. S. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za działalność niepodległościową.
Wnioskodawca ani jego pełnomocnik nie złożyli w terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie im uzasadnienia wyroku Sądu II instancji.  W dniu 23 grudnia 2021 r. wnioskodawca złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…).
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r. Sąd Apelacyjny w (…) na podstawie art. 126 § 1 k.p.k. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku i uzasadnienia w sprawie o sygn. akt II AKa (...).
Na to postanowienie zażalenie złożył skazany wskazując w uzasadnieniu, że nie zgadza się z jego treścią.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych w zażaleniu zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, zaskarżone postanowienie należało uchylić z urzędu wobec wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k.
W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego zostało wydane przez jednoosobowy skład Sądu Apelacyjnego w (…) w osobie SSA W. P.. Jak wynika z akt sprawy, ten sam sędzia, jako sprawozdawca, był członkiem składu orzekającego, który wydał wyżej wskazany wyrok z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II AKa (...).
Tymczasem, jak wynika z treści art. 40 § 3 k.p.k., „sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia (…) zaskarżonego w trybie kasacji (…), nie może orzekać co do tej kasacji”. Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreślał, że zakaz ten nie jest ograniczony do oceny merytorycznej zasadności kasacji, lecz odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć, które dotyczą formalnych warunków jej dopuszczalności i których skutkiem może być niedopuszczenie do merytorycznego rozpoznania kasacji.  W katalogu tych rozstrzygnięć mieści się również odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 stycznia 2017 r., II KZ 48/16, LEX nr 218862 wraz z powołanym w nim orzecznictwem; z dnia 15 lutego 2018 r., II KZ 2/18, LEX nr 2449787).
Stwierdzić więc należy, że sędzia SA W. P., jako sędzia orzekający w składzie, który wydał wyrok Sądu odwoławczego, był na podstawie art. 40 § 3 k.p.k., tj. z mocy prawa, wyłączony od orzekania w sprawie w przedmiocie ewentualnego przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, gdyż w istocie do tego sprowadzało się przywrócenie terminy w tej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI