Orzeczenie · 2026-03-18

I KZ 14/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjakara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenieniedopuszczalnośćprawo procesoweprawo materialnesąd najwyższysąd okręgowysąd rejonowy

Sprawa dotyczy zażalenia obrońcy skazanego P.Ł. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w Poznaniu o odmowie przyjęcia kasacji. Kasacja została wniesiona od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący P.Ł. za oszustwo (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.) na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat. Obrońca w kasacji zarzucała naruszenie prawa materialnego. Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji, stwierdzając jej niedopuszczalność z mocy ustawy, zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., ponieważ orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w kasacji nie wskazano na istnienie uchybień przewidzianych w art. 439 k.p.k. Obrońca w zażaleniu podniosła zarzut rażącej obrazy prawa procesowego, w tym naruszenia art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. poprzez błędne uznanie, że udział obrońcy nie był obowiązkowy. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 523 § 4 k.p.k. (uchybienia z art. 439 k.p.k. lub kasacja podmiotów szczególnych). W niniejszej sprawie skazany otrzymał karę z warunkowym zawieszeniem, a w kasacji nie podniesiono zarzutów z art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy zaznaczył, że zarzuty podniesione w zażaleniu, dotyczące naruszenia przepisów procesowych, nie mogły wpłynąć na ocenę prawidłowości zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, gdyż nie były skierowane przeciwko temu zarządzeniu, a ponadto powinny być podniesione w samej kasacji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, w szczególności w kontekście orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia kasacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja na korzyść może być wniesiona w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, gdy nie podniesiono zarzutów z art. 439 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja na korzyść jest niedopuszczalna z mocy ustawy w takim przypadku, zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 523 § 4 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na literalne brzmienie art. 523 § 2 k.p.k., który ogranicza możliwość wniesienia kasacji na korzyść do przypadków skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, chyba że występują uchybienia bezwzględne (art. 439 k.p.k.) lub inne szczególne okoliczności wskazane w ustawie.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, podniesione w zażaleniu na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, mogą wpłynąć na ocenę tego zarządzenia, jeśli nie zostały podniesione w samej kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie zarzuty nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, a ponadto powinny być podniesione w samej kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazuje, że przedmiotem kontroli w postępowaniu zażaleniowym jest zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, a nie wyrok sądu odwoławczego. Ponadto, zarzuty procesowe powinny być podniesione w nadzwyczajnym środku zaskarżenia, jakim jest kasacja.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania w mocy zarządzenia)

Strony

NazwaTypRola
P.Ł.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestie związane z odmową przyjęcia kasacji.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy dopuszczalności środków zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie z § 2 nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadku określonym w art. 521 k.p.k.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, których wystąpienie może stanowić podstawę do wniesienia kasacji mimo ograniczeń.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub inne podmioty w określonych sytuacjach.

k.p.k. art. 79 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których udział obrońcy w postępowaniu jest obowiązkowy.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym obowiązek obrony.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Definiuje przestępstwo oszustwa.

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

Określa zasady odpowiedzialności za ciąg przestępstw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ skazany otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w kasacji nie wskazano uchybień z art. 439 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia przepisów procesowych (art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k.) w zażaleniu na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania • zarzut wystąpienia jakiegokolwiek uchybienia z art. 439 k.p.k. nie został podniesiony • nie jest to zarzut skierowany przeciwko wydanemu zarządzeniu o odmowie przyjęcia kasacji • taki zarzut powinien być postawiony w samej kasacji

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, w szczególności w kontekście orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia proceduralne w zakresie wnoszenia kasacji w sprawach karnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst