I KZ 14/26

Sąd Najwyższy2026-03-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjakara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenieniedopuszczalnośćprawo procesoweprawo materialnesąd najwyższysąd okręgowysąd rejonowy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy, ponieważ orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w kasacji nie wskazano uchybień bezwzględnych.

Obrońca skazanego P.Ł. złożyła kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie prawa materialnego. Przewodniczący Wydziału Karnego Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy, gdyż skazany otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w kasacji nie podniesiono zarzutów z art. 439 k.p.k. Obrońca wniosła zażalenie, podnosząc m.in. naruszenie przepisów procesowych dotyczących obowiązku obrony. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, podkreślając, że kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w ściśle określonych przypadkach, a podniesione w zażaleniu argumenty nie mogły wpłynąć na ocenę prawidłowości zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji.

Sprawa dotyczy zażalenia obrońcy skazanego P.Ł. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w Poznaniu o odmowie przyjęcia kasacji. Kasacja została wniesiona od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący P.Ł. za oszustwo (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.) na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat. Obrońca w kasacji zarzucała naruszenie prawa materialnego. Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji, stwierdzając jej niedopuszczalność z mocy ustawy, zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., ponieważ orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w kasacji nie wskazano na istnienie uchybień przewidzianych w art. 439 k.p.k. Obrońca w zażaleniu podniosła zarzut rażącej obrazy prawa procesowego, w tym naruszenia art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. poprzez błędne uznanie, że udział obrońcy nie był obowiązkowy. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 523 § 4 k.p.k. (uchybienia z art. 439 k.p.k. lub kasacja podmiotów szczególnych). W niniejszej sprawie skazany otrzymał karę z warunkowym zawieszeniem, a w kasacji nie podniesiono zarzutów z art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy zaznaczył, że zarzuty podniesione w zażaleniu, dotyczące naruszenia przepisów procesowych, nie mogły wpłynąć na ocenę prawidłowości zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, gdyż nie były skierowane przeciwko temu zarządzeniu, a ponadto powinny być podniesione w samej kasacji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja na korzyść jest niedopuszczalna z mocy ustawy w takim przypadku, zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 523 § 4 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na literalne brzmienie art. 523 § 2 k.p.k., który ogranicza możliwość wniesienia kasacji na korzyść do przypadków skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, chyba że występują uchybienia bezwzględne (art. 439 k.p.k.) lub inne szczególne okoliczności wskazane w ustawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania w mocy zarządzenia)

Strony

NazwaTypRola
P.Ł.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestie związane z odmową przyjęcia kasacji.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy dopuszczalności środków zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie z § 2 nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadku określonym w art. 521 k.p.k.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, których wystąpienie może stanowić podstawę do wniesienia kasacji mimo ograniczeń.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub inne podmioty w określonych sytuacjach.

k.p.k. art. 79 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których udział obrońcy w postępowaniu jest obowiązkowy.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym obowiązek obrony.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Definiuje przestępstwo oszustwa.

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

Określa zasady odpowiedzialności za ciąg przestępstw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ skazany otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w kasacji nie wskazano uchybień z art. 439 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia przepisów procesowych (art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k.) w zażaleniu na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania zarzut wystąpienia jakiegokolwiek uchybienia z art. 439 k.p.k. nie został podniesiony nie jest to zarzut skierowany przeciwko wydanemu zarządzeniu o odmowie przyjęcia kasacji taki zarzut powinien być postawiony w samej kasacji

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, w szczególności w kontekście orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia proceduralne w zakresie wnoszenia kasacji w sprawach karnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KZ 14/26
POSTANOWIENIE
Dnia 18 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie P.Ł.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 18 marca 2026 r.
zażalenia obrońcy skazanego
na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt IV WKK 64/25, o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt IV Ka 560/25,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt IV Ka 560/25, Sąd Okręgowy w Poznaniu utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt II K 709/24, którym to wyrokiem P.Ł. skazany został za czyny z art. 286 § 1 k.k., popełnione w warunkach ciągu przestępstw określonego w art. 91 § 1 k.k., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres próby 2 lat.
Kasację od tego wyroku wniosła obrońca skazanego podnosząc w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 286 § 1 k.k. (pkt. 1 i 2 kasacji) oraz art. 91 § 1 k.k. (pkt 3 kasacji).
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie wyroków sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt IV WKK 64/25, Przewodniczący Wydziału IV Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w Poznaniu odmówił przyjęcia tej kasacji stwierdzając, że jest ona niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w kasacji nie wskazano istnienia uchybienia przewidzianego w art. 439 k.p.k.
Zarządzenie to zaskarżyła obrońca skazanego. W złożonym zażaleniu zarzuciła „
rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku przez naruszenie art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. poprzez błędne uznanie, że udział obrońcy nie był obowiązkowy w rozprawie przed Sądem Okręgowym oraz błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodziły przesłanki obrony obligatoryjnej, a w konsekwencji przeprowadzenie rozprawy i wydanie wyroku pod nieobecność obrońcy oskarżonego”. W konkluzji wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia Sądu Okręgowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie obrońcy jest niezasadne i to w sposób oczywisty.
Z przepisu art. 523 § 2 k.p.k. wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 523 § 4 pkt 1 i 2 k.p.k. Zgodnie z tą regulacją, ograniczenie z § 2 art. 523 k.p.k. nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadku określonym w art. 521 k.p.k., a więc kasacji podmiotów szczególnych.
Bezspornym jest, że P.Ł. skazany został na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w samej kasacji zarzut wystąpienia jakiegokolwiek uchybienia z art. 439 k.p.k. nie został podniesiony, ponieważ wskazano w niej wyłącznie na naruszenie przepisów prawa materialnego.
Żadnego znaczenia nie ma w związku z tym formułowane obecnie w zażaleniu twierdzenie o naruszeniu na etapie postępowania odwoławczego art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k., co w zamyśle skarżącej miało niewątpliwie świadczyć o wystąpieniu w toku tego postępowania bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Nie jest to – po pierwsze – zarzut skierowany przeciwko wydanemu zarządzeniu o odmowie przyjęcia kasacji, a to przecież ta decyzja procesowa a nie wyrok Sądu odwoławczego są przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego.
Po drugie, taki zarzut powinien być – niezależnie od jego zasadności lub niezasadności – postawiony w samej kasacji, co przecież wobec jednoznacznej treści nadzwyczajnego środka zaskarżenia nie miało miejsca.
Z tych względów zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, stwierdzające niedopuszczalność z mocy z mocy ustawy tak sformułowanej kasacji, jest jak najbardziej prawidłowe i znajduje podstawę prawną w przepisach art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k.
[WB]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę