I KZ 10/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie na odmowę wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia kasacji, uznając niedopuszczalność środka odwoławczego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie G. L. na zarządzenie Sądu Rejonowego w P., które odmówiło wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia kasacji od postanowienia o umorzeniu śledztwa. Sąd Najwyższy uznał, że na odmowę wyznaczenia pełnomocnika do sporządzenia kasacji nie przysługuje środek odwoławczy, zgodnie z art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. Pomimo wadliwego pouczenia przez sąd niższej instancji, zażalenie zostało pozostawione bez rozpoznania jako niedopuszczalne.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wniesione przez G. L. na zarządzenie Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 września 2021 r., które odmówiło wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia kasacji od postanowienia o umorzeniu śledztwa. Sąd Rejonowy uzasadnił odmowę tym, że w przypadku umorzenia postępowania przygotowawczego w fazie in rem, kasacja nie przysługuje. G. L. złożyła zażalenie, domagając się wniesienia skargi kasacyjnej i wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k., stwierdził, że na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji środek odwoławczy nie przysługuje. Przepis ten stanowi lex specialis wobec przepisów przewidujących zażalenie na odmowę wyznaczenia obrońcy lub pełnomocnika z urzędu w innych postępowaniach. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet wadliwe pouczenie przez sąd niższej instancji nie może przyznać uprawnienia, którego przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują. Wobec niedopuszczalności zażalenia, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k., pozostawił je bez rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji środek odwoławczy nie przysługuje.
Uzasadnienie
Przepis art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. stanowi lex specialis i wyłącza możliwość wniesienia zażalenia na odmowę wyznaczenia pełnomocnika do sporządzenia kasacji. Nawet wadliwe pouczenie przez sąd niższej instancji nie tworzy uprawnienia do wniesienia niedopuszczalnego środka odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie zażalenia bez rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. L. | osoba_fizyczna | skarżąca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 528 § 1
Kodeks postępowania karnego
Na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji środek odwoławczy nie przysługuje.
Pomocnicze
k.p.k. art. 430 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd pozostawia bez rozpoznania środek odwoławczy niedopuszczalny z mocy ustawy.
k.p.k. art. 429 § 1
Kodeks postępowania karnego
Środek odwoławczy jest niedopuszczalny, jeżeli ustawa stanowi inaczej.
k.p.k. art. 81 § 1a
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący zażalenia na odmowę wyznaczenia obrońcy i pełnomocnika z urzędu, który jest mniej szczególny niż art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k.
k.p.k. art. 88 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący wyznaczenia obrońcy i pełnomocnika z urzędu.
k.p.k. art. 430 § 2
Kodeks postępowania karnego
Na postanowienie w przedmiocie pozostawienia środka odwoławczego bez rozpoznania nie przysługuje środek odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność zażalenia na odmowę wyznaczenia pełnomocnika do sporządzenia kasacji na podstawie art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
Przepis powyższy stanowi lex specialis wobec przepisu przewidującego zażalenie na tożsamą decyzję w toku postępowania innego, aniżeli tzw. postępowanie okołokasacyjne Mimo oczywistej wadliwości pouczenia, nie mogło to jednak skutkować przyznaniem uprawnienia, którego przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują
Skład orzekający
Igor Zgoliński
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niedopuszczalności środków odwoławczych w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście odmowy wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia kasacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kasacją od postanowienia o umorzeniu śledztwa i odmową wyznaczenia pełnomocnika z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z niedopuszczalnością środka odwoławczego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy kasacja jest niemożliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I KZ 10/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 lutego 2022 r. w sprawie zażalenia wniesionego przez G. L. , na zarządzenie sędziego Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt VIII Kp (…), odmawiające wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia kasacji od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt VIII Kp (…), utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora w przedmiocie umorzenia śledztwa, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 i art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. postanowił: pozostawić zażalenie bez rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono wyznaczenia G. L. pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia kasacji, powołując się na to, że w uwarunkowaniach procesowych niniejszej sprawy, dotyczącej umorzenia postępowania przygotowanego w fazie in rem kasacja nie przysługuje żadnemu z podmiotów, nawet określonym w art. 521 § 1 k.p.k. Jednocześnie zarządzono doręczenie G. L. odpisu powyższego zarządzenia z pouczeniem, że przysługuje od niego zażalenie do Sądu Okręgowego w P. za pośrednictwem Sądu Rejonowego w P. w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia (k. 126 akt II Kp (…) ). Zarządzenie wraz z pouczeniem odebrane zostało przez adresatkę w dniu 21 września 2021 r. (k. 132). W dniu 28 września 2021 r. złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie, w którym między innymi domagała się wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie oraz wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do dokonania tej czynności procesowej w jej imieniu (k. 130). Zażalenie to, wraz z aktami sprawy, przesłane zostało do Sądu Najwyższego z zastrzeżeniem, że omyłkowo przy przyjęciu zażalenia kierowano się przepisami art. 81 § 1a w zw. z art. 88 § 1 k.p.k., a nie art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. (k. 142). Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji środek odwoławczy nie przysługuje. Przepis powyższy stanowi lex specialis wobec przepisu przewidującego zażalenie na tożsamą decyzję w toku postępowania innego, aniżeli tzw. postępowanie okołokasacyjne (art. 81 § 1a, który uprawnia do wniesienia zażalenia na odmowę wyznaczenia obrońcy i pełnomocnika z urzędu – art. 88 k.p.k.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, analogicznie w sytuacji wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia sądu odwoławczego wydanego na skutek odwołania, kiedy taki środek nie przysługuje (art. 426 § 1 i 2 k.p.k.), złożenie zażalenia na jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 528 § 1 k.p.k. również nie wywołuje skutków procesowych, w szczególności nie obliguje do podejmowania jakiejkolwiek decyzji procesowej. Ograniczać się winno do wydania zarządzenia o charakterze administracyjno-porządkowym i załączeniu pisma do akt oraz poinformowania adresata, bądź zwrócenia adresatowi pisma (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia z dnia 20 lutego 2018 r., V KZ 1/18, LEX nr 2453052; z dnia 28 sierpnia 2020 r., II KZ 20/20, LEX nr 3225114). Wobec niedopuszczalności zażalenia, które zostało niezasadnie przyjęte (k. 133) i przekazane Sądowi Najwyższemu (k. 142), konieczne było, po myśli art. 430 § 1 k.p.k., pozostawienie go bez rozpoznania. Zachodziła bowiem jedna z okoliczności wymienionych w art. 429 § 1 k.p.k., a mianowicie to, że środek odwoławczy był niedopuszczalny z mocy ustawy. Sąd Najwyższy miał na uwadze również fakt, że skarżąca pozostawała w odmiennym przeświadczeniu, wszak została pouczona, że takowe zażalenie przysługuje (k. 126). Mimo oczywistej wadliwości pouczenia, nie mogło to jednak skutkować przyznaniem uprawnienia, którego przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1999 r., V KZ 12/99, LEX nr 37415). Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono zatem jak w sentencji postanowienia. Na niniejsze postanowienie środek odwoławczy nie przysługuje (art. 430 § 2 k.p.k.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI