I KZ 10/22

Sąd Najwyższy2022-02-16
SNKarnepostępowanie przygotowawczeŚrednianajwyższy
kasacjapełnomocnik z urzęduzażalenieSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoumorzenie śledztwaniedopuszczalność środka odwoławczego

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie na odmowę wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia kasacji, uznając niedopuszczalność środka odwoławczego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie G. L. na zarządzenie Sądu Rejonowego w P., które odmówiło wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia kasacji od postanowienia o umorzeniu śledztwa. Sąd Najwyższy uznał, że na odmowę wyznaczenia pełnomocnika do sporządzenia kasacji nie przysługuje środek odwoławczy, zgodnie z art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. Pomimo wadliwego pouczenia przez sąd niższej instancji, zażalenie zostało pozostawione bez rozpoznania jako niedopuszczalne.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wniesione przez G. L. na zarządzenie Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 września 2021 r., które odmówiło wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia kasacji od postanowienia o umorzeniu śledztwa. Sąd Rejonowy uzasadnił odmowę tym, że w przypadku umorzenia postępowania przygotowawczego w fazie in rem, kasacja nie przysługuje. G. L. złożyła zażalenie, domagając się wniesienia skargi kasacyjnej i wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k., stwierdził, że na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji środek odwoławczy nie przysługuje. Przepis ten stanowi lex specialis wobec przepisów przewidujących zażalenie na odmowę wyznaczenia obrońcy lub pełnomocnika z urzędu w innych postępowaniach. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet wadliwe pouczenie przez sąd niższej instancji nie może przyznać uprawnienia, którego przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują. Wobec niedopuszczalności zażalenia, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k., pozostawił je bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji środek odwoławczy nie przysługuje.

Uzasadnienie

Przepis art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. stanowi lex specialis i wyłącza możliwość wniesienia zażalenia na odmowę wyznaczenia pełnomocnika do sporządzenia kasacji. Nawet wadliwe pouczenie przez sąd niższej instancji nie tworzy uprawnienia do wniesienia niedopuszczalnego środka odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie zażalenia bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
G. L.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 528 § 1

Kodeks postępowania karnego

Na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji środek odwoławczy nie przysługuje.

Pomocnicze

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd pozostawia bez rozpoznania środek odwoławczy niedopuszczalny z mocy ustawy.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Środek odwoławczy jest niedopuszczalny, jeżeli ustawa stanowi inaczej.

k.p.k. art. 81 § 1a

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zażalenia na odmowę wyznaczenia obrońcy i pełnomocnika z urzędu, który jest mniej szczególny niż art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k.

k.p.k. art. 88 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wyznaczenia obrońcy i pełnomocnika z urzędu.

k.p.k. art. 430 § 2

Kodeks postępowania karnego

Na postanowienie w przedmiocie pozostawienia środka odwoławczego bez rozpoznania nie przysługuje środek odwoławczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia na odmowę wyznaczenia pełnomocnika do sporządzenia kasacji na podstawie art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Przepis powyższy stanowi lex specialis wobec przepisu przewidującego zażalenie na tożsamą decyzję w toku postępowania innego, aniżeli tzw. postępowanie okołokasacyjne Mimo oczywistej wadliwości pouczenia, nie mogło to jednak skutkować przyznaniem uprawnienia, którego przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują

Skład orzekający

Igor Zgoliński

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niedopuszczalności środków odwoławczych w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście odmowy wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kasacją od postanowienia o umorzeniu śledztwa i odmową wyznaczenia pełnomocnika z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z niedopuszczalnością środka odwoławczego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja jest niemożliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KZ 10/22
POSTANOWIENIE
Dnia 16 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Igor Zgoliński
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 16 lutego 2022 r.
‎
w sprawie zażalenia wniesionego przez
G. L.
,
na zarządzenie sędziego Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt VIII Kp (…),
odmawiające wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia kasacji od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt VIII Kp (…), utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora w przedmiocie umorzenia śledztwa,
na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 i art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k.
postanowił:
pozostawić zażalenie bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono wyznaczenia G. L. pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia kasacji, powołując się na to, że w uwarunkowaniach procesowych niniejszej sprawy, dotyczącej umorzenia postępowania przygotowanego w fazie
in rem
kasacja nie przysługuje żadnemu z podmiotów, nawet określonym w art. 521 § 1 k.p.k. Jednocześnie zarządzono doręczenie G. L. odpisu powyższego zarządzenia z pouczeniem, że przysługuje od niego zażalenie do Sądu Okręgowego w P.  za pośrednictwem Sądu Rejonowego w P. w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia (k. 126 akt II Kp
(…)
). Zarządzenie wraz z pouczeniem  odebrane zostało przez adresatkę w dniu 21 września 2021 r. (k. 132). W dniu 28 września 2021 r. złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie, w którym między innymi domagała się wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie oraz wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do dokonania tej czynności procesowej w jej imieniu (k. 130). Zażalenie to, wraz z aktami sprawy, przesłane zostało do Sądu Najwyższego z zastrzeżeniem, że omyłkowo przy przyjęciu zażalenia kierowano się przepisami art. 81 § 1a w zw. z art. 88 § 1 k.p.k., a nie art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. (k. 142).
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji środek odwoławczy nie przysługuje. Przepis powyższy stanowi
lex specialis
wobec przepisu przewidującego zażalenie na tożsamą decyzję w toku postępowania innego, aniżeli tzw. postępowanie okołokasacyjne (art. 81 § 1a, który uprawnia do wniesienia zażalenia na odmowę wyznaczenia obrońcy i pełnomocnika z urzędu – art. 88 k.p.k.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, analogicznie w sytuacji wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia sądu odwoławczego wydanego na skutek odwołania, kiedy taki środek nie przysługuje (art. 426 § 1 i 2 k.p.k.), złożenie zażalenia na jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 528 § 1 k.p.k. również nie wywołuje skutków procesowych, w szczególności nie obliguje do podejmowania jakiejkolwiek decyzji procesowej. Ograniczać się winno do wydania zarządzenia o charakterze administracyjno-porządkowym i załączeniu pisma do akt oraz poinformowania adresata, bądź zwrócenia adresatowi pisma (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia z dnia 20 lutego 2018 r., V KZ 1/18, LEX nr 2453052; z dnia 28 sierpnia 2020 r., II KZ 20/20, LEX nr 3225114). Wobec niedopuszczalności zażalenia, które zostało niezasadnie przyjęte (k. 133) i przekazane Sądowi Najwyższemu (k. 142), konieczne było, po myśli art. 430 § 1 k.p.k., pozostawienie go bez rozpoznania. Zachodziła bowiem jedna z okoliczności wymienionych w art. 429 § 1 k.p.k., a mianowicie to, że środek odwoławczy był niedopuszczalny z mocy ustawy. Sąd Najwyższy miał na uwadze również fakt, że skarżąca pozostawała w odmiennym przeświadczeniu, wszak została pouczona, że takowe zażalenie przysługuje (k. 126). Mimo oczywistej wadliwości pouczenia, nie mogło to jednak skutkować przyznaniem uprawnienia, którego przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1999 r., V KZ 12/99, LEX nr
37415).
Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono zatem jak w sentencji postanowienia.
Na niniejsze postanowienie środek odwoławczy nie przysługuje (art. 430 § 2 k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI