I KS 47/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego, uznając zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego za niezasadny z powodu braku konkretnych okoliczności wskazujących na wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego P. K. na wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy, który uchylił wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił nienależytą obsadę sądu odwoławczego z powodu sposobu powołania sędziego. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie nienależytej obsady, a brak konkretnych dowodów na brak bezstronności sędziego uniemożliwia uwzględnienie zarzutu.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego P. K. na wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 17 września 2024 r. (sygn. akt IV Ka 484/24). Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację oskarżyciela publicznego, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 18 czerwca 2024 r. (sygn. akt II K 259/23), którym P. K. został uniewinniony od zarzucanego mu przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 109 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Obrońca oskarżonego wniósł skargę, zarzucając sądowi odwoławczemu naruszenie art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy przez sędziego, który nie powinien orzekać z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do należytej obsady sądu. Sąd Najwyższy uznał skargę za niezasadną. Wskazał, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w przypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. lub 454 k.p.k., albo gdy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Odnosząc się do zarzutu nienależytej obsady, Sąd Najwyższy przywołał uchwałę połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA-I-4110-1/20), zgodnie z którą nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie nienależytej obsady, a strony lub sąd muszą wykazać konkretne okoliczności wskazujące na wątpliwości co do bezstronności sędziego. W niniejszej sprawie obrońca nie podał żadnych takich okoliczności dotyczących sędziego SSO X.Y., a Sąd Najwyższy nie posiadał takiej wiedzy z urzędu. Wobec braku podstaw do uwzględnienia zarzutu, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko wtedy, gdy ujawnione zostaną okoliczności wskazujące na wątpliwości co do bezstronności sędziego, które wymagają szczegółowego zbadania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na własną uchwałę, stwierdził, że wadliwość procedury nominacyjnej sama w sobie nie przesądza o nienależytej obsadzie sądu. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności podważających bezstronność sędziego, które sąd jest zobowiązany zbadać.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić skargę
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| obrońca oskarżonego | inne | skarżący |
| oskarżyciel publiczny | organ_państwowy | strona |
| Sąd Okręgowy w Legnicy | instytucja | sąd odwoławczy |
| Sąd Rejonowy w Złotoryi | instytucja | sąd pierwszej instancji |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2)
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1)
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia, w tym nienależytej obsady sądu.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius dla sądu odwoławczego w zakresie skazania oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.k. art. 18 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy pomocnictwa w popełnieniu przestępstwa.
k.k.s. art. 109 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy odpowiedzialności karnej skarbowej.
k.k.s. art. 9 § § 3
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy odpowiedzialności karnej skarbowej.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2018, poz. 3), dotycząca procedury powoływania sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak konkretnych okoliczności wskazujących na brak bezstronności sędziego SSO X.Y.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada Sądu Okręgowego w Legnicy z powodu sposobu powołania sędziego.
Godne uwagi sformułowania
Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwej procedury nominacyjnej sędziów powołanych po zmianach w KRS, z naciskiem na konieczność wykazania konkretnych okoliczności podważających bezstronność."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których podnoszony jest zarzut nienależytej obsady sądu z powodu sposobu powołania sędziego przez KRS ukształtowaną na podstawie ustawy z 2017 r. Wymaga wykazania konkretnych dowodów na brak bezstronności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego i wciąż aktualnego zagadnienia praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, związanego z reformami KRS i powoływaniem sędziów. Jest to temat budzący duże zainteresowanie prawników i opinii publicznej.
“Czy sędzia powołany po reformie KRS zawsze orzeka w sposób wadliwy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KS 47/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 marca 2025 r., wa posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 k.p.k. w sprawie P. K. oskarżonego z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 109 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. z powodu skargi obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 17 września 2024 r., IV Ka 484/24 uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 18 czerwca 2024 r., II K 259/23, p o s t a n o w i ł oddalić skargę UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 17 września 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV Ka 484/24, uwzględnił apelację oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 18 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 259/23, w którym P. K. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 109 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skargę na wyrok sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, który zarzucił mu: - naruszenie art. 439 § 1 pkt 1) i 2) k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy przez Sędziego Sądu Okręgowego X.Y., który nie powinien orzekać w niniejszej sprawie z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do należytej obsady sądu odwoławczego. Z uwagi na ten zarzutu obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Legnicy, jako sądowi odwoławczemu, do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie zaś z art. 437 § 2 k.p.k., kt ó rego naruszenie zarzuca skarżący, uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. lub 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Zgodnie zaś z art. 454 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, kt ó ry został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do kt ó rego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. Wskazując w uzasadnieniu skargi na uchybienie w postaci nienależytej obsady Sądu Okręgowego Legnicy obrońca stwierdził, że orzekający w sprawie SSO X.Y. został powołany na urząd sędziego w procedurze, w której brała udział Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018, poz. 3). Oprócz charakteru samej sprawy, która dotyczyć ma walki z branżą automatów do gier, która – zdaniem obrońcy – stanowi temat ważny dla władzy politycznej, obrońca nie podał żadnych okoliczności dotyczących SSO X.Y., które mogłyby rzutować na ocenę bezstronności tego sędziego, m.in. wskazywałyby na jego silne związki z władzą wykonawczą. Tymczasem zgodnie z powołaną przez obrońcę uchwałą połączonych trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20, „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” W odniesieniu do sędziów sądów powszechnych wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje zatem wprawdzie automatycznie, że sąd z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeżeli jednak ujawnione zostaną przez strony albo staną się Sądowi Najwyższemu znane z urzędu okoliczności wskazujące na wątpliwości co do bezstronności sędziego, rozwiać je może albo potwierdzić szczegółowe ich badanie, do którego Sąd Najwyższy jest uprawniony i zarazem zobowiązany. Wobec braku powołania przez skarżącego tego rodzaju okoliczności dotyczących SSO X.Y. oraz braku wiedzy o nich Sądu Najwyższego z urzędu, należało ten zarzut uznać za niezasadny. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI