I KS 47/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla obrońców z urzędu w kwocie po 720 zł, stosując przepisy rozporządzenia o opłatach za czynności adwokackie z 2015 r. zamiast przepisów z 2016 r., uznanych za niekonstytucyjne.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońców z urzędu o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skarg na wyrok Sądu Okręgowego. Choć przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2016 r. przewidywały niższą kwotę, Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko o niekonstytucyjności tych przepisów, zasądził wyższe wynagrodzenie (720 zł) na podstawie rozporządzenia z 2015 r.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońców z urzędu, adwokata A. S. i radcy prawnego E. T., o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skarg na wyrok Sądu Okręgowego w Opolu. Skargi te zostały wcześniej oddalone przez Sąd Najwyższy. Sąd zauważył, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wynagrodzenie powinno wynosić 442,80 zł. Jednakże, Sąd Najwyższy podzielił stanowisko wyrażone w innym orzeczeniu (I KZP 5/23) o konieczności przeprowadzenia rozproszonej kontroli konstytucyjnej wspomnianego rozporządzenia. W związku z akceptacją poglądu o niekonstytucyjności przepisów z 2016 r., Sąd Najwyższy oparł się na przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zasądzając od Skarbu Państwa na rzecz obrońców kwoty po 720 zł (w tym 23% VAT).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy zasądził wynagrodzenie na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, uznając przepisy z 2016 r. za niekonstytucyjne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko o konieczności kontroli konstytucyjności rozporządzenia z 2016 r. i, akceptując pogląd o jego niekonstytucyjności, oparł się na przepisach rozporządzenia z 2015 r., co pozwoliło na zasądzenie wyższej kwoty wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie wynagrodzenia
Strona wygrywająca
adwokat A. S. i radca prawny E. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. S. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu (adwokat) |
| E. T. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu (radca prawny) |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | podmiot zobowiązany do zapłaty |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 11 ust. 4 pkt 3
Podstawa zasądzenia wynagrodzenia w kwocie 720 zł.
Pomocnicze
k.p.k. art. 539a § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 4 ust. 3 i § 17 ust. 4 pkt 3
Przepisy uznane za niekonstytucyjne, stosowane pomocniczo w celu wskazania niższej kwoty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niekonstytucyjność przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2016 r. dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2015 r. w celu ustalenia wyższego wynagrodzenia dla obrońców z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
przeprowadzenie rozproszonej kontroli konstytucyjnej rozporządzenia konkluzji o niekonstytucyjności określonej jednostki redakcyjnej tego rozporządzenia lub też jego całości pominięcie przy orzekaniu tych niekonstytucyjnych regulacji
Skład orzekający
Andrzej Stępka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia dla obrońców z urzędu w sprawach karnych w sytuacji wątpliwości co do konstytucyjności przepisów wykonawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd decyduje się na rozproszoną kontrolę konstytucyjności przepisów wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą podważać przepisy wykonawcze, jeśli uznają je za niezgodne z konstytucją, co ma bezpośrednie przełożenie na wynagrodzenia prawników.
“Sąd Najwyższy: Niekonstytucyjne przepisy nie mogą obniżać wynagrodzenia adwokata z urzędu!”
Dane finansowe
wynagrodzenie obrońcy z urzędu: 720 PLN
wynagrodzenie obrońcy z urzędu: 720 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KS 47/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron, w sprawie P. P. i A. P. o skarżonych z art. 207 § 1 k.k., wniosku obrońców z urzędu o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi na wyrok Sądu odwoławczego, na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r., Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r., poz. 1184 t.j.), p o s t a n o w i ł zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz: - adwokat A. S., Kancelaria Adwokacka w O.; - radcy prawnego E. T., Kancelaria Radcy Prawnego w G. – kwoty po 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) w tym 23 % VAT, za sporządzenie i wniesienie w imieniu oskarżonych skarg na wyrok Sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w Opolu. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt VII Ka 626/23, po rozpoznaniu apelacji wywiedzionych przez prokuratora na niekorzyść oskarżonych oraz obrońcę P. P., uchylił częściowo zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Od tego wyroku na podstawie art. 539a § 1 i 2 k.p.k. skargi wnieśli obrońcy z urzędu - oskarżonego P. P. – adw. A. S., zaś co do A. P. – radca prawny E. T. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy oddalił obie skargi i zwolnił oskarżonych od kosztów postępowania skargowego. Orzeczenie to nie zawierało rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu obrońców, zaś w obu skargach zawarto stosowne wnioski o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. W tej sytuacji należało na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. wydać uzupełniające postanowienie i zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońców stosowne wynagrodzenie w kwotach po 720 zł zawierających 23 % VAT, za sporządzenie i wniesienie w imieniu oskarżonych skarg na wyrok Sądu odwoławczego. W tym miejscu trzeba zauważyć, że formalnie, podstawą ustalenia wysokości tego wynagrodzenia winny być przepisy § 4 ust. 3 i § 17 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. A zatem byłaby to kwota 442, 80 zł (360 zł plus 23 % VAT). Rozpoznając niniejsze wnioski obrońców Sąd Najwyższy w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2023 r., I KZP 5/23, w którym stwierdzono, że w wypadku złożenia przez obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem udzielającym nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, wniosku o zasądzenie od Skarbu Państwa w postępowaniu karnym kosztów takiej nieopłaconej pomocy, rzeczą sądu powinno być przeprowadzenie rozproszonej kontroli konstytucyjnej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w oparciu o wzorce konstytucyjne w sposób jednoznaczny zarysowane m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19. Jeżeli taka kontrola doprowadzi do konkluzji o niekonstytucyjności określonej jednostki redakcyjnej tego rozporządzenia lub też jego całości, za oczywiste uznać należy pominięcie przy orzekaniu tych niekonstytucyjnych regulacji, a oparcie się na przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) regulującego opłaty za czynności adwokackie realizowane z wyboru. W realiach procesowych niniejszej sprawy nie ma potrzeby dokonywania w tym miejscu szczegółowych rozważań odnośnie do niekonstytucyjności wskazanych wcześniej przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Sąd Najwyższy akceptuje pogląd o niekonstytucyjności tych przepisów. W tej sytuacji, zamiast przepisów tego rozporządzenia podstawę zasądzenia wynagrodzenia obrońców z urzędu w przedmiotowej sprawie stanowi § 11 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (kwota 720 zł). [J.J.] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI