I KS 46/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonych na wyrok Sądu Apelacyjnego uchylający wyrok uniewinniający i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, uznając brak podstaw do stwierdzenia sprzeczności orzeczenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonych T.J. i A.J. na wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy uniewinniający oskarżonych od części zarzutów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił sprzeczność treści wyroku Sądu Apelacyjnego, uniemożliwiającą jego wykonanie, w kontekście prania pieniędzy i czynów bazowych. Sąd Najwyższy uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że nie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., a rzekoma sprzeczność nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi w trybie art. 539a § 3 k.p.k.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonych T.J. i A.J. na wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2024 r. (sygn. akt II AKa 142/24), który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 22 stycznia 2024 r. (sygn. akt III K 46/22) w części dotyczącej czynów z art. 107 § 1 i 3 k.k.s. oraz art. 299 § 1, 5 i 6 k.k., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił wyrokowi Sądu Apelacyjnego sprzeczność treści, uniemożliwiającą jego wykonanie, na podstawie art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 539a § 3 k.p.k. Argumentował, że sąd odwoławczy uchylił wyrok sądu I instancji co do przestępstw z art. 299 k.k., jednocześnie negując czyny bazowe z art. 107 § 1 k.k.s. w określonym okresie, co miało prowadzić do sprzeczności. Sąd Najwyższy oddalił skargę, wskazując, że postępowanie w trybie skargi na wyrok sądu odwoławczego nie służy do ponownego badania sprawy, a jedynie do kontroli wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że sprzeczność orzeczenia w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. zachodzi, gdy dwa rozstrzygnięcia są wzajemnie wykluczające się i niemożliwe do wykonania. W ocenie Sądu Najwyższego, uchylenie wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie stanowi takiej sprzeczności, gdyż sprawy te będą rozpatrywane od nowa. Sąd Najwyższy uznał, że obrońca nie wykazał istnienia uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. i błędnie interpretował przepis dotyczący sprzeczności orzeczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rzekoma sprzeczność wynikająca z uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji co do niektórych czynów i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, nie stanowi sprzeczności w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., gdyż nie ma jeszcze orzeczeń podlegających wykonaniu, które byłyby wzajemnie sprzeczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sprzeczność orzeczenia w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. zachodzi, gdy dwa rozstrzygnięcia są wzajemnie wykluczające się i niemożliwe do wykonania. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie tworzy takiej sprzeczności, ponieważ sprawa będzie rozpatrywana od nowa, a orzeczenia w uchylonej części nie podlegają jeszcze wykonaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić skargę
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec oskarżonych)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A.J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| obrońca oskarżonych | inne | skarżący |
| prokurator | organ_państwowy | strona postępowania |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 539e § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539a § § 3
Kodeks postępowania karnego
Skarga może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 7 - sprzeczność w treści orzeczenia, uniemożliwiająca jego wykonanie
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 258 § § 1
Kodeks karny
k.k.s. art. 107 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 107 § § 3
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 9 § § 3
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 37 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k. art. 299 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 299 § § 5
Kodeks karny
k.k. art. 299 § § 6
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 65 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 300 § § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga obrońcy nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 539a § 3 k.p.k., gdyż nie wykazano istnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. Nie zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia sądu odwoławczego w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., ponieważ uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie prowadzi do sytuacji, w której dwa rozstrzygnięcia są wzajemnie sprzeczne i niemożliwe do wykonania.
Odrzucone argumenty
Wyrok Sądu Apelacyjnego zawiera sprzeczność w treści, uniemożliwiającą jego wykonanie, poprzez uchylenie wyroku sądu I instancji co do przestępstw z art. 299 k.k., obejmujących okres od stycznia 2013 r. do kwietnia 2017 r., przy jednoczesnym uznaniu, że oskarżeni nie dopuścili się czynów zabronionych bazowych z art. 107 § 1 k.k.s. w okresie przed 3 września 2015 r., co skutkuje uznaniem, że pieniądze transferowane przez oskarżonych pochodzą z korzyści związanych z popełnieniem czynów zabronionych z art. 107 § 1 k.k.s., których popełnienie Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu swojego wyroku wyklucza.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w trybie skargi na wyrok sądu odwoławczego nie służy do dublowania przeprowadzonej już w sprawie kontroli odwoławczej o wewnętrznej sprzeczności orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.) można mówić wtedy, gdy w treści orzeczenia co najmniej dwa jego poszczególne rozstrzygnięcia pozostają do siebie w takiej relacji, że ich obu naraz nie da się wykonać, ponieważ powodują przeciwstawne konsekwencje prawne tak, że wykonanie jednego rozstrzygnięcia powoduje unicestwienie drugiego, prowadząc do sprzeczności logicznej
Skład orzekający
Anna Dziergawka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na wyrok sądu odwoławczego (art. 539a § 3 k.p.k.) oraz pojęcie sprzeczności orzeczenia w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga na wyrok sądu odwoławczego) i zarzutu sprzeczności orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w polskim prawie karnym, w szczególności interpretacji przesłanek skargi na wyrok sądu odwoławczego i pojęcia sprzeczności orzeczenia. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy uchylenie wyroku nie jest sprzecznością orzeczenia?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KS 46/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 lutego 2025 r., bez udziału stron sprawy T.J. i A.J. oskarżonych o czyn z art. 107 § 1 i 3 k.k.s. i inne skargi obrońcy oskarżonych od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II AKa 142/24, uchylającego wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 22 stycznia 2024 r., sygn. akt III K 46/22 i przekazujący sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. oddalić skargę; 2. kosztami sądowymi postępowania skargowego obciążyć oskarżonych T.J. i A.J. w częściach na nich przypadających. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 22 stycznia 2024 r., w sprawie o sygn. akt III K 46/22 m.in.: 1. oskarżonych A.J. i T.J. uniewinnił od popełnienia zarzucanych im czynów opisanych w pkt I i VII części wstępnej wyroku, tj. czynów z art. 258 § 1 k.k., 2. oskarżonych A.J. i T.J. uniewinnił od popełnienia zarzucanych im czynów opisanych w pkt II, III i IV oraz VIII, IX i X części wstępnej wyroku, tj. czynów z art. 107 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.k.s., 3. oskarżonych A.J. i T.J. uniewinnił od popełnienia zarzucanych im czynów opisanych w pkt V i XI części wstępnej wyroku, tj. czynów z art. 299 § 1, 5 i 6 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., 4. oskarżonych A.J. i T.J. uniewinnił od popełnienia zarzucanych im czynów opisanych w pkt VI i XII części wstępnej wyroku, tj. czynów z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator. Po rozpoznaniu wniesionej apelacji, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 września 2024 r., w sprawie o sygn. akt II AKa 142/24: I. uchylił zaskarżony wyrok w części: - w punkcie II wobec oskarżonych: A.J. w zakresie czynu z art. 107 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s w zw. z art. 37 § 1 pkt 2, 3, 5 k.k.s. opisanego w punkcie II części wstępnej zaskarżonego wyroku i T.J. w zakresie czynów z art. 107 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s w zw. z art. 37 § 1 pkt 2, 3, 5 k.k.s. opisanych w punktach VIII i IX zaskarżonego wyroku, - w punkcie III wobec oskarżonych A.J. i T.J., i w tej części sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Świdnicy do ponownego rozpoznania; III. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, IV. określił, że koszty procesu w zakresie w jakim apelacja prokuratora nie została uwzględniona ponosi Skarb Państwa. Skargę od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonych, zaskarżonemu wyrokowi zarzucając w zakresie uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 22 stycznia 2024 r., w sprawie o sygn. akt III K 46/22 co do przestępstwa z art. 299 § 1, 5 i 6 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. (pkt I myślnik drugi części dyspozytywnej wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu odniesiony do pkt III części dyspozytywnej wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy), na podstawie art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 539a § 3 k.p.k. sprzeczność w jego treści, uniemożliwiającą jego wykonanie, poprzez uchylenie wyroku sądu I instancji co do przestępstw z art. 299 k.k., obejmujących okres od stycznia 2013 r. do kwietnia 2017 r., przy jednoczesnym uznaniu, że oskarżeni nie dopuścili się czynów zabronionych bazowych z art. 107 § 1 k.k.s. w okresie przed 3 września 2015 r. skutkiem czego dopuszczono do uznania, że pieniądze transferowane przez oskarżonych na rachunek bankowy ich kontrahenta w okresie od stycznia 2013 r. do 2 września 2015 r. pochodzą z korzyści związanych z popełnieniem czynów zabronionych z art. 107 § 1 k.k.s., których to popełnienie Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu swojego wyroku wyklucza, przez co doszło do sytuacji, gdzie z jednej strony zaskarżony wyrok neguje czyny zabronione bazowe we wskazanym okresie, z drugiej zaś przyjmuje ich popełnienie - bo przyjmuje je za czyny bazowe dla przestępstwa prania brudnych pieniędzy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia z pkt I myślnik drugi, tj. co do uchylenia w zakresie przestępstw z art. 299 k.k. i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Prokurator w odpowiedzi na wniesioną skargę, wniósł o wydanie zarządzenia o odmowie jej przyjęcia, bowiem została oparta na powodach innych jak naruszenie art. 437 k.p.k. lub uchybień opisanych w art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga obrońcy oskarżonych T.J. i A.J. okazała się niezasadna, wobec czego podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 539a § 3 k.p.k. skarga może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Oznacza to, że rozpoznanie skargi sprowadza się do zbadania, czy zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 k.p.k. albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 § 1 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego, względnie, czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.). Zgodnie zatem z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem, wskazać należy, że postępowanie w trybie skargi na wyrok sądu odwoławczego nie służy do dublowania przeprowadzonej już w sprawie kontroli odwoławczej. Przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest tylko stwierdzenie, czy uchylając wyrok sądu pierwszej instancji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, sąd odwoławczy kierował się podstawami wydania wyroku kasatoryjnego wskazanymi w art. 539a § 3 k.p.k. oraz czy takie rozstrzygnięcie było w konkretnej sprawie konieczne (zob. postanowienie SN z dnia 26 października 2022 r., V KS 23/22; postanowienie SN z dnia 12 stycznia 2022 r., IV KS 64/21; postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2022 r., II KS 29/21; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. V KS 36/21). Skarżący we wniesionej skardze podnosi, że zaskarżony wyrok zawiera sprzeczność w jego treści, co uniemożliwia jego wykonania, a zatem zaistniała przesłanka z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., której istnienie skutkowało koniecznością wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego. Wbrew jednak twierdzeniom skarżącego podkreślić należy, iż sąd odwoławczy nie dopuścił się w niniejszej sprawie naruszeń, o których mowa w art. 539a § 3 k.p.k., a przede wszystkim obrazy art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. na który we wniesionej skardze powołuje się obrońca oskarżonych. Za zasadne uznać należy odwołanie się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, z którego jednoznacznie wynika, że o wewnętrznej sprzeczności orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.) można mówić wtedy, gdy w treści orzeczenia co najmniej dwa jego poszczególne rozstrzygnięcia pozostają do siebie w takiej relacji, że ich obu naraz nie da się wykonać, ponieważ powodują przeciwstawne konsekwencje prawne tak, że wykonanie jednego rozstrzygnięcia powoduje unicestwienie drugiego, prowadząc do sprzeczności logicznej (zob. postanowienie SN z dnia 17 maja 2023 r., III KK 182/23). Nie stanowi natomiast bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., rzekoma sprzeczność wynikająca z faktu, że w zakresie czynu z art. 258 § 1 k.k. oskarżeni zostali uniewinnieni od jego popełnienia, zaś w zakresie pozostałych sąd odwoławczy sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Sprawa zatem w uchylonej części będzie prowadzona od początku. Nie ma zatem na obecnym etapie postępowania orzeczeń w zakresie czynów z art. 107 § 1 k.k.s. i art. 299 § 1 k.k., które podlegają wykonaniu, tym samym nie można twierdzić o istnieniu jakiejkolwiek sprzeczności uniemożliwiającej ich wykonanie. Jak trafnie w tym zakresie podniósł prokurator w odpowiedzi na skargę, przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. i art. 299 § 1 k.k. podlegać będą jako odrębne czyny indywidualnej ocenie sądu odnośnie do znamion i winy. Sąd ten uprawniony będzie także do dokonania ewentualnej modyfikacji opisu czynu, m.in. w zakresie czasu jego popełnienia, na co w skardze powołuje się skarżący. Jednocześnie podkreślić należy, iż skarga obrońcy oskarżonych, z uwagi na zawarty w niej zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., podlegała rozpoznaniu. Przepis art. 539a § 3 k.p.k. zawiera dwie podstawy skargi na wyrok sądu odwoławczego. Pierwsza podstawa dotyczy naruszenia przez sąd odwoławczy przepisu art. 437 § 2 k.p.k., zaś druga uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Nie budzi wątpliwości, że druga podstawa skargi obejmuje tylko postępowanie odwoławcze, a więc zaistnienie na etapie tego postępowania uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k. (zob. postanowienie SN z dnia 26 maja 2020 r., I KZP 14/19). Niemniej jednak uzasadnienie przedmiotowego zarzutu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że skarżący uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. przed sądem odwoławczym w żadnym zakresie nie wykazał, prezentując jednocześnie błędną wykładnię zarzucanego przepisu. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI