Orzeczenie · 2026-02-03

I KS 41/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
pobicieobrażenia ciałasąd najwyższyskargapostępowanie karneuchylenie wyrokuprzekazanie do ponownego rozpoznaniaocena dowodówreformationis in peius

Sprawa dotyczyła skargi obrońcy oskarżonego R. L. na wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który uchylił wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Oskarżony był pierwotnie uniewinniony od zarzutów popełnienia czynów z art. 158 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. Prokurator wniósł apelację, zarzucając obrazę przepisów postępowania. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację, uchylił wyrok uniewinniający. Obrońca oskarżonego zaskarżył to postanowienie do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. poprzez przedwczesne uchylenie wyroku uniewinniającego. Sąd Najwyższy oddalił skargę, wskazując, że podstawą skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji jest wyłącznie naruszenie art. 437 k.p.k. lub wystąpienie uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, iż istnieją podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stał na przeszkodzie zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.), co uzasadniało przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy obciążył oskarżonego kosztami postępowania skargowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretacja i stosowanie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. w kontekście skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok uniewinniający; zakres kontroli Sądu Najwyższego w tym trybie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu zaskarżenia wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k. uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, mimo braku możliwości skazania w instancji odwoławczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k., wskazując na istnienie uchybień w ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji, które skutkowały koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ istniały podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stał na przeszkodzie zakaz reformationis in peius.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawą skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji jest wyłącznie naruszenie art. 437 k.p.k. lub wystąpienie uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. W tej sprawie sąd odwoławczy prawidłowo zidentyfikował błędy w ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji, które uniemożliwiły mu wydanie wyroku skazującego, co uzasadniało przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu ze skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kontrola Sądu Najwyższego w tym trybie ogranicza się do zbadania, czy zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 k.p.k. albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 § 1 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego, względnie, czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.). Niedopuszczalne jest badanie merytorycznej prawidłowości kontroli odwoławczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że tryb skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji ma ograniczony zakres kognicji SN, który nie bada merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia sądu odwoławczego, a jedynie formalne przesłanki uchylenia wyroku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście postępowania)

Strony

NazwaTypRola
R. L.osoba_fizycznaoskarżony
B. L.osoba_fizycznawspółoskarżony
T. W.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokuratororgan_państwowystrona wnosząca apelację
Obrońca R. L.inneskarżący

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 539e § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 1-3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy nie stwierdził naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. przez sąd odwoławczy. • Sąd odwoławczy prawidłowo zidentyfikował uchybienia w ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji, które uzasadniały przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. • Zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu ze skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji jest ograniczony do kwestii formalnych.

Odrzucone argumenty

Argumenty obrońcy oskarżonego dotyczące przedwczesnego i bezzasadnego uchylenia wyroku uniewinniającego przez sąd odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

podstawą do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji jest wyłącznie naruszenie przepisu określonego w art. 437 k.p.k. albo wystąpienie uchybienia wymienionego enumeratywnie w treści art. 439 § 1 k.p.k. • niedopuszczalne jest, aby Sąd Najwyższy w trybie art. 539a k.p.k. badał merytorycznie prawidłowość przeprowadzonej kontroli odwoławczej • sąd odwoławczy nie dopuścił się naruszeń, o których mowa w art. 539a § 3 k.p.k., a przede wszystkim obrazy art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. • konsekwencją nieprawidłowej oceny materiału dowodowego było błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do bezzasadnego uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu. • zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (...) - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Anna Dziergawka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja i stosowanie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. w kontekście skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok uniewinniający; zakres kontroli Sądu Najwyższego w tym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu zaskarżenia wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące procedury karnej i zakresu kontroli sądowej jest interesujące dla prawników procesualistów, zwłaszcza w kontekście stosowania zasady reformationis in peius.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy można uchylić wyrok uniewinniający?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst