I KO 95/25Wykluczenie sędziów sąd najwyższy bezstronność 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sygnalizacji A. P. o konieczności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt I KZ 2/24. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą I KO 95/25. Wyznaczony skład orzekający obejmował sędziów Igora Zgolińskiego (przewodniczący), Włodzimierza Wróbla (sprawozdawca) i Ryszarda Witkowskiego. Sędzia Wróbel wskazał na okoliczności mogące wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziów Zgolińskiego i Witkowskiego, wynikające z trybu ich powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w sposób budzący kontrowersje. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziów Igora Zgolińskiego i Ryszarda Witkowskiego, co uzasadnia ich wyłączenie od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Podkreślono, że orzekanie w takich okolicznościach może naruszać prawo strony do sądu ustanowionego ustawą, gwarantowane przez art. 6 ust. 1 EKPCz i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym postanowiono wyłączyć wskazanych sędziów od udziału w rozpoznaniu sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wątpliwości co do bezstronności wynikające z trybu powołania, w kontekście standardów konstytucyjnych i konwencyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z trybem powołania sędziów Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwość co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów powołanych w określonym trybie.
Uzasadnienie
Sędziowie zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ustalony w trybie budzącym kontrowersje. Udział tych sędziów w sprawie, która pośrednio dotyczy procedury ich powołania, może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w odbiorze zewnętrznym, naruszając standardy prawa do sądu.
Jak należy interpretować przepis art. 41 § 1 k.p.k. w kontekście standardów niezależności i bezstronności sądu gwarantowanych przez Konstytucję RP i EKPCz?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 41 § 1 k.p.k. musi być interpretowany w taki sposób, aby gwarantować stronie prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.
Uzasadnienie
Należy uwzględnić, czy rozpoznanie sprawy przez określonego sędziego będzie stanowiło realizację standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPCz i art. 47 Karty Praw Podstawowych.
Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.?
Odpowiedź sądu
Tak, nienależyta obsada sądu zachodzi w takim przypadku.
Uzasadnienie
Pierwsza z przywołanych uchwał Sądu Najwyższego (BSA I-4110-1/20) wskazuje, że nienależyta obsada sądu zachodzi wówczas, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | inne | wnioskodawca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten musi być interpretowany w taki sposób, aby gwarantować stronie prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), której przepisy dotyczące Krs budzą kontrowersje.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy nienależytej obsady sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów powołanych w trybie krytykowanym w orzecznictwie. • Konieczność interpretacji art. 41 § 1 k.p.k. w świetle standardów konstytucyjnych i konwencyjnych dotyczących prawa do sądu. • Potencjalne naruszenie prawa do sądu w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPCz i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w przypadku orzekania przez sędziów powołanych w wadliwej procedurze.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • wypowiadaliby się odnośnie do okoliczności, która i ich bezpośrednio dotyczy • Tego rodzaju sytuacja w odbiorze zewnętrznym mogłaby zostać odczytana jako postąpienie nieutrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności • orzekanie sędziów Sądu Najwyższego powołanych do tego Sądu w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący
Igor Zgoliński
członek
Ryszard Witkowski
członek
Włodzimierz Wróbel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wątpliwości co do bezstronności wynikające z trybu powołania, w kontekście standardów konstytucyjnych i konwencyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z trybem powołania sędziów Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do sądu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w kontekście aktualnych debat prawnych i społecznych.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziów! Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i niezależności sądownictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.