I KO 95/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą ustalenia popełnienia czynu karalnego przez nieletniego do rozpoznania Izbie Cywilnej, uznając ją za sprawę opiekuńczą.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej ustalenia, czy nieletni dopuścił się czynu karalnego. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, stwierdził, że sprawa ta, mimo pewnych odniesień do procedury karnej, ma charakter opiekuńczy i powinna być rozpoznana przez Izbę Cywilną, a nie Karną.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków o przekazanie sprawy dotyczącej ustalenia popełnienia czynu karalnego przez nieletniego. Sąd Najwyższy, analizując właściwość rzeczową, odwołał się do przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, które przypisują Izbie Karnej sprawy rozpoznawane na podstawie przepisów k.p.k., k.k.s., k.p.w., sprawy wojskowe oraz inne, do których stosuje się przepisy k.p.k. Natomiast Izba Cywilna jest właściwa w sprawach cywilnych, gospodarczych, własności intelektualnej i opiekuńczych. Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o ustalenie popełnienia czynu karalnego przez nieletniego, mimo że stosuje się w niej w ograniczonym zakresie przepisy k.p.k., ma charakter opiekuńczy i powinna być rozpoznana przez Izbę Cywilną. Podkreślono, że przepisy k.p.k. stosuje się w niej tylko do nielicznych, ściśle określonych czynności, a postępowanie w sprawie nieletniego prowadzone jest głównie w oparciu o ustawę o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich oraz odpowiednio Kodeks postępowania cywilnego w części dotyczącej spraw opiekuńczych. W związku z tym, sprawę przekazano do rozpoznania Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Sprawa o ustalenie, czy nieletni dopuścił się czynu karalnego, powinna być rozpoznana przez Izbę Cywilną Sądu Najwyższego, jako sprawa należąca do szeroko rozumianych spraw opiekuńczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo pewnych odniesień do procedury karnej, postępowanie w sprawie nieletniego o czyn karalny ma charakter opiekuńczy i jest prowadzone głównie w oparciu o ustawę o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich oraz odpowiednio Kodeks postępowania cywilnego. Przepisy k.p.k. stosuje się jedynie wyjątkowo do nielicznych czynności, co nie przesądza o właściwości Izby Karnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Przepisy (6)
Główne
uSN art. 28 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
k.p.c. art. 44¹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania przez Sąd Najwyższy wystąpienia sądu o przekazanie sprawy.
k.p.c. art. 44¹ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania przez Sąd Najwyższy wystąpienia sądu o przekazanie sprawy.
Pomocnicze
uSN art. 23
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa właściwość Izby Cywilnej.
uSN art. 24
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa właściwość Izby Karnej.
uNiel
Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich
Podstawa prawna postępowania w sprawie nieletnich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o ustalenie czynu karalnego nieletniego ma charakter opiekuńczy. Przepisy k.p.k. stosuje się w postępowaniu w sprawie nieletniego tylko do nielicznych, ściśle określonych czynności. Postępowanie w sprawie nieletniego jest prowadzone w oparciu o ustawę o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich oraz odpowiednio k.p.c. w części dotyczącej spraw opiekuńczych.
Odrzucone argumenty
Stosowanie w niewielkim zakresie przepisów Kodeksu postępowania karnego wskazuje na właściwość Izby Karnej Sądu Najwyższego.
Godne uwagi sformułowania
nie jest żadną ze spraw, o jakich mowa w art. 24 uSN należy traktować jako należącą do szeroko rozumianych spraw opiekuńczych nie jest ono z zasady regulowane przez – stosowane wprost albo choćby odpowiednio – przepisy Kodeksu postępowania karnego
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości rzeczowej Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących nieletnich, w szczególności w kontekście stosowania przepisów k.p.k. i k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania sprawy między izbami Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ustalenia właściwości Sądu Najwyższego w specyficznej kategorii spraw dotyczących nieletnich, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego i karnego.
“Która Izba Sądu Najwyższego rozpozna sprawę nieletniego, który popełnił czyn karalny?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I KO 95/22 ZARZĄDZENIE Dnia 17 listopada 2022 r. Na podstawie art. 28 § 1 w zw. z art. 23 i art. 24 a contrario ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1904 ze zm.) przekazać sprawę przekazania w trybie art. 44 1 § 1 i 2 k.p.c. sprawy o ustalenie czy nieletni dopuścił się czynu karalnego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego, jako właściwej do rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2022 r., III Nkd 119/22 wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy M. K. o ustalenie czy nieletni dopuścił się czynu karalnego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Do właściwości Izby Karnej Sądu Najwyższego należą sprawy: 1) rozpoznawane na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, 2) rozpoznawane na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego, 3) rozpoznawane na podstawie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, 4) podlegające orzecznictwu sądów wojskowych oraz 5) inne sprawy, do których stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 24 ustawy z dani 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1904 ze zm.). Z kolei, Izba Cywilna tego Sądu jest właściwa w sprawach z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, własności intelektualnej i opiekuńczego, a także dotyczące rejestracji przedsiębiorców i rejestracji zastawów (art. 23 uSN). Sprawa zawisła przed Sądem Najwyższym, zarejestrowana w Izbie Karnej pod sygnaturą I KO 95/22, nie jest żadną ze spraw, o jakich mowa w art. 24 uSN. Z uwagi na jej przedmiot, a także stosowane w jej toku przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. z 2022 r., poz. 1700; dalej powoływana jako uNiel), a także – choć odpowiednio – Kodeksu postępowania cywilnego właściwe dla spraw opiekuńczych (art. 27 tej ostatniej ustawy) sprawę tę należy traktować jako należącą do szeroko rozumianych spraw opiekuńczych, których rozpoznawanie w Sądzie Najwyższym zostało przypisane do Izby Cywilnej (por. art. 23 uSN). Fakt, że w postępowaniu w sprawie nieletniego o czyn karalny stosuje się odpowiednio w niewielkim zakresie przepisy Kodeksu postępowania karnego, w żadnym wypadku nie może wskazywać na właściwość Izby Karnej. Przepisy tego Kodeksu stosuje się bowiem w postępowaniu w sprawie czynów karalnych nie do rozpoznania sprawy (postępowania sądowego), a jedynie wyjątkowo do nielicznych, ściśle określonych czynności (wyznaczenie obrońcy w ramach dyżurów adwokacko-radcowskich – art. 517j § 1 k.p.k. w zw. z art. 37 ust. 7 uNiel; umożliwienie kontakty z urzędem konsularnym albo przedstawicielstwem dyplomatycznym – art. 612 § 2 k.p.k. w zw. z art. 48 ust. 3 uNiel; zbieranie, przeprowadzanie i utrwalanie dowodów przez Policję w przypadkach niecierpiących zwłoki – art. 59 ust. 5 uNiel; zatrzymanie rzeczy – art. 61 uNiel). Z istoty więc, postępowanie w sprawie nieletniego (nie tylko zresztą dotyczące czynu karalnego) prowadzone jest w oparciu o korpus regulacji ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich oraz odpowiednio stosowanego Kodeksu postępowania cywilnego w części dotyczącej spraw opiekuńczych. Nie jest ono z zasady regulowane przez – stosowane wprost albo choćby odpowiednio – przepisy Kodeksu postępowania karnego. Co więcej, rozpoznanie przez Sąd Najwyższy wystąpienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia Krzyków we Wrocławiu odbywać się będzie na podstawie art. 44 1 § 1 i 2 k.p.c., a nie art. 37 k.p.k. Prezes Sądu Najwyższego SSN Michał Laskowski [as ał ]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI