I KO 93/25

Sąd Najwyższy2025-07-28
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościsędziaprezes sądukodeks karnyart. 37 k.p.k.bezstronnośćobiektywizm

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o znieważenie Prezes Sądu Rejonowego innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze wniósł do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej znieważenia Prezesa tego sądu innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek obawą o brak bezstronności i przekonanie oskarżonego oraz społeczeństwa o braku warunków do obiektywnego prowadzenia postępowania. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, wskazując na potrzebę zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia wątpliwości co do obiektywizmu orzekania w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia tego samego sądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze o przekazanie sprawy dotyczącej popełnienia występku z art. 226 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżonemu zarzucono popełnienie czynu na szkodę Prezes Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze, która jest jego zwierzchnikiem służbowym i sprawuje nadzór administracyjny nad sądem. Sąd Rejonowy argumentował, że taka sytuacja mogłaby wywołać u oskarżonego oraz w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do bezstronnego prowadzenia postępowania. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 37 k.p.k., uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i może nastąpić tylko w sytuacji sprzecznej z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że dobro wymiaru sprawiedliwości obejmuje m.in. dążenie do osądzenia sprawy w rozsądnym terminie i zagwarantowanie stronom uprawnień procesowych. Sąd Najwyższy stwierdził, że sytuacja, w której pokrzywdzonym jest sędzia tego samego sądu lub sądu nadrzędnego, uzasadnia zastosowanie właściwości delegacyjnej, aby uniknąć wątpliwości co do obiektywizmu orzekania, nawet jeśli sąd byłby w stanie orzekać niezależnie. W konsekwencji, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której pokrzywdzonym jest Prezes sądu, może budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu postępowania, nawet jeśli sąd byłby w stanie orzekać niezależnie. Taka sytuacja, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznaoskarżony
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górzeinstytucjawnioskodawca
Prezes Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze, sędzia X. Y.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności uzasadniających zastosowanie właściwości delegacyjnej należy sytuacja, gdzie sąd właściwy miejscowo prowadziłby postępowanie, w którym osobą pokrzywdzoną czynem zabronionym jest sędzia tego samego sądu lub sądu nad nim nadrzędnego.

Pomocnicze

k.k. art. 226 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja, w której pokrzywdzonym jest Prezes sądu, może wywołać u oskarżonego oraz w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do bezstronnego prowadzenia postępowania. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga uniknięcia sytuacji, w której sąd właściwy miejscowo prowadziłby postępowanie, w którym osoba pokrzywdzona czynem zabronionym jest sędzia tego samego sądu lub sądu nad nim nadrzędnego.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości brak warunków do bezstronnego prowadzenia postępowania przekonanie o braku warunków do bezstronnego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania sprawy oraz wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w sytuacjach konfliktów z przełożonymi lub innymi sędziami tego samego sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i może być stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądu i jak nawet potencjalne konflikty interesów mogą prowadzić do zmian właściwości sądu, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędzia może być sędziowany przez swojego szefa? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KO 93/25
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie P. K.
oskarżonego z art. 226 § 1 k.k.,
wniosku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze.
UZASADNIENIE
W dniu 17
lipca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze
o przekazanie
do rozpoznania
niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd wskazał, że oskarżonemu zarzucono
popełnienie występku z art. 226 § 1 k.k. na szkodę
Prezesa Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze, sędziego X. Y., podczas i w związku z pełnieniem przez nią obowiązków służbowych. Pani Prezes jest zwierzchnikiem służbowym sędziów i sprawuje wewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością administracyjną sądu. Jak zauważył Sąd – „Sytuacja ta mogłaby wywołać u oskarżonego oraz w odbiorze społecznym, przekonanie o braku warunków do bezstronnego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania sprawy oraz wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny i należało go uwzględnić.
Należy oczywiście zauważyć, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu, możliwe jest zatem tylko w szczególnych sytuacjach.
Dobro wymiaru sprawiedliwości, stanowiące przesłankę odstąpienia na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. od ogólnych reguł ustalania właściwości miejscowej sądu wyraża się między innymi w dążeniu do osądzenia sprawy w rozsądnym terminie, a także zagwarantowaniu stronom realizacji ich procesowych uprawnień.
W ocenie Sądu Najwyższego, wnioskujący Sąd Rejonowy wykazał, że w sprawie niniejszej wystąpiła szczególna sytuacja, która sprawia, iż ze względu na
dobro wymiaru sprawiedliwości sprawa ta winna być
przekazana
do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu. Niewątpliwie do okoliczności uzasadniających zastosowanie właściwości delegacyjnej z art. 37 k.p.k. należy zaliczyć sytuację polegającą na takim układzie procesowym, gdzie Sąd właściwy miejscowo prowadziłby postępowanie, w którym osobą pokrzywdzoną czynem zabronionym jest sędzia tego samego sądu lub sądu nad nim nadrzędnego
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 lutego 2022 r., I KO 10/22, LEX nr 3322318; z dnia 28 grudnia 2021 r., V KO 94/21, LEX nr 3324582; z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18, LEX nr 2508531).
W realiach przedmiotowej sprawy fakt, iż pokrzywdzonym jest Prezes Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze, może w odczuciu społecznym wzbudzić - chociażby mylne - przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania, i to niezależnie od tego, czy w rzeczywistości sąd stworzony z sędziów tego sądu byłby w pełni zdolny do niezależnego orzekania.
W rezultacie Sąd Najwyższy uznał, że w zaistniałej sytuacji, przekazanie sprawy winno nastąpić do Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI