I KO 83/23

Sąd Najwyższy2023-10-31
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławienieznieważeniebiegły sądowybezstronnośćprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościSąd Najwyższyprywatny akt oskarżenia

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie i znieważenie do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na fakt, że oskarżona jest wieloletnim biegłym sądowym w sądzie, co mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Rejonowy w S. wniósł do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z prywatnego aktu oskarżenia przeciwko J. J. (oskarżonej o zniesławienie i znieważenie) innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była obawa o brak bezstronności, gdyż oskarżona jest wieloletnim biegłym sądowym w tym sądzie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, wskazując, że długoletnia współpraca sędziów z oskarżoną-biegłą może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i przekonania o braku bezstronności w odbiorze zewnętrznym. Sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Rawiczu.

Przed Sądem Rejonowym w S. toczyła się sprawa z prywatnego aktu oskarżenia, w którym K. R. zarzucił J. J. zniesławienie i znieważenie (art. 212 k.k. i art. 216 k.k.) w okresie od listopada do grudnia 2022 r. Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na art. 37 k.p.k. i dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako przyczynę wskazano osobę oskarżonej J. J., która jest wieloletnim biegłym sądowym z listy Sądu Okręgowego w W. i od blisko trzydziestu lat wydaje opinie oraz występuje w postępowaniach przed Sądem Rejonowym w S. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że zmiana właściwości ma na celu wyeliminowanie potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, w tym wątpliwości co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Długoletnia współpraca sędziów z oskarżoną-biegłą mogła budzić w odbiorze zewnętrznym podejrzenia o nierówne traktowanie uczestników postępowania. Aby zapobiec takim spekulacjom i podważaniu obiektywizmu, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu, biorąc pod uwagę również zasady ekonomiki procesowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Długoletnia współpraca sędziów z oskarżonym-biegłym może budzić w odbiorze zewnętrznym wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sądu, co uzasadnia zmianę właściwości dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznaoskarżona
K. R.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis umożliwiający przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym w celu wyeliminowania wątpliwości co do bezstronności sądu.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 216

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżona jest wieloletnim biegłym sądowym w Sądzie Rejonowym w S., co może budzić wątpliwości co do bezstronności. Długoletnia współpraca sędziów z oskarżoną-biegłą może prowadzić do odbioru zewnętrznego braku obiektywizmu. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

zachodzi obawa o powstanie odbiorze zewnętrznym przekonania o braku bezstronności Wieloletnia współpraca sędziów [...] z biegłą, będącą jednocześnie oskarżoną, niewątpliwie uzasadnia wniosek w odbiorze zewnętrznym mogą pojawić się podejrzenia o nierówne traktowanie wszystkich uczestników postępowania Tego rodzaju spekulacjom, podważającym obiektywizm i bezstronność w rozpoznaniu sprawy, ma natomiast zapobiec zmiana właściwości miejscowej

Skład orzekający

Marek Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy ze względu na obawę braku bezstronności spowodowaną relacją zawodową między sędzią a stroną postępowania (biegłym sądowym)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony jest biegłym sądowym w sądzie, w którym toczy się postępowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest nie tylko faktyczne zachowanie bezstronności przez sąd, ale także jej pozory w odbiorze społecznym, szczególnie gdy jedna ze stron pełni funkcję biegłego sądowego.

Czy biegły sądowy może być stroną w procesie bez ryzyka utraty bezstronności sądu?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KO 83/23
POSTANOWIENIE
Dnia 31 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie
J. J.
oskarżonej z art. 212 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 października 2023 r.,
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w S.
z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II K 169/23
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Rejonowym w S. zawisła sprawa z prywatnego aktu oskarżenia wniesionego przez K. R., w którym zarzucił J. J. to, że od dnia 9 listopada do dnia 19 grudnia 2022 r. wielokrotnie go zniesławiła i znieważyła, tj. popełnienie przestępstwa z art. 212 k.k. i art. 216 k.k. (k. 3 i n.).
Wskazanym wyżej postanowieniem Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie do rozpoznania sprawy o sygn. akt. II K 162/23 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu tego wniosku Sąd Rejonowy podniósł, że z uwagi na osobę oskarżonej J. J., która jest wieloletnim biegłym sądowym, zachodzi obawa o powstanie odbiorze zewnętrznym przekonania o braku bezstronności w rozpoznaniu tej sprawy przez miejscowo właściwy Sąd.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Wniosek jest zasadny.
W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki
uzasadniające
skorzystanie z art. 37 k.p.k.
Zmiana właściwości sądu, o której mowa w tym przepisie, ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Zagrożenie to może wiązać się m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy, mogą wywoływać wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Przekonanie co do takich wątpliwości musi mieć realne podstawy.
Jak podniesiono we wniosku, do
Sądu Rejonowego w S. wpłynęła sprawa z prywatnego aktu oskarżenia przeciwko J. J., której K. R. postawił zarzuty zniesławienia i znieważania (art. 212 k.k. i art. 216 k.p.k.), do czego miało dojść przed Sądem Rejonowym w O. w przedłożonej przez nią opinii do sprawy o sygn. akt III Nsm 734/22. Oskarżona jest biegłą […] z listy Sądu Okręgowego w W., która jako jeden z dwóch biegłych tej specjalności, od bez mała trzydziestu lat wydaje opinie i występuje także w postępowaniach toczących się przed Sądem Rejonowym w S..
Wieloletnia współpraca sędziów
, którzy mogliby orzekać w niniejszej sprawie, z biegłą, będącą jednocześnie oskarżoną,
niewątpliwie uzasadnia wniosek z art. 37 k.p.k., skutkując potrzebą przekazaniem tej sprawy innemu równorzędnemu sądowi, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W przedstawionej sprawie dobro to jest zagrożone ze względu na fakt, że w odbiorze zewnętrznym mogą pojawić się podejrzenia o nierówne traktowanie wszystkich uczestników postępowania w sprawie II K 162/23 przez orzekający Sąd, skoro jeden z tych uczestników – oskarżona – w sposób stały wykonuje w Sądzie Rejonowym w S. swoje obowiązki zawodowe i procesowe. Tego rodzaju spekulacjom, podważającym obiektywizm i bezstronność w rozpoznaniu sprawy, ma natomiast zapobiec zmiana właściwości miejscowej, o co zasadnie wniósł Sąd Rejonowy w S..
Potrzeba przekazania niniejszej sprawy poza apelację
[…]
, do Sądu Rejonowego w Rawiczu, który znajduje się w obszarze apelacji poznańskiej, znajduje uzasadnienie w kontekście zasad
ekonomiki procesowej, związanej z położeniem tego Sądu względem Sądu miejscowo właściwego.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
(EF)
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI