I KO 77/25

Sąd Najwyższy2025-07-24
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaSąd Najwyższysyndrom sztokholmskistan psychicznydowodyocena prawnapostanowieniekodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu jego oczywistej bezzasadności, uznając przedłożoną opinię sądowo-psychiatryczną za nie stanowiącą nowego faktu podważającego prawomocny wyrok.

Skazana N.B. wniosła o wznowienie postępowania karnego, powołując się na opinię sądowo-psychiatryczną z innej sprawy, która miała wykazać, że syndrom sztokholmski i jej stan psychiczny uniemożliwiały jej świadome podjęcie decyzji w chwili zawarcia umowy sprzedaży. Sąd Najwyższy, działając jednoosobowo, odmówił przyjęcia wniosku na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., uznając go za oczywiście bezzasadny. Sąd wskazał, że przedłożona opinia nie stanowi nowego dowodu, nie podważa wcześniejszych opinii wydanych w tej sprawie, a czyny popełniono znacznie wcześniej niż zdarzenie, do którego odnosi się opinia.

Skazana N.B. złożyła wniosek o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2023 r. (sygn. akt II AKa 93/23), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2022 r. (sygn. akt III K 399/21). Jako podstawę wniosku skazana wskazała opinię sądowo-psychiatryczną z dnia 24 lutego 2025 r., sporządzoną na potrzeby innej sprawy, z której miało wynikać, że cierpi na syndrom sztokholmski, a jej stan psychiczny w chwili zawarcia umowy sprzedaży z dnia 9 września 2021 r. uniemożliwiał świadome podjęcie decyzji. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności. Sąd podkreślił, że przepis ten pozwala na odmowę przyjęcia wniosku bez wzywania do usunięcia braków formalnych, jeśli z jego treści wynika oczywista bezzasadność. W niniejszej sprawie skazana nie przedstawiła żadnych okoliczności uzasadniających wznowienie. Przedłożona opinia dotyczyła zdarzeń z 2021 roku, podczas gdy czyny przypisane skazanej popełniono w 2016 roku. Wcześniejsze opinie sądowo-psychiatryczne wydane w tej sprawie (z 2017 i 2022 roku) potwierdziły, że skazana miała zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia czynów i pokierowania swoim postępowaniem w chwili ich popełnienia. Sąd Najwyższy zaznaczył, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej ocenie dowodów ani ustaleniom faktycznym, a jedynie badaniu przesłanek określonych w przepisach k.p.k. dotyczących wznowienia postępowania. Wobec oczywistej bezzasadności wniosku o wznowienie, wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu stał się bezprzedmiotowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedłożona opinia nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ nie przedstawia nowych faktów lub dowodów, które wykazywałyby znaczne prawdopodobieństwo błędności wyroku skazującego, a nadto dotyczy zdarzeń późniejszych niż popełnienie przypisanych czynów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał wniosek o wznowienie za oczywiście bezzasadny, ponieważ przedłożona opinia sądowo-psychiatryczna nie stanowiła nowego dowodu w rozumieniu przepisów k.p.k. i nie podważała trafności wcześniejszych opinii wydanych w sprawie, które analizowały stan psychiczny skazanej w czasie popełnienia czynów. Opinia dotyczyła również późniejszych zdarzeń niż te, za które skazana została prawomocnie osądzona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w domyśle, poprzez utrzymanie prawomocnego wyroku)

Strony

NazwaTypRola
N.B.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten pozwala sądowi orzekającemu jednoosobowo odmówić przyjęcia wniosku niepochodzącego od profesjonalnego pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.

Pomocnicze

k.p.k. art. 540-540b

Kodeks postępowania karnego

Katalog podstaw wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedłożona opinia sądowo-psychiatryczna nie stanowi nowego faktu lub dowodu, który uzasadniałby wznowienie postępowania. Stan zdrowia psychicznego skazanej w chwili popełnienia czynów został wszechstronnie przeanalizowany w postępowaniu pierwotnym. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej ocenie dowodów i ustaleń faktycznych. Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny.

Godne uwagi sformułowania

wniosku [...] wobec jego oczywistej bezzasadności pozwala więc na wstępną kontrolę wniosku o wznowienie [...] celem wyeliminowania konieczności przeprowadzania różnego rodzaju czynności procesowych związanych z wnioskiem, który w stopniu oczywistym nie może doprowadzić do wznowienia postępowania nie stanowi nowego faktu lub dowodu, którego istnienie skutkowałoby koniecznością wznowienia postępowania sąd w ramach postępowania wznowieniowego jest uprawniony zbadać tylko to, czy ujawniły się nowe fakty lub dowody, wykazujące znaczne prawdopodobieństwo błędnego wyroku skazującego, a nie ponownie czynić ustalenia faktyczne wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia

Skład orzekający

Anna Dziergawka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, w szczególności w kontekście nowych dowodów i opinii biegłych, a także zakresu kognicji sądu w postępowaniu wznowieniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i oceny przedłożonych dowodów w kontekście wcześniejszych ustaleń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ograniczenia postępowania wznowieniowego i sposób, w jaki Sąd Najwyższy ocenia nowe dowody w kontekście prawomocnych orzeczeń. Jest to interesujące dla prawników procesowych.

Czy nowa opinia psychiatryczna zawsze oznacza szansę na wznowienie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KO 77/25
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Dziergawka
w sprawie skazanej N.B.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lipca 2025 r.,
wniosku skazanej o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 93/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt III K 399/21,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Skazana N.B. w dniu 29 maja 2025 roku (data wpływu), wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 93/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 grudnia
‎
2022 r., sygn. akt III K 399/21 oraz o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu wniosku skazana odwołała się do opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej do innej sprawy, z której wynika, że cierpi m.in. na syndrom sztokholmski, a jej stan zdrowia psychicznego w chwili zawarcia umowy sprzedaży z dnia 9 września 2021 roku uniemożliwiał świadome lub swobodne podjęcie decyzji.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Na wstępie należy odwołać się do treści art. 545 § 3 k.p.k., który stanowi, iż sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, adwokata, radcy prawnego albo radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność.
Powyższe unormowanie pozwala więc na wstępną kontrolę wniosku o wznowienie – i to bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych - celem wyeliminowania konieczności przeprowadzania różnego rodzaju czynności procesowych związanych z wnioskiem, który w stopniu oczywistym nie może doprowadzić do wznowienia postępowania. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej (zob. postanowienie SN z dnia 9 lipca 2024 roku, III KO 81/24; postanowienie SN z dnia 26 września 2024 r., IV KO 97/24).
Uwzględniając powyższe wskazać należy, że skazana we wniosku nie przedstawiła żadnych okoliczności, które uzasadniałyby wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Skazana odwołała się do treści opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 24 lutego 2025 roku, sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego Grunwald i Jeżyce w sprawie o sygn. akt IX C 1236/23, z której wynika, że u skazanej rozpoznano zaburzenia afektywne dwubiegunowe, brak pełnej remisji i syndrom sztokholmski. Biegła wskazała, że stan zdrowia psychicznego skazanej w chwili zawarcia umowy sprzedaży z dnia 9 września 2021 roku uniemożliwiał jej świadome lub swobodne podjęcie decyzji, złożone oświadczenie woli było wadliwe. Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie skazana zarzucanych czynów dopuściła się w dniu 4 listopada 2016 roku, ponadto była również poddawana badaniom sądowo-psychiatrycznym. I tak w opinii z dnia 2 grudnia 2017 roku biegli rozpoznali u skazanej zaburzenia adaptacyjne – depresyjne, skazana
tempore criminis
miała zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia zarzucanych jej czynów oraz pokierowania swoim postępowaniem, aktualny stan zdrowia psychicznego pozwalał na jej udział w postępowaniu karnym.  W kolejnej opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 19 listopada 2022 roku biegli również stwierdzili, że w chwili dokonania czynów karalnych u skazanej nie występowały zaburzenia sfery psychicznej mające istotny wpływ na jej zdolność do zrozumienia swojego działania i pokierowania postępowaniem. Powyższe okoliczności potwierdzają, że stan zdrowia skazanej został wszechstronnie przeanalizowany. Tym samym przedłożona przez skazaną opinia sądowo-psychiatryczna nie podważa trafności sporządzonych na kanwie niniejszej sprawy opinii, tym bardziej, że dotyczy ona postępowania skazanej z roku 2021 roku, zaś czyny za które skazana została N.B. zostały popełnione w 2016 roku, a zatem 5 lat wcześniej. Przedłożona przez skazaną opinia nie stanowi nowego faktu lub dowodu, którego istnienie skutkowałoby koniecznością wznowienia postępowania wobec skazanej. Sądy obu instancji sporządzone w sprawie opinie uznały za wyczerpujące, spójne i logiczne. Jednocześnie podkreślić należy, że sąd w ramach postępowania wznowieniowego jest uprawniony zbadać tylko to, czy ujawniły się nowe fakty lub dowody, wykazujące znaczne prawdopodobieństwo błędności wyroku skazującego, a nie ponownie czynić ustalenia faktyczne na podstawie zgromadzonych dowodów, czyli, jak w niniejszej sprawie, po raz kolejny oceniać poprawność opinii biegłych na temat poczytalności skazanej w czasie popełnienia przypisanych jej czynów.
Przypomnieć trzeba, iż wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego podstawy zostały ustawowo skatalogowane (art. 540-540b k.p.k.) i postępowanie wznowieniowe sprowadza się wyłącznie do ich badania (zob. postanowienie SN z dnia 15 września 2022 r., V KO 67/22). Specyfika postępowania wznowieniowego wszczynanego na wniosek sprawia, że nie dokonuje się na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych, będących podstawą prawomocnego wyroku. Nie bada się również oceny zasadności orzeczenia sądu pierwszej instancji, tak jak to się czyni w ramach kontroli instancyjnej (zob. postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 2016 r., V KO 22/16).
Konkludując, mając na uwadze powyższe rozważania, wniosek skazanej o wznowienie postępowania, należało uznać za oczywiście bezzasadny i na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówić jego przyjęcia.
Wobec stwierdzenia oczywistej bezzasadności wniosku o wznowienie, bezprzedmiotowe było rozpatrywanie wniosku skazanej o wyznaczenie obrońcy z urzędu.
[WB]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI