Orzeczenie · 2025-03-26

I KO 75/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-26
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższypostanowieniezawieszenie postępowaniatsuepytanie prejudycjalneniezawisłość sędziowskabezstronność sędziegokarta praw podstawowychtraktat o funkcjonowaniu uekpk

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, rozpoznając wniosek sygnalizacyjny Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu o wznowienie postępowania, które zakończyło się wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu, postanowił zawiesić postępowanie. Podstawą prawną zawieszenia jest art. 22 § 1 k.p.k., który przewiduje zawieszenie postępowania w przypadku długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej jego prowadzenie. W niniejszej sprawie taką przeszkodą jest oczekiwanie na rozstrzygnięcie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) pytań prawnych zadanych przez Sąd Najwyższy w dwóch odrębnych postanowieniach. Pierwsze pytanie prejudycjalne, skierowane w sprawie o sygn. akt I NB 4/23, dotyczy rozumienia art. 19 ust. 1 akapit 2 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE, w kontekście obowiązku sądu pominięcia wniosku strony kwestionującego powołanie sędziego, gdy takie kwestionowanie jest niedopuszczalne w świetle prawa UE i konstytucji państwa członkowskiego. Drugi zestaw pytań prejudycjalnych, skierowany w sprawie o sygn. akt III CB 40/23, również odnosi się do art. 19 ust. 1 akapit 2 TFUE i art. 47 KPP, badając, czy okoliczności powołania na stanowisko sędziowskie mogą wskazywać na niespełnienie wymogów niezawisłości i bezstronności, a także czy w sprawie tzw. testu bezstronności sędziego Sądu Najwyższego mogą orzekać sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy uznał, że oczekiwanie na odpowiedzi TSUE ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego ukształtowania składu sądu w niniejszej sprawie, a czas oczekiwania przekracza racjonalnie dopuszczalne okresy odroczenia. W związku z tym, postępowanie zostało zawieszone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie zawieszenia postępowania w przypadku skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE, gdy oczekiwanie na odpowiedź jest długotrwałe i ma fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem UE i jego wpływem na polskie postępowania sądowe.

Zagadnienia prawne (5)

Czy sąd rozpoznający sprawę obowiązany jest pominąć wniosek strony, który zmierza do podważenia powołania sędziego, jeśli takie podważenie jest niedopuszczalne w świetle prawa Unii Europejskiej oraz konstytucji państwa członkowskiego?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy skierował pytanie prejudycjalne do TSUE w tej sprawie.

Uzasadnienie

Pytanie dotyczy interpretacji art. 19 ust. 1 akapit 2 Traktatu o UE w związku z art. 47 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE, w kontekście możliwości kwestionowania przez stronę powołania sędziego.

Czy efektywnym i wystarczającym mechanizmem spełnienia kryteriów sądu ustanowionego ustawą jest przyznanie stronom prawa do żądania weryfikacji wpływu okoliczności towarzyszących procedurze nominacyjnej i zachowania sędziego na jego bezstronność i niezawisłość?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy skierował pytanie prejudycjalne do TSUE w tej sprawie.

Uzasadnienie

Pytanie dotyczy interpretacji art. 19 ust. 1 akapit 2 TFUE w związku z art. 47 ust. 1 KPP, badając mechanizmy zapewniające sąd ustanowiony ustawą.

Czy już same okoliczności powołania na stanowisko sędziowskie mogą wskazywać na niespełnienie wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy skierował pytanie prejudycjalne do TSUE w tej sprawie.

Uzasadnienie

Pytanie dotyczy interpretacji art. 19 ust. 1 akapit 2 TFUE w świetle art. 47 KPP, badając, czy procedura nominacyjna może wpływać na niezawisłość i bezstronność sędziego.

Czy w sprawie tzw. testu bezstronności sędziego Sądu Najwyższego nie mogą orzekać sędziowie, których udział narusza prawo jednostki do sądu z uwagi na sposób powołania?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy skierował pytanie prejudycjalne do TSUE w tej sprawie.

Uzasadnienie

Pytanie dotyczy interpretacji art. 19 ust. 1 akapit 2 TFUE w świetle art. 47 KPP, w kontekście składu Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących testu bezstronności.

Czy Sąd Najwyższy ma obowiązek ukształtować skład sądu w sprawie testu bezstronności bez udziału sędziów powołanych w określony sposób, a w ostateczności pominąć przepis krajowy przewidujący skład pięcioosobowy?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy skierował pytanie prejudycjalne do TSUE w tej sprawie.

Uzasadnienie

Pytanie dotyczy interpretacji art. 19 ust. 1 akapit 2 TFUE w świetle art. 47 KPP, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na poprzednie pytanie, dotyczące sposobu kształtowania składu sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
E. B.osoba_fizycznawnioskodawca
E. L.osoba_fizycznazmarły ojciec wnioskodawcy

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 22 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis stanowi podstawę do zawieszenia postępowania w przypadku długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej jego prowadzenie, w tym gdy sąd wystąpił z pytaniem prawnym do TSUE, a oczekiwanie na orzeczenie przybiera znaczący wymiar czasowy.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa do skierowania pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

KPP art. 47 § ust. 1

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Przywołana w pytaniach prejudycjalnych dotyczących prawa do sądu, niezawisłości i bezstronności sędziów.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany jako podstawa do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, co jest jedną z przyczyn zawieszenia postępowania.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Przywołana w kontekście sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa i jego wpływu na powołanie sędziów Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania z uwagi na konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcie pytań prejudycjalnych przez TSUE.

Godne uwagi sformułowania

długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania • pytania prawne o zupełnie fundamentalnym, rudymentarnym charakterze • zasadnicze znaczenie dla prawidłowego ukształtowania składu sądu • termin na tyle odległy w czasie, że przekracza racjonalnie dopuszczalne okresy odroczenia

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania w przypadku skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE, gdy oczekiwanie na odpowiedź jest długotrwałe i ma fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem UE i jego wpływem na polskie postępowania sądowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i relacji prawa krajowego z prawem UE, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy zawiesza kluczową sprawę, czekając na wyrok TSUE w sprawie niezawisłości sędziów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst