Orzeczenie · 2021-12-14

I KO 74/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-12-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
art. 231 k.k.przekazanie sprawysąd najwyższyobiektywizmbezstronnośćkonflikt interesówsędziaprokurator

Sprawa dotyczyła wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek ten był spowodowany tym, że przedmiotem postępowania były czyny z art. 231 § 1 k.k. (nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego), które miał popełnić bezpośredni przełożony sędziego referenta – Prezes Sądu Rejonowego w O., sędzia M. N.. Sąd Rejonowy w O. uznał, że taka sytuacja, w której sędzia orzeka w sprawie dotyczącej swojego przełożonego, z którym łączą go również relacje prywatne i koleżeńskie, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. Podkreślił, że przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. jest środkiem wyjątkowym, stosowanym gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. W niniejszej sprawie, ze względu na potencjalne zarzuty o brak obiektywizmu i bezstronności, przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w B. było celowe i zgodne z dotychczasową praktyką orzeczniczą. Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Rejonowy w B. znajduje się w stosunkowo bliskiej odległości od O., a jednocześnie poza jego obszarem właściwości, co czyni go odpowiednim sądem do rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalny konflikt interesów lub brak obiektywizmu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie rejonowym, gdzie sprawa dotyczy bezpośredniego przełożonego sędziego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy zarzuty karne dotyczą bezpośredniego przełożonego sędziego orzekającego w danym sądzie, a także osoby z nim powiązanej prywatnie, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia obiektywizmu i bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sprawa dotyczy sędziego będącego służbowym przełożonym sędziów orzekających w sądzie, a także osobą znaną z relacji prywatnych i koleżeńskich, może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W celu uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, celowe jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznaskarżący
prokurator delegowany do Prokuratury Krajowejorgan_państwowyorgan
Sąd Rejonowy w O.instytucjawnioskujący sąd
Prezes Sądu Rejonowego w O. sędzia M. N.osoba_fizycznaosoba, której zarzucono popełnienie czynu
Sąd Rejonowy w B.instytucjasąd przekazany do rozpoznania sprawy

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Artykuł ten gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd. Przekazanie sprawy jest odstępstwem od tej zasady.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalny brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy przez Sąd Rejonowy w O. ze względu na relacje służbowe i prywatne między sędzią orzekającym a Prezesem Sądu. • Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi.

Godne uwagi sformułowania

może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w O. w sposób obiektywny • dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia • uniknięcia zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalny konflikt interesów lub brak obiektywizmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie rejonowym, gdzie sprawa dotyczy bezpośredniego przełożonego sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory obiektywizmu i bezstronności, nawet w sytuacjach, gdy sprawa dotyczy osób zajmujących wysokie stanowiska w sądownictwie. Jest to ciekawy przykład mechanizmów proceduralnych zapewniających sprawiedliwość.

Czy sędzia może sądzić swojego szefa? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst