Orzeczenie · 2024-07-11

I KO 73/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-07-11
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
znieważenie sędziegoprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższykpkbezstronność sąduwyłączenie sędziego

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonej P. K. o przestępstwo z art. 226 § 1 k.k. (znieważenie sędziego) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że czyn oskarżonej dotyczy czynnego sędziego orzekającego w Wydziale Karnym tego sądu. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy (art. 37 k.p.k.) i konieczność jej stosowania jedynie w sytuacjach jednoznacznie świadczących o sprzeczności z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Zwrócono uwagę, że choć instytucja ta ma zabezpieczać obiektywizm, jest ona subsydiarna wobec instytucji wyłączenia sędziego. Niemniej jednak, w realiach niniejszej sprawy, fakt, że pokrzywdzoną jest sędzia sądu właściwego, może w odczuciu społecznym wzbudzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania. Aby uniknąć negatywnego społecznego wydźwięku i ingerencji w swobodę orzekania, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie bezstronności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego. Wymaga wykazania, że inne środki (np. wyłączenie sędziego) są niewystarczające lub że sytuacja może budzić wątpliwości społeczne.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego do jej rozpoznania, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji, gdy pokrzywdzoną jest sędzia sądu właściwego, może to budzić w odczuciu społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i subsydiarna wobec wyłączenia sędziego, to fakt, iż pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego, może negatywnie wpływać na społeczne postrzeganie bezstronności orzekania. W celu uniknięcia takich wątpliwości i utwierdzenia opinii publicznej w przekonaniu o merytorycznych podstawach orzekania, przekazanie sprawy jest uzasadnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Może być zastosowana, gdy pozostawienie sprawy w gestii sądu właściwego sprzeciwiałoby się temu dobru, zwłaszcza gdy sędzia sądu właściwego lub nadrzędnego jest uczestnikiem postępowania (np. pokrzywdzonym).

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z uwagi na istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

Reguluje sytuację, w której rozpoznanie sprawy w danym sądzie okazałoby się niemożliwe ze względu na wyłączenie sędziów.

k.k. art. 226 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący znieważenia funkcjonariusza publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzenie sędziego sądu właściwego może budzić wątpliwości co do obiektywizmu orzekania w odczuciu społecznym. • Konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości poprzez uniknięcie negatywnego społecznego wydźwięku i ingerencji w swobodę orzekania.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • forum extraordinatum • w odczuciu społecznym wzbudzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania • utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia pozostają kryteria merytoryczne

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego. Wymaga wykazania, że inne środki (np. wyłączenie sędziego) są niewystarczające lub że sytuacja może budzić wątpliwości społeczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nietypowej sytuacji, w której sędzia jest pokrzywdzonym w sprawie karnej, co rodzi pytania o obiektywizm i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje, jak sąd najwyższej instancji dba o postrzeganie bezstronności.

Czy sędzia może być stronniczy we własnej sprawie? Sąd Najwyższy decyduje o przekazaniu sprawy karnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst