I KO 6/26

Sąd Najwyższy2026-03-04
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćsędziowiezniesławienieart. 37 k.p.k.Sąd Najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną dotyczącą zniesławienia sędziów innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalne wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zniesławienia sędziów innemu sądowi, argumentując to dobrem wymiaru sprawiedliwości. Powodem były bliskie relacje zawodowe i towarzyskie między sędziami sądu miejscowo właściwego a pokrzywdzonymi sędziami. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim, aby zapewnić obiektywne i bezstronne rozpoznanie sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zarzutów z art. 212 § 1 k.k. (zniesławienie) przeciwko A.G. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że pokrzywdzonymi w sprawie jest czworo sędziów II Wydziału Karnego tego sądu. Ze względu na bliskie relacje zawodowe i towarzyskie między sędziami sądu miejscowo właściwego a pokrzywdzonymi, istniało ryzyko powstania wątpliwości co do bezstronności orzekających sędziów. Sąd Najwyższy, podzielając argumentację sądu niższej instancji, uznał, że przekazanie sprawy jest konieczne dla zapewnienia obiektywnego rozpoznania. Sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim, kierując się względami organizacyjnymi i bliskością sądu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Bliskie relacje zawodowe i towarzyskie między sędziami sądu miejscowo właściwego a pokrzywdzonymi sędziami mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu rozpoznania sprawy, co podważa zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
A.G.osoba_fizycznapodejrzany
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górzeinstytucjawnioskodawca
Sędziowie II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Jeleniej Górzeinstytucjapokrzywdzony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana, gdy okoliczności sprawy dają podstawę do twierdzenia, że w odbiorze społecznym mogą powstać wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania sytuacji, które mogą wywołać obawy co do bezstronności sędziów. Bliskie relacje zawodowe i towarzyskie między sędziami sądu miejscowo właściwego a pokrzywdzonymi sędziami mogą podważać zaufanie do obiektywnego rozpoznania sprawy. Konieczność zapewnienia odbioru społecznego sprawy jako prowadzonej w sposób wolny od wpływu wskazanych okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wątpliwości co do istnienia warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w odbiorze społecznym właściwość z delegacji

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości w sytuacjach konfliktów interesów lub bliskich relacji między stronami a sądem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie rejonowym, gdzie pokrzywdzonymi są sędziowie tego samego wydziału.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądu i jak system prawny reaguje na potencjalne konflikty interesów, nawet wewnątrz środowiska sędziowskiego.

Czy sędziowie mogą sądzić kolegów? Sąd Najwyższy rozstrzyga o przekazaniu sprawy zniesławienia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KO 6/26
POSTANOWIENIE
Dnia 4 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
w sprawie
A.G.
podejrzanego o czyny z art. 212 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 marca 2026 r.
,
wniosku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
zawartego w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2026 r., II K 1550/25,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lwówku Śląskim.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2026 r., II K 1550/25, Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pokrzywdzonymi w sprawie jest czworo z dziewięciorga sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, czynnych zawodowo, znanych sędziom tego Sądu, nie tylko z racji zależności służbowych czy relacji zawodowych, ale również z tytułu więzi koleżeńskich czy towarzyskich. W opinii sądu występującego z wnioskiem w trybie przepisu art. 37 k.p.k. rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo może doprowadzić do powstania obaw co do bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo, będących następstwem samej świadomości zawodowych oraz towarzyskich powiązań z pokrzywdzonymi. Jak wskazał sąd występujący z przedmiotowym wnioskiem, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania sytuacji, które mogą wywołać u uczestników postępowania lub u postronnych obserwatorów procesu przeświadczenie – choćby mylne – o niemożności bezstronnego rozpoznania danej sprawy, a taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie z uwagi na stosunki zawodowe i koleżeńskie sędziów sądu właściwego miejscowo z sędziami pokrzywdzonymi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze zasługiwała na uwzględnienie, zatem sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Instytucja tzw. właściwości z delegacji, uregulowana w przepisie art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Skorzystanie z niej możliwe jest tylko wtedy, gdy na gruncie konkretnej sprawy dojdzie do zmaterializowania się okoliczności, które dają podstawę do twierdzenia, że w odbiorze społecznym mogą powstać wątpliwości co do istnienia warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Takie okoliczności w istocie materializują się w sprawie niniejszej. We wniosku o umorzenie postępowania i zastosowanie środka zabezpieczającego wobec A.G., postawiono podejrzanemu zarzuty popełnienia czynów zakwalifikowanych jako przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. i in.

na szkodę czworga sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze (wniosek,
k. 311-314 akt II K 1550/25
).
Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na wniosek sądu właściwego miejscowo. Rozpoznanie sprawy karnej w postępowaniu jurysdykcyjnym przez sąd miejscowo właściwy, tj. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze, w odbiorze zewnętrznym może doprowadzić do powstania uzasadnionego przekonania co do braku istnienia adekwatnych warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, skoro rozstrzygnięcie, które ma wydać w postępowaniu karnym Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze w II Wydziale Karnym dotyczy odpowiedzialności karnej za czyny popełnione

według oskarżyciela publicznego

na szkodę sędziów orzekających w ww. Wydziale Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze. Jest to niewątpliwie okoliczność, która może podważać zaufanie co do istnienia warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo nie tylko w oczach samego zainteresowanego, tj. podejrzanego A.G., ale

również

w odbiorze społecznym, skoro sąd miejscowo właściwy miałby rozstrzygać w przedmiocie zarzutów dotyczących sędziów orzekających w tym sądzie. Także nie bez racji Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze w swej inicjatywie wskazuje na relacje koleżeńskie jakie pokrzywdzeni sędziowie utrzymują z innymi sędziami tego Sądu, Wydziału, z którymi najprawdopodobniej znają się od wielu lat. Są to więzy mogące wywołać przekonanie o braku istnienia w Sądzie Rejonowym w Jeleniej Górze warunków do przeprowadzenia przedmiotowego postępowania w sposób wolny od wpływu wskazanych okoliczności. Uzasadnia to zatem przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania w trybie przepisu art. 37 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze i orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. O wskazaniu Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim jako właściwego do rozpoznania przedmiotowej sprawy w związku z uruchomieniem tzw. właściwości delegacyjnej zdecydowały względy czysto organizacyjnej natury (jest to sąd nieodległy względem sądu miejscowo właściwego). Powierzenie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu, którego siedziba znajduje się w okręgu jeleniogórskim, pozwoli zapobiec konieczności ewentualnego ponownego występowania z wnioskiem w trybie przepisu art. 37 k.p.k. w razie zainicjowania w niniejszej sprawie postępowania odwoławczego.
[WB]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę