I KO 56/24

Sąd Najwyższy2024-06-18
SNKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowykonflikt interesówobiektywizmbezstronnośćart. 286 k.k.asesor sądowy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną przeciwko M. A. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu ze względu na konflikt interesów i potencjalny brak obiektywizmu w Sądzie Rejonowym w Szamotułach.

Sąd Rejonowy w Szamotułach wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. A. innemu sądowi, ponieważ oskarżony pracował w tym sądzie jako asesor, a sam sąd był pokrzywdzonym. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę zapewnienia obiektywnego rozstrzygnięcia i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Rawiczu.

Sąd Najwyższy, w Izbie Karnej, rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Szamotułach o przekazanie sprawy karnej sygn. akt II K 365/24, dotyczącej oskarżonego M. A. (zarzuty m.in. z art. 286 § 1 k.k.), do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony pracował w tym sądzie jako asesor, a sam sąd jest pokrzywdzonym w sprawie, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując, że przekazanie sprawy jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości i koniecznością uniknięcia zarzutów o brak bezstronności. Sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sąd jest pokrzywdzonym, a oskarżony był z nim związany zawodowo (jako asesor), może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest w takich okolicznościach uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. A.osoba_fizycznaoskarżony
Sąd Rejonowy w Szamotułachinstytucjapokrzywdzony

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten reguluje możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Artykuł ten gwarantuje prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd, co stanowi podstawę do rozważenia przekazania sprawy w wyjątkowych sytuacjach.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przepis ten określa przestępstwo oszustwa, które jest jednym z zarzutów stawianych oskarżonemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd właściwy miejscowo jest jednocześnie pokrzywdzonym w sprawie. Oskarżony pracował w sądzie właściwym miejscowo jako asesor. Istnieje ryzyko braku obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Szamotułach w sposób obiektywny. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy.

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na konflikt interesów i powiązania zawodowe oskarżonego z sądem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądownictwie karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak system stara się zapewnić obiektywizm i bezstronność, nawet gdy pojawia się konflikt interesów między sądem a oskarżonym.

Sąd sam sobie nie ufa? Sprawa karna przekazana z powodu konfliktu interesów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KO 56/24
POSTANOWIENIE
Dnia 18 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
po rozpoznaniu sprawy
M. A.
oskarżonego z art. 286 1 k.k. i inne
w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 18 czerwca 2024 r.,
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Szamotułach
z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt II K 365/24
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 maja 2024 r. Sąd Rejonowy w Szamotułach, w sprawie sygn. akt II K 365/24, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy M. A. oskarżonego m. in. z art. 286  1 k.k.
W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że w sprawie jednym z pokrzywdzonych jest Sąd Rejonowy w Szamotułach, który złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Ponadto, wskazano, że oskarżony pracował w Sądzie Rejonowym w Szamotułach jako asesor.
W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju
może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w
Szamotułach
w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu
Rejonowego
w
Szamotułach
jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia.
Jak
wskazano w postanowieniu w sprawie stroną jest osoba, która pracowała uprzednio w charakterze asersowa w sądzie właściwym miejscowo, natomiast wnioskujący w sprawie sąd jest jednocześnie pokrzywdzonym. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia.
Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Rawiczu.
Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji.
[PGW]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI