I KO 52/24

Sąd Najwyższy2024-07-24
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższyizba karnazażalenieumorzenie śledztwadobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćkonflikt interesówpowiązania rodzinne

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na umorzenie śledztwa innemu sądowi, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności ze względu na powiązania rodzinne sędziego z byłą kuratorką społeczną.

Sąd Rejonowy w Nysie zawnioskował o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na umorzenie śledztwa do innego sądu, wskazując na powiązania rodzinne byłej kuratorki społecznej (żony sędziego tego sądu) z sędzią orzekającym w sprawie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę budowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości i wykluczenia potencjalnych wątpliwości co do obiektywizmu, nawet jeśli są one mylne.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Nysie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. Wniosek dotyczył sprawy z zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. Okolicznością budzącą wątpliwości była fakt, że sprawa dotyczyła byłej kuratorki społecznej Sądu Rejonowego w Nysie, która jest jednocześnie żoną sędziego tego sądu (byłego Wiceprezesa oraz Przewodniczącego II Wydziału Karnego). Sąd Rejonowy uznał, że te powiązania mogą zrodzić w opinii społecznej przekonanie o braku warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy, co nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, stwierdzając, że wystąpienie okoliczności, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu, przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi. Podkreślono, że takie rozstrzygnięcie nie oznacza wątpliwości co do obiektywizmu sądu, lecz jest wyrazem troski o wykluczenie błędnych przekonań w opinii publicznej. W konsekwencji Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ząbkowicach Śląskich.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczności wskazujące na powiązania rodzinne sędziego z osobą, której dotyczy sprawa, mogą uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi, jeśli mogą zrodzić w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co jest zgodne z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wystąpienie okoliczności, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu, przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi. W tej konkretnej sprawie powiązania rodzinne byłej kuratorki społecznej z sędzią sądu mogły zrodzić w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co uzasadniało przekazanie jej do innego sądu dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
E. Z.osoba_fizycznaprzedstawicielka ustawowa pokrzywdzonego

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy okoliczności mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiązania rodzinne sędziego z osobą, której dotyczy sprawa, mogą zrodzić w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi w celu wykluczenia potencjalnych wątpliwości co do bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości przekonanie o braku warunków do rozpoznania zażalenia w sposób bezstronny i obiektywny wykluczyć mogące się zrodzić w opinii publicznej błędne przekonanie

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na powiązania rodzinne i potencjalne wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powiązań rodzinnych w kontekście sądownictwa karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca ze względu na kwestię potencjalnego konfliktu interesów i budowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości w kontekście powiązań rodzinnych.

Czy żona sędziego może wpłynąć na bezstronność sądu? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KO 52/24
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lipca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie z zażalenia przedstawicielki ustawowej pokrzywdzonego
E. Z.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ząbkowicach Śląskich z dnia 11 kwietnia 2024 r., o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. akt […]
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 24 lipca 2024 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Nysie, zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt II Kp 217/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę z zażalenia E. Z. do rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w Ząbkowicach Śląskich.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy swój wniosek umotywował tym, że zawisła przed nim sprawa z zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. i in.
dotyczy byłej kuratorki społecznej tegoż Sądu i jednocześnie żony sędziego Sądu właściwego (byłego Wiceprezesa oraz Przewodniczącego II Wydziału Karnego tego Sądu).
W ocenie Sądu właściwego powyższe okoliczności mogą zrodzić w opinii społecznej przekonanie o braku warunków do rozpoznania zażalenia w sposób bezstronny i obiektywny, co nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Dlatego też dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny i dlatego został uwzględniony.
Ugruntowany jest już w orzecznictwie pogląd, że wystąpienie okoliczności, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet i mylne, o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny, przemawia za jej przekazaniem innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Tak właśnie było w przedmiotowej sprawie. Za uwzględnieniem inicjatywy Sądu Rejonowego przemawiają szczególne okoliczności tej sprawy. Dotyczy ona bowiem byłej kuratorki społecznej tegoż Sądu i zarazem żony sędziego Sądu właściwego (byłego Wiceprezesa oraz Przewodniczącego II Wydziału Karnego tego Sądu).
W tych okolicznościach pozostawienie sprawy w tym Sądzie może zatem zrodzić w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania. Powyższe przemawia więc za odstąpieniem od właściwości miejscowej z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdyż w tych realiach Sąd Rejonowy jako taki jest „nieodpowiedni” do merytorycznego rozpoznania skierowanej do niego sprawy.
Z tych powodów Sąd Najwyższy uwzględnił niniejszą inicjatywę i przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ząbkowicach Śląskich.
Podkreślić trzeba, że to rozstrzygnięcie nie oznacza powzięcia przez Sąd Najwyższy wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy, lecz stanowi jedynie wyraz troski, aby wykluczyć mogące się zrodzić w opinii publicznej błędne przekonanie w tej materii, gdyby sprawa przekazana jednak nie została.
Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.
[PGW]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI