I KO 51/25

Sąd Najwyższy2025-10-29
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaSąd NajwyższyKrajowa Rada Sądownictwaniezawisłość sędziowskabezstronnośćart. 439 k.p.k.prawomocnośćkasacja

Sąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania z urzędu, uznając brak podstaw do kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych w nowej procedurze KRS, a także biorąc pod uwagę wcześniejsze oddalenie kasacji w tej sprawie.

Sąd Najwyższy rozpoznał pismo A. W. dotyczące konieczności wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Wnioskodawca wskazywał na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na sposób powołania sędziów w obu instancjach. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że wadliwość obsady sądu wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność, czego nie uczyniono. Ponadto, kwestia ta była już badana przy rozpoznaniu kasacji, która została oddalona.

Sąd Najwyższy, w składzie sędziego Kazimierza Klugiewicza, rozpoznał pismo A. W. sygnalizujące potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu (utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu). Wnioskodawca powołał się na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na udział sędziów powołanych w procedurze Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały trzech połączonych Izb z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz późniejszego orzecznictwa, w tym wyroków ETPCz i TSUE, podkreślił, że wadliwość obsady sądu wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających standard niezawisłości i bezstronności, a nie automatyzmu. Wnioskodawca nie wykazał takich okoliczności. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że kwestia obsady sądów była już badana przy rozpoznaniu kasacji obrońcy skazanego, która została oddalona jako oczywiście bezzasadna postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r. (sygn. akt I KK 88/24). W związku z powyższym, Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie stwierdzono podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wadliwość obsady sądu z powodu sposobu powołania sędziów wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających standard niezawisłości i bezstronności, a nie automatyzmu. Wnioskodawca nie wykazał takich okoliczności. Ponadto, kwestia ta była już badana przy rozpoznaniu kasacji, która została oddalona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa wznowienia postępowania z urzędu

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu lub sprzeczność składu sądu z przepisami prawa zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w procedurze Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy do wznowienia postępowania z urzędu.

Pomocnicze

u.krs

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, która wpłynęła na procedurę powoływania sędziów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziów powołanych w nowej procedurze KRS. Kwestia obsady sądu była już badana przy rozpoznaniu kasacji, która została oddalona.

Odrzucone argumenty

Argument o bezwzględnej przyczynie odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na sposób powołania sędziów w procedurze KRS, bez wykazania naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego [...] jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach (podkr. – SN), do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście nowej procedury powoływania sędziów oraz wymogu wykazania naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których podnoszony jest zarzut wadliwej obsady sądu z powodu sposobu powołania sędziów w procedurze KRS, a także sytuacji, gdy kwestia ta była już przedmiotem badania w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii niezawisłości sędziowskiej i sposobu powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze. Pokazuje praktyczne zastosowanie orzecznictwa TSUE i ETPCz w polskim prawie.

Czy sędziowie powołani po 2017 roku orzekają wadliwie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KO 51/25
ZARZĄDZENIE
Dnia 29 października 2025 r.
Dnia 29 października 2025 r. sędzia Sądu Najwyższego Kazimierz Klugiewicz, po zapoznaniu się z pismem A. W., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 327/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt III K 66/22,
nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 7 lutego i 25 marca 2025 r. A. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 327/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt III K 66/22. Wskazał, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określna w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na zasiadanie w składzie Sądu Okręgowego z Poznaniu sędziego X. Y., zaś w składzie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu sędziego X.1 Y.1, którzy zostali powołani na urząd sędziego ww. Sądów w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).
Należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego począwszy od uchwały trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNK z 2020 r., z. 2, poz. 7): „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3),
jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach
(podkr. – SN), do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Stanowisko to zostało powtórzone w późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego, w tym zwłaszcza w uchwale Sądu Najwyższego  z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22) oraz zostało potwierdzone w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. np. wyrok z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie
Reczkowicz przeciwko Polsce
, skarga nr 43447/19) oraz judykatach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. m.in. zob. wyroki TSUE w sprawach: C-585/18 i in., C-824/18, C-791/19, C-487/19). W kontekście analizowanej problematyki, jeżeli chodzi o sędziów sądów powszechnych, nie może być zatem mowy o jakimkolwiek automatyzmie, lecz należy wykazać okoliczności, które mogłyby rzutować na niespełnienie przez sąd orzekający z ich udziałem standardu niezawisłości i bezstronności. Tymczasem Sądowi Najwyższemu nie są znane okoliczności, które podważałyby posiadanie przez wskazanych we wniosku sędziów atrybutów niezawisłości i bezstronności, jak też nie wykazał ich skazany.
Na koniec wolno zauważyć, że kwestia obsady Sądów I i II instancji w niniejszej sprawie była już przedmiotem badania przez Sąd Najwyższy w związku z rozpoznaniem kasacji obrońcy skazanego, który na rozprawie w dniu 6 listopada 2024 r. podniósł tę kwestię (k. 1026), a mimo to Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I KK 88/24, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI