I KO 51/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania z urzędu, uznając brak podstaw do kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych w nowej procedurze KRS, a także biorąc pod uwagę wcześniejsze oddalenie kasacji w tej sprawie.
Sąd Najwyższy rozpoznał pismo A. W. dotyczące konieczności wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Wnioskodawca wskazywał na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na sposób powołania sędziów w obu instancjach. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że wadliwość obsady sądu wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność, czego nie uczyniono. Ponadto, kwestia ta była już badana przy rozpoznaniu kasacji, która została oddalona.
Sąd Najwyższy, w składzie sędziego Kazimierza Klugiewicza, rozpoznał pismo A. W. sygnalizujące potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu (utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu). Wnioskodawca powołał się na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na udział sędziów powołanych w procedurze Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały trzech połączonych Izb z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz późniejszego orzecznictwa, w tym wyroków ETPCz i TSUE, podkreślił, że wadliwość obsady sądu wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających standard niezawisłości i bezstronności, a nie automatyzmu. Wnioskodawca nie wykazał takich okoliczności. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że kwestia obsady sądów była już badana przy rozpoznaniu kasacji obrońcy skazanego, która została oddalona jako oczywiście bezzasadna postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r. (sygn. akt I KK 88/24). W związku z powyższym, Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie stwierdzono podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwość obsady sądu z powodu sposobu powołania sędziów wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających standard niezawisłości i bezstronności, a nie automatyzmu. Wnioskodawca nie wykazał takich okoliczności. Ponadto, kwestia ta była już badana przy rozpoznaniu kasacji, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa wznowienia postępowania z urzędu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu lub sprzeczność składu sądu z przepisami prawa zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w procedurze Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Określa podstawy do wznowienia postępowania z urzędu.
Pomocnicze
u.krs
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, która wpłynęła na procedurę powoływania sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziów powołanych w nowej procedurze KRS. Kwestia obsady sądu była już badana przy rozpoznaniu kasacji, która została oddalona.
Odrzucone argumenty
Argument o bezwzględnej przyczynie odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na sposób powołania sędziów w procedurze KRS, bez wykazania naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego [...] jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach (podkr. – SN), do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście nowej procedury powoływania sędziów oraz wymogu wykazania naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których podnoszony jest zarzut wadliwej obsady sądu z powodu sposobu powołania sędziów w procedurze KRS, a także sytuacji, gdy kwestia ta była już przedmiotem badania w postępowaniu kasacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii niezawisłości sędziowskiej i sposobu powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze. Pokazuje praktyczne zastosowanie orzecznictwa TSUE i ETPCz w polskim prawie.
“Czy sędziowie powołani po 2017 roku orzekają wadliwie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KO 51/25 ZARZĄDZENIE Dnia 29 października 2025 r. Dnia 29 października 2025 r. sędzia Sądu Najwyższego Kazimierz Klugiewicz, po zapoznaniu się z pismem A. W., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 327/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt III K 66/22, nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Pismem z dnia 7 lutego i 25 marca 2025 r. A. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 327/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt III K 66/22. Wskazał, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określna w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na zasiadanie w składzie Sądu Okręgowego z Poznaniu sędziego X. Y., zaś w składzie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu sędziego X.1 Y.1, którzy zostali powołani na urząd sędziego ww. Sądów w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego począwszy od uchwały trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNK z 2020 r., z. 2, poz. 7): „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach (podkr. – SN), do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Stanowisko to zostało powtórzone w późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego, w tym zwłaszcza w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22) oraz zostało potwierdzone w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. np. wyrok z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce , skarga nr 43447/19) oraz judykatach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. m.in. zob. wyroki TSUE w sprawach: C-585/18 i in., C-824/18, C-791/19, C-487/19). W kontekście analizowanej problematyki, jeżeli chodzi o sędziów sądów powszechnych, nie może być zatem mowy o jakimkolwiek automatyzmie, lecz należy wykazać okoliczności, które mogłyby rzutować na niespełnienie przez sąd orzekający z ich udziałem standardu niezawisłości i bezstronności. Tymczasem Sądowi Najwyższemu nie są znane okoliczności, które podważałyby posiadanie przez wskazanych we wniosku sędziów atrybutów niezawisłości i bezstronności, jak też nie wykazał ich skazany. Na koniec wolno zauważyć, że kwestia obsady Sądów I i II instancji w niniejszej sprawie była już przedmiotem badania przez Sąd Najwyższy w związku z rozpoznaniem kasacji obrońcy skazanego, który na rozprawie w dniu 6 listopada 2024 r. podniósł tę kwestię (k. 1026), a mimo to Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I KK 88/24, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [J.J.] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI