I KO 50/24

Sąd Najwyższy2024-07-03
SNKarneŚrednianajwyższy
dobro wymiaru sprawiedliwościławnikbezstronność sąduprzekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowysąd okręgowy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżona pełni funkcję ławnika w sądzie nadrzędnym.

Sąd Rejonowy w Opolu zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, ponieważ oskarżona jest ławnikiem w Sądzie Okręgowym w Opolu, który jest jednostką nadrzędną. Dodatkowo, oskarżyciel prywatny zgłosił, że oskarżona twierdziła, iż ma sprawę załatwioną, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał, że mimo iż oskarżona nie jest ławnikiem w sądzie bezpośrednio rozpoznającym sprawę, to ze względu na tożsamość siedziby i właściwość funkcjonalną sądu okręgowego, zasadne jest przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Opolu o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, motywowany dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy wskazał, że oskarżona w sprawie jest ławnikiem w Sądzie Okręgowym w Opolu, który jest jednostką nadrzędną dla Sądu Rejonowego. Dodatkowo, oskarżyciel prywatny zgłosił, że oskarżona sugerowała załatwienie sprawy, co mogło wywołać niepewność co do obiektywizmu i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, podkreślił, że instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana restrykcyjnie. Zaznaczył, że zazwyczaj dotyczy sytuacji, gdy sprawa dotyczy bezpośrednio sądu lub jego sędziów i ławników. W tym przypadku, mimo że oskarżona jest ławnikiem Sądu Okręgowego, a nie Sądu Rejonowego, Sąd Najwyższy uznał, że ze względu na tożsamość siedziby obu sądów oraz właściwość funkcjonalną Sądu Okręgowego (rozpoznawanie środków odwoławczych), zasadne jest przekazanie sprawy innemu sądowi spoza obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Opolu. W celu zapewnienia ekonomiki procesowej, sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w Oławie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w uzasadnionych przypadkach, gdy istnieje obawa o obiektywizm i bezstronność sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo iż oskarżona jest ławnikiem sądu okręgowego, a nie bezpośrednio sądu rejonowego, to ze względu na tożsamość siedziby i właściwość funkcjonalną sądu okręgowego, zasadne jest przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, aby zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknąć wątpliwości co do bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i musi być wykładana restrykcyjnie, aby nie podważać zaufania do niezależności sądów. Dotyczy sytuacji, gdy sprawa dotyczy bezpośrednio sądu lub jego sędziów i ławników, lub gdy istnieją uzasadnione obawy co do bezstronności z uwagi na relacje zawodowe lub towarzyskie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżona pełni funkcję ławnika w sądzie nadrzędnym. Istnieje obawa o obiektywizm i bezstronność sądu. Oskarżona sugerowała załatwienie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości instytucja ustanowiona w art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów gdy uczestnikami postępowania są osoby wykonujące zawód prokuratora, adwokata, radcy prawnego czy komornika, to dla przekazania sprawy innemu sądowi konieczne jest wykazanie, że in concreto z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście przekazania sprawy z uwagi na funkcję ławnika w sądzie nadrzędnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony jest ławnikiem sądu okręgowego, a sprawa toczy się przed sądem rejonowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak nawet potencjalne konflikty interesów lub ich pozory mogą prowadzić do przekazania sprawy innemu sądowi, co jest istotne dla zrozumienia zasad bezstronności.

Czy ławnik w sądzie okręgowym może wpłynąć na sprawę w sądzie rejonowym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KO 50/24
POSTANOWIENIE
Dnia 3 lipca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
J. D.
,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 3 lipca 2024 r.,
wystąpienia Sądu Rejonowego w Opolu
z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt II K 159/24,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł :
sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Oławie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Opolu postanowieniem z dnia 22 maja 2024 r.,
zwrócił się o przekazanie sprawy II K 159/24
innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swoje wystąpienie wskazał, że oskarżoną w sprawie jest J. D. pełniąca funkcję ławnika w Sądzie Okręgowym w O., który jest jednostką nadrzędną względem tamtejszego Sądu. Dodatkowo oskarżyciel prywatny występując do Sądu Rejonowego w wnioskiem o przekazanie sprawy oświadczył, że oskarżona twierdziła, że „ma sprawę załatwioną w sądzie”, co tym bardziej wskazuje na to, że w odbiorze zewnętrznym, jak i u oskarżyciela, mogą wywołać niepewność co do obiektywizmu i bezstronności Sądu właściwego do rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, co z oczywistych względów nie przekłada się na budowanie autorytetu wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu
Rejonowego w Opolu
zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym instytucja ustanowiona w art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter, stanowiąc odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Z tego względu wspomniany przepis musi być wykładany restryktywnie, albowiem nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (
zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2018 r., IV KO 41/18, LEX nr 2498080; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 54/18, LEX nr 2508529
). „
Chodzi zatem co do zasady o sytuacje, w których sprawa dotyczy bezpośrednio sądu właściwego lub jego sędziów i ławników. Gdy natomiast uczestnikami postępowania są osoby wykonujące zawód prokuratora, adwokata, radcy prawnego czy komornika, to dla przekazania sprawy innemu sądowi konieczne jest wykazanie, że
in concreto
z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności” (
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2022 r., V KO 80/22, LEX nr 3486941
).
W niniejszej sprawie oskarżona jest wprawdzie ławnikiem Sądu Okręgowego w O., nie zaś Sądu Rejonowego w Opolu, to jednak biorąc pod uwagę tożsamość siedziby obu Sądów oraz właściwość funkcjonalną Sądu Okręgowego sprowadzającą się do rozpoznawania m.in. środków odwoławczych od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji w ww. Sądzie Rejonowym zasadne stało się przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu spoza obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Opolu. Biorąc pod uwagę względy ekonomiki procesowej sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w Oławie, położonemu w niedużej odległości od Opola.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[PGW]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI