I KO 5/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego z urzędu, uznając, że wadliwość nominacji sędziowskich nie zawsze prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w sprawach sądów powszechnych.
Skazany W.P. zawnioskował o wznowienie postępowania karnego, wskazując na nienależytą obsadę Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z powodu powołania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy, powołując się na własną uchwałę i orzecznictwo, stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu, podkreślając, że w przypadku sądów powszechnych wadliwość procesu nominacyjnego musi być powiązana z konkretnymi okolicznościami sprawy, a nie tylko z samym faktem wadliwego procesu powoływania.
Skazany W.P. złożył pismo sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania karnego z urzędu, powołując się na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i zarzucając nienależytą obsadę Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu. Argumentował, że w składzie sądu orzekały osoby powołane na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do uchwały składu połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy rozróżnił sytuację Sądu Najwyższego od sądów powszechnych, wskazując, że w przypadku sądów powszechnych wadliwość procesu nominacyjnego musi być powiązana z konkretnymi okolicznościami sprawy. Analiza kariery zawodowej sędziów Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, X.Y. i X.Y., nie wykazała okoliczności rzutujących na ich bezstronność, a podobne kwestie były już rozstrzygane przez Sąd Najwyższy w innych sprawach (I KK 124/24, I KK 445/24, I KK 370/24) bez stwierdzenia wątpliwości co do bezstronności. W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania wznowieniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku sądów powszechnych wadliwość procesu nominacyjnego musi być powiązana z konkretnymi okolicznościami sprawy, a nie tylko z samym faktem wadliwego procesu powoływania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił sytuację Sądu Najwyższego od sądów powszechnych. W przypadku sądów powszechnych, aby uznać obsadę za nienależytą z powodu wadliwego procesu nominacyjnego, należy wykazać konkretne okoliczności sprawy, które naruszyły standard niezawisłości i bezstronności. Samo powołanie na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. nie jest wystarczające, jeśli nie towarzyszą temu inne czynniki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono brak podstaw do wznowienia postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie zakończone prawomocnym orzeczeniem, jeżeli przemawiają za tym względy praworządności.
Pomocnicze
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość procesu nominacyjnego sędziów w sądach powszechnych wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność, a nie tylko samego faktu wadliwego procesu powoływania.
Odrzucone argumenty
Sama sygnalizacja skazanego o potrzebie wznowienia postępowania z powodu nienależytej obsady sądu jest wystarczająca do wszczęcia postępowania z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
odmiennie należy postrzegać sytuację należytej obsady sądu w zależności od tego, czy sąd ten jest Sądem Najwyższym czy sądem powszechnym. w drugim, ten sam fakt - zaistnienia wadliwego procesu nominacyjnego - powiązać jednak trzeba z konkretnymi okolicznościami sprawy.
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwego procesu nominacyjnego sędziów w sądach powszechnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości procesu nominacyjnego na podstawie ustawy z 2017 r. i wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność w sprawach sądów powszechnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy kwestii ustrojowych związanych z wymiarem sprawiedliwości i nominacjami sędziowskimi, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.
“Czy wadliwe nominacje sędziów zawsze oznaczają nieważny wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KO 5/26 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie W. P. (P.) w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lutego 2026 r., sygnalizacji skazanego o potrzebie wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2023 r., II AKa 433/22 utrzymującym w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 27 września 2022 r., III K 62/22 na podstawie k.p.k. i art. 638 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania, 2. obciążyć Skarb Państwa wydatkami postępowania wznowieniowego. UZASADNIENIE Skazany W.P. wniósł pismo synalizujące konieczność wznowienia postępowania z urzędu z uwagi na zaistnienie przed Sądem Apelacyjnym bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Istotą wniosku jest wskazanie w jego uzasadnieniu, że sąd rozpoznający sprawę w instancji odwoławczej był nienależycie obsadzony, gdyż w jego składzie zasiadały osoby, które otrzymały nominację sędziowską na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powyższa okoliczność nie jest wystarczająca do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego. Jak wynika z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 "nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (...) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Podkreślić zatem należy, że odmiennie należy postrzegać sytuację należytej obsady sądu w zależności od tego, czy sąd ten jest Sądem Najwyższym czy sądem powszechnym. W pierwszym wypadku Sąd zawsze jest nienależycie obsadzony gdy zasiadają w jego składzie osoby powołane na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa w trybie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. W drugim, ten sam fakt - zaistnienia wadliwego procesu nominacyjnego - powiązać jednak trzeba z konkretnymi okolicznościami sprawy. Skazany W. P. w swym wniosku tego nie czyni. Sąd Najwyższy analizując przebieg kariery zawodowej sędziów Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu X.Y. i X.Y. również nie dostrzegł takich okoliczności, które można by uznać za rzutujące na ocenę ich bezstronności w niniejszej sprawie. Sytuacja powyższa w odniesieniu do sędziego X.Y. była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego – w sprawie I KK 124/24 i ocena przedstawiona w tym orzeczeniu sprowadziła się do wskazania, że nie dostrzeżono w przebiegu kariery zawodowej tego sędziego takich okoliczności, które nakazywałyby przyjęcie, iż istnieją wątpliwości co do jego instytucjonalnej bezstronności. Brak jakichkolwiek powodów aby przyjąć, że ocena dokonana dla potrzeb niniejszej sprawy mogłaby być odmienna. Podobnie sytuacja kształtuje się co do sędziego X.Y.1., co do którego wypowiedział się również Sąd Najwyższy w orzeczeniach o sygnaturach akt: I KK 445/24 oraz I KK 370/24 nie stwierdzając okoliczności, które wywoływałyby wątpliwości co do bezstronności tego sędziego. W tej sytuacji podnieść należy, że Sąd Najwyższy nie dostrzegł zaistnienia żadnej z przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do stwierdzenia, aby w omawianej sprawie zaistniały powody uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI