I KO 5/23

Sąd Najwyższy2023-01-25
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegobezstronnośćsąd najwyższysąd okręgowyoskarżyciel prywatnyprokuratorzysędziowiekpk

Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądu Okręgowego w Poznaniu do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kaliszu ze względu na wyłączenie sędziów i potencjalne wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Okręgowy w Poznaniu zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia oskarżyciela prywatnego na odmowę wszczęcia postępowania przeciwko prokuratorom i sędziom. Ze względu na liczne wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Poznaniu oraz relacje służbowe i koleżeńskie między sędziami, Sąd Okręgowy uznał, że rozpoznanie sprawy przez inny sąd jest konieczne dla uniknięcia wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, przekazując sprawę do Sądu Okręgowego w Kaliszu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Poznaniu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Sprawa dotyczyła zażalenia oskarżyciela prywatnego na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przeciwko grupie prokuratorów, rzeczników dyscyplinarnych oraz sędziów z różnych poznańskich jednostek. Sąd Okręgowy w Poznaniu uzasadnił swój wniosek tym, że wszyscy sędziowie tego sądu zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy, a pozostali sędziowie pozostają w relacjach służbowych i koleżeńskich z osobami objętymi prywatnym aktem oskarżenia, co mogłoby budzić wątpliwości co do ich bezstronności w odbiorze społecznym. Sąd Najwyższy, uznając potrzebę zapewnienia obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kaliszu, wskazując, że jest to sprawa karna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że liczne wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Poznaniu oraz relacje służbowe i koleżeńskie między sędziami a osobami objętymi aktem oskarżenia mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. W celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu, sprawa została przekazana innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek o przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
W. M.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny
Prokuratura Rejonowa Poznań-Stare Miastoorgan_państwowyoskarżony
Prokuratura Rejonowa Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniuorgan_państwowyoskarżony
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Poznaniuorgan_państwowyoskarżony
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Prokuraturze Regionalnej w Poznaniuorgan_państwowyoskarżony
sędziowie Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniuorgan_państwowyoskarżony
sędziowie Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniuorgan_państwowyoskarżony
sędziowie Sądu Okręgowego w Poznaniuorgan_państwowyoskarżony

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja właściwości z delegacji, stosowana w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za koniecznością rozpoznania sprawy przez inny sąd, np. gdy mogą istnieć wątpliwości co do swobody orzekania lub obiektywnego rozpoznania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów Sądu Okręgowego w Poznaniu ze względu na liczne wnioski o wyłączenie i relacje koleżeńskie. Konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i obiektywnego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy w odbiorze społecznym ich orzekanie w sprawie może wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności i niezawisłości

Skład orzekający

Paweł Wiliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności sądu orzekającego, szczególnie w sprawach z udziałem sędziów i prokuratorów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia wszystkich sędziów w sądzie pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak w praktyce działa mechanizm przekazywania spraw w celu zapewnienia bezstronności, szczególnie gdy dotyczy ona przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości.

Sędziowie wyłączeni od rozpoznania sprawy – Sąd Najwyższy przekazuje sprawę do Kalisza.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KO 5/23
POSTANOWIENIE
Dnia 25 stycznia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie z zażalenia oskarżyciela prywatnego
W. M.
po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 25 stycznia 2023 r.,
wniosku Sądu Okręgowego w Poznaniu
zawartego w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2022 r., sygn. akt II Cz 564/22
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Okręgowego w Poznaniu, sygn. akt II Cz 564/22 do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kaliszu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem
z dnia 16 grudnia 2022 r., sygn. akt II Cz 564/22,
Sąd Okręgowy w Poznaniu zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy o sygn.
akt II Cz 564/22
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie oskarżyciela prywatnego na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przeciwko prokuratorom z Prokuratury Rejonowej Poznań-Stare Miasto oraz Prokuratury Rejonowej Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu, Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Prokuraturze Regionalnej w Poznaniu, sędziom Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, sędziom Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu oraz sędziom Sądu Okręgowego w Poznaniu. Wskazał nadto, że od rozpoznania w/w sprawy wyłączeni zostali po rozpoznaniu złożonych wniosków sędziowie Wydziałów III, IV i XVII tego Sądu, a następnie po przekazaniu sprawy do rozpoznania do Wydziału II Cywilnego wyłączony został także sędzia Wydziału II Cywilnego Sądu Okręgowego w Poznaniu, zaś kolejny wyznaczony w tej sprawie sędzia złożył również wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu wnioskującego ze względu na przedmiot postępowania oraz fakt, że pozostali nieobjęci prywatnym aktem oskarżenia sędziowie Sądu Okręgowego pozostają w relacjach służbowych i koleżeńskich z sędziami wskazanymi w prywatnym akcie oskarżenia, to w odbiorze społecznym ich orzekanie w sprawie może wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności i niezawisłości Powyższe potwierdzać ma także skala składanych przez sędziów Sądu Okręgowego wniosków o ich wyłączenie od rozpoznania w/w sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek
Sądu Okręgowego w Poznaniu zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Należą do nich okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r.,
III KO 92/21
).
W realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest rozpoznanie zażalenia oskarżyciela prywatnego na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przeciwko prokuratorom z Prokuratury Rejonowej Poznań-Stare Miasto oraz Prokuratury Rejonowej Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu, Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Prokuraturze Regionalnej w Poznaniu, sędziom Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, sędziom Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu oraz sędziom Sądu Okręgowego w Poznaniu
,
celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy zasadne jest by rozpoznał je inny sąd.
Okoliczności te uzasadniają zatem przekazanie sprawy - w trybie art. 37 k.p.k. - innemu sądowi równorzędnemu spoza apelacji poznańskiej, tj. Sądowi Okręgowemu w Kaliszu. Niezależnie od ostatecznej sygnatury tej sprawy tj. II Cz 564/22 należy dostrzec, że jest to w swej istocie sprawa karna, występująca uprzednio pod sygnaturami
III Kp 45/21, III Kp 3194/21, IV Kz 202/22, XVII Kz 286/22, zatem właściwym do jej rozpoznania jest sąd karny. Zmiany sygnatury wynikały jedynie z przekazywania sprawy kolejnym Wydziałom Sądu Okręgowego w Poznaniu związanym z wyłączeniem wszystkich sędziów orzekających w tych Wydziałach, a końcowo Wydziałowi II Cywilnemu Odwoławczemu tego Sądu.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI