I KO 45/24

Sąd Najwyższy2024-06-05
SNKarneinne przestępstwaŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądualimentykonflikt interesówsędzia pokrzywdzony

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą alimentów i czynu z art. 300 § 2 k.k. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Koninie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności sądu, którego sędzia jest pokrzywdzoną.

Sąd Rejonowy w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej alimentów i czynu z art. 300 § 2 k.k. innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości. Powodem była służba sędziego K. F. w tym sądzie oraz jej relacje towarzyskie z innymi sędziami, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, uznając, że przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w Koninie zapewni bezstronność i uniknie potencjalnych spekulacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że sprawa dotyczy kwestii alimentacyjnych oraz czynu z art. 300 § 2 k.k., a jedną z pokrzywdzonych jest sędzia K. F., orzekająca w tym samym sądzie. Ze względu na jej długoletnią służbę i relacje towarzyskie z innymi sędziami, istniało ryzyko postrzegania orzekania jako nieobiektywne. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za zasadne, podkreślając znaczenie kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów. Przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w Koninie miało na celu zapewnienie optymalnych warunków orzekania i wykluczenie wątpliwości co do wpływu pozamerytorycznych okoliczności na rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Obecność sędziego-pokrzywdzonego w składzie orzekającym lub w kręgu osób znanych sądowi może budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy zapewnia prawidłowość orzekania i wyklucza potencjalne spekulacje o wpływie pozamerytorycznych okoliczności na rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
K. F.osoba_fizycznapokrzywdzona
M. F.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący zasady przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 300 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Relacje towarzyskie sędziego-pokrzywdzonego z innymi sędziami. Sędzia-pokrzywdzona pełni służbę w sądzie wnioskującym. Potrzeba zapewnienia obiektywizmu i bezstronności w odbiorze społecznym. Uniknięcie spekulacji o wpływie pozamerytorycznych okoliczności na rozstrzygnięcie.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności wykluczeniu potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy w sytuacjach konfliktu interesów lub potencjalnego braku obiektywizmu sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędzia jest stroną postępowania lub pokrzywdzonym w sądzie, w którym orzeka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądu i jak system prawny reaguje na potencjalne konflikty interesów, nawet jeśli dotyczą one sędziów.

Sędzia pokrzywdzoną w sprawie alimentacyjnej – Sąd Najwyższy zmienia sąd!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KO 45/24
POSTANOWIENIE
Dnia 5 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie K. F.
pokrzywdzonej w zakresie czynu z art. 300 § 2 k.k.
wniosku Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 6 maja 2024 r., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w Koninie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 maja 2024 r., sygn. akt VI Ko 867/24, Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że
przemawia za tym wzgląd na dobro
wymiaru sprawiedliwości. Wskazał Sąd, że
przedmiotowa sprawa dotyczy
kwestii alimentacyjnych między członkami rodziny K. F. , która to od wielu lat pełni służbę sędziego - obecnie w Wydziale V Cywilnym Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, przy czym K. F. jest też jedną z osób pokrzywdzonych w sprawie.  Sędzia jest osobą powszechnie znaną, gdyż w Sądzie tym orzeka od wielu lat i większość sędziów wnioskującego Sądu
oraz Sądu Okręgowego w Poznaniu utrzymuje z nią również relacje towarzyskie.
W przekonaniu wnioskującego Sądu, te okoliczności ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawiają za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego zasługuje na uwzględnienie.
W sytuacji
przedstawionej przez
Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez Sąd miejscowo właściwy mogłoby, przede wszystkim w odbiorze społecznym, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy.
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r. w sprawie […] zatwierdzonym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań - Nowe Miasto w Poznaniu umorzono dochodzenie przeciwko M. F. w sprawie o czyn z art. 300 § 2 k.k. Zażalenie na to orzeczenie złożył do wnioskującego Sądu pełnomocnik pokrzywdzonych, m.in. K. F. . W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania regulacji z art. 37 k.p.k. tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności zażalenia. Prowadzenie zażaleniowego postępowania
przez
Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu w sytuacji, gdy sędzia tego Sądu uzyskał status pokrzywdzonego, może w opinii społecznej wzbudzić wprawdzie bez wątpienia mylne, ale ze wszech miar realne przekonanie, o rozpoznaniu sprawy w sposób nieobiektywny. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 2010 r., IV KO 36/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 715; z dnia 7 października 2004 r., V KO 58/04, LEX nr 186473).
Implikacją tego stanowiska było przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Koninie.
Sąd Najwyższy uznał, że w zaistniałej sytuacji, przekazanie sprawy winno nastąpić do sądu rejonowego na obszarze właściwości miejscowej innego sądu okręgowego, niż właściwy dla wnioskującego Sądu.
[J.J.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI